V SA/Wa 1132/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Protokolant - Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2010 r. sprawy ze skargi E. E. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony; skargę oddala Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez E. E. (dalej: skarżący) jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2009r. nr [...] o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym; W dniu [...] czerwca 2009r. E. E. złożył do Wojewody [...] wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2006r. Nr 234, poz.1695 ze zm.). W wyniku rozpoznania wniosku Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2009r. Nr [...] orzekł o odmowie udzielenia cudzoziemcowi wnioskowanego zezwolenia stwierdzając, iż nie posiada on stabilnego i regularnego źródła dochodu wystarczającego do pokrycia kosztów utrzymania na terytorium RP. Od powyższego rozstrzygnięcia cudzoziemiec wniósł odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdzając, iż ustalenia organu I instancji nie są właściwe. Podniósł, iż był przekonany o prawidłowości swojego postępowania w zakresie wykonywania pracy, składania deklaracji podatkowych wyłącznie przez "U." Spółkę z o.o. i braku konieczności uiszczania składek na ubezpieczenie zdrowotne. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, organ odwoławczy decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu powołał się na przepisy art.53 ust.1 pkt 1, art.53b ust.1 pkt 1 i 2 oraz art.57 ust.1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Organ podniósł, iż sytuacja E. E. nie pozwala na stwierdzenie, iż posiada on stabilne i regularne źródło dochodów wystarczającego do pokrycia kosztów utrzymania na terytorium RP. Jeżeli cudzoziemiec od 2007r. faktycznie wykonywał pracę, czynił to niezgodnie z obowiązującymi przepisami, w szczególności chodzi o brak umów o pracę, składania stosownych deklaracji podatkowych oraz uiszczania należności na ubezpieczenie społeczne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i zarzucił naruszenie: 1. przepisów postępowania - art.7 i art.80 kpa przez ich nieprawidłowe zastosowanie, polegające na nie wyjaśnieniu w stopniu dokładnym okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności przez nie uwzględnienie, że: umowa o pracę w formie pisemnej została zawarta ze skarżącym w listopadzie 2009r; zgłoszenie skarżącego do ubezpieczenia społecznego nastąpiło w listopadzie 2009r., gdzie jako datę powstania obowiązku ubezpieczeniowego wskazano [...] stycznia 2009r.; skarżący posiadał w maju 2009r. na rachunku bankowym środki w kwocie [...] zł; pracodawca skarżącego złożył wniosek do ZUS o rozłożenie na raty zaległości w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne za skarżącego; za okres od zawarcia ze skarżącym umowy o pracę w formie pisemnej składki na ubezpieczenie społeczne płacone są na bieżąco; treści pisma ZUS z dnia [...] maja 2001r., w którym wyjaśniono, że członkowie zarządu spółki nie są objęci ubezpieczeniem społecznym; małżonka skarżącego jest wspólnikiem spółki "U." osiągającej zysk; postępowanie w przedmiocie udzielenia małżonce skarżącego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony nie zostało zakończone; interesu społecznego i słusznego interesu skarżącego, przejawiających stworzeniem skarżącemu faktycznych możliwości zapłaty powstałych zaległości publicznoprawnych oraz uregulowania statusu skarżącego względem ZUS oraz organów podatkowych; - art.77 § 1 kpa przez jego nieprawidłowe zastosowanie, polegające na nie wyjaśnieniu okoliczności związanych ze źródłem pochodzenia środków na rachunku bankowym skarżącego oraz z okresem objęcia skarżącego ubezpieczeniem społecznym, co miało wpływ na wynik sprawy. 2. przepisów prawa materialnego: - art.53b ust.1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach przez jego nieprawidłową wykładnię polegającą na przyjęciu, że dla ustalenia w przedmiocie istnienia stabilnego i regularnego źródła dochodu, wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania, istotne jest osiąganie przez cudzoziemca takich dochodów w przeszłości, na znacznej przestrzeni czasu; oraz że zawarcie umowy o pracę na czas nieokreślony w pełnym wymiarze czasu pracy nie jest wystarczającą podstawą do prognozy osiągania przez cudzoziemca stabilnego i regularnego dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania w okresie, gdy miałby korzystać z zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony; - art. 53 ust.1 pkt 2 w zw. z ust.2 ustawy o cudzoziemcach przez jego niezastosowanie oraz art.57 ust.1 pkt 1 przez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na nie uwzględnieniu, że skarżący pozostaje w związku małżeńskim, zaś jego małżonka jest wspólnikiem w spółce z o.o. osiągającej zysk, zatem ma możliwość pokrycia kosztów utrzymania skarżącego; zdaniem skarżącego powyższe naruszenia miały wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem legalności, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny I instancji rozstrzyga sprawę w granicach sprawy administracyjnej, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie sądu administracyjnego granicami skargi oznacza m.in., że sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego, a podstawę orzekania przez ten sąd stanowi cały materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji w toku całego prowadzonego w danej sprawie postępowania, gdyż zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy orzekające i stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który posiada zezwolenie na pracę albo pisemne oświadczenie pracodawcy o zamiarze powierzenia cudzoziemcowi wykonywania pracy, jeżeli zezwolenie na pracę nie jest wymagane, jeżeli okoliczność, która jest podstawą ubiegania się o to zezwolenie, uzasadnia jego zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Ponadto art. 53b ust. 1 pkt 1 i 2 cytowanej ustawy stanowi, że cudzoziemiec, o którym mowa w art. 53 ust. 1 pkt 1, 2, 1, 9, 13, 14, 16-18 oraz w art. 53a ust. 1, jest obowiązany posiadać: - ubezpieczenie zdrowotne w rozumieniu przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz - stabilne i regularne źródło dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu w przypadkach, o których mowa w art. 53 ust, 1 pkt 1, 2, 7, 9, 13 i 14 oraz w art. 53a ust, 1 pkt 1 lit, b oraz pkt 2 i 4. Zgodnie z art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 53-53b. Dokonując literalnej wykładni powołanego przepisu podkreślić należy, iż użycie przez ustawodawcę określenia "odmawia się udzielenia zezwolenia" nie nasuwa wątpliwości, iż mamy do czynienia z obowiązkiem wydania decyzji o określonej treści w przypadku zaistnienia określonych w nim przesłanek. Przy orzekaniu na gruncie tego przepisu organ nie dysponuje swobodą w zakresie kwalifikacji skutków zdarzenia, określaną jako "uznanie administracyjne". Dla oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma zatem ustalenie, czy w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki z dyspozycji omawianego przepisu. Jak wynika z akt administracyjnych, E. E. przebywa w Polsce od 2005r. W 2007r. podjął pracę w ramach "U." Spółki z o.o. Joint Yenture z siedzibą w B. w charakterze wiceprezesa zarządu i masażysty. Cudzoziemiec dwukrotnie uzyskał zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, z uwagi na wykonywanie pracy. Pełni funkcję wiceprezesa zarządu na "podstawie powołania". Jedynym wspólnikiem w/w spółki jest żona cudzoziemca – E. C., wobec której są zawieszone postępowania administracyjne przed Wojewodą [...] w sprawie o udzielenie Jej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony i wydalenia z terytorium Polski, z uwagi na konieczność wyjaśnienia kwestii uiszczania przez nią składek ZUS i wywiązywania się przez z zobowiązań wobec Skarbu Państwa. Skarżący w trakcie pobytu w Polsce od 2007r. posiadał stosowne zezwolenia na pracę w ramach w/w spółki, pomimo tego, organy obu instancji nie uzyskały dokumentów potwierdzających faktyczne wykonywanie pracy przez cudzoziemca i uzyskiwania z tego tytułu wynagrodzenia, które mogłoby stanowić potwierdzenie posiadania stabilnego i regularnego źródła dochodu. Dopiero w toku postępowania odwoławczego cudzoziemiec dołączył umowę o pracę zawartą w dniu [...] listopada 2009r., z której wynika, że będzie on uzyskiwał dochód w wysokości [...] PLN brutto miesięcznie. Trafnie jednak zauważył organ, iż fakt nieuregulowanej sytuacji pobytowej właściciela - jedynego wspólnika spółki, podważa faktyczne wykonywanie pracy w jej ramach przez skarżącego i uzyskiwania przez niego regularnego dochodu. Przez stabilne źródło dochodu należy rozumieć źródło: "niezmieniające się przez dłuższy okres czasu; powracające do równowagi po ewentualnym okresie zakłócenia", z kolei regularne oznacza.: "powtarzające się w ściśle określonych lub jednakowych odstępach czasu." Mowa tu rzecz jasna o względnej stabilności, a więc stosunkowo niewielkie wahania dochodu nie mogą być interpretowane na niekorzyść cudzoziemca, zwłaszcza jeżeli dochód w ostatnim okresie przekraczał minimalną kwotę. Ustalenia czy w konkretnej, indywidualnej sytuacji cudzoziemiec posiada dochody spełniające cechy stabilności i regularności, implikuje ustalenie prognoz, co do możliwości ich uzyskiwania w przyszłości. W niniejszej sprawie, istotny jest przede wszystkim fakt, iż E.E. przed zawarciem w dniu [...] listopada 2009r. umowy o pracę, nie posiadał żadnych, udokumentowanych i uzyskiwanych zgodnie z przepisami stabilnych i regularnych dochodów. Natomiast sam fakt zawarcia przez cudzoziemca umowy o pracę - dopiero po wydaniu decyzji przez organ I instancji - nie stanowi potwierdzenia posiadania przez niego dochodów mających charakter stabilności. Należy zauważyć, iż z akt sprawy nie wynika także, że cudzoziemiec był uprawniony do odbierania jakichkolwiek dywidend z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Odnosząc się do powyższych ustaleń, należy zgodzić się ze stwierdzeniem organów obu instancji, iż sytuacja E.E. nie pozwala na stwierdzenie, że posiada on stabilne i regularne źródło dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania w Polsce. Cudzoziemiec nie posiadał umów o pracę (podpisał umowę o pracę już po wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej), nie składał stosownych deklaracji podatkowych oraz nie uiszczał należności na ubezpieczenie społeczne, co zresztą sam potwierdził w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego. Skarżący złożył także wniosek o rozłożenie powstałych zaległości wobec ZUS na raty. W ocenie Sądu, organ miał podstawy, aby stwierdzić, iż E. E. nie spełnia wymogów określonych w art. 53b ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Ponadto odnosząc się do kwestii posiadania przez cudzoziemca środków finansowych zgromadzonych na rachunku bankowym, należy zauważyć, iż pochodzenie tych środków nie jest znane, gdyż E. E. od 2007r. nie posiadał żadnych dokumentów świadczących o uzyskiwanych przez niego dochodach. Przede wszystkim zaś środki te mają charakter wyczerpywalny, co uniemożliwia uznanie ich za stabilne i regularne źródło dochodu. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa procesowego należy stwierdzić, iż są one bezpodstawne. Organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające i ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń. Strona miała możliwość zapoznania się z aktami sprawy. Analiza akt nie wskazuje dowolności w ustaleniach faktycznych, niekorzystnej, pozbawionej logiki rozumowania interpretacji zebranego w sprawie materiału dowodowego czy też wybiórczego traktowania zgromadzonego materiału dowodowego. Ustalenia organu są logiczne, stanowcze, oparte na materiale dowodowym i wystarczające do merytorycznego orzekania w sprawie (art. 80 kpa). Wyjaśnić również należy, iż zasada uwzględnienia słusznego interesu obywateli z art. 7 kpa nie może powodować naruszenia prawa materialnego w sprawach, w których ustawodawca wprowadził instytucję decyzji związanej. Do tego rodzaju spraw, w których przepisy prawa materialnego determinują treść rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej należy kontrolowana decyzja. Wynikająca z art. 7 kpa zasada, iż sprawę należy załatwić zgodnie z wnioskiem strony o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny uwzględniając słuszny interes strony – doznaje istotnego ograniczenia. Zastosowanie w/w zasady nie może bowiem prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego. Zasada powyższa ma zastosowanie tylko w odniesieniu do decyzji opartych na zasadzie uznania administracyjnego, podczas gdy w niniejszym postępowaniu o treści rozstrzygnięcia wprost rozstrzyga przepis prawa materialnego. Powyższy pogląd jest ugruntowany zarówno w doktrynie (G. Łaszczyca, C. Marzysz i A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz; Zakamycze 2005 s. 130-131) jak również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 25 lutego 2002r., IISA 3226/00, lex nr 81779, czy wyrok NSA z dnia 6 lipca 2006r., II OSK 297/06; niepubl.). Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku