V SA/Wa 1132/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: przewodniczący – Sędzia WSA – Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 29 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku z dnia 4 lipca 2011 r. o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego skargi w sprawie ze skargi S.M. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić wniosek. Pismem z dnia 27 kwietnia 2011 r. Z.G. reprezentujący S.M. wniósł skargę na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] stycznia 2011 r. Nr [...] orzekającej o odmowie udzielenia Cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Zarządzeniem z dnia 26 maja 2011 r. wezwano pełnomocnika strony skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi poprzez wykazanie w terminie 7 dni, iż spełnia wymogi dla pełnomocnika procesowego określone w przepisie art. 35 § 1 ppsa oraz złożenie pełnomocnictwa do reprezentowania strony skarżącej bądź, poprzez osobiste podpisanie skargi przez stronę skarżącą i odesłanie po podpisaniu do sądu. Wezwanie doręczono w dniu 8 czerwca 2011 r. Zarządzenie nie zostało wykonane. Pismem z dnia 4 lipca 2011 r. S.M. zwróciła się o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż miała utrudniony kontakt ze swoim pełnomocnikiem, ponieważ nie odbierał on telefonów od skarżącej. Wyjaśniła, iż dniu 27 czerwca 2011 r. mąż skarżącej spotkał się w końcu z pełnomocnikiem i otrzymał od niego plik dokumentów, w tym ww. wezwanie dotyczące braków skargi. Skarżąca wskazała m.in., iż w tym właśnie dniu podjęła decyzję o zerwaniu współpracy z ustanowionym pełnomocnikiem z uwagi na zaistniałe po jego stronie zaniedbania w sprawie. Niezwłocznie po uzyskaniu pełnej dokumentacji w sprawie skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego. Wniosek złożono w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia tj. od dnia 27 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie zgodnie z art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Dokonując oceny przedstawionych przez skarżącą okoliczności uzasadniających nie dokonanie w terminie uchybionej czynności procesowej wskazać należy, iż w ocenie Sądu skarżąca nie wykazała, że uchybiła terminowi do wniesienia przedmiotowej skargi bez swojej winy. Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się - zgodnie z orzecznictwem i literaturą przedmiotu - z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej, jest zatem uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej (v. wyrok NSA z 13 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1656/97). Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, iż niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Podkreślić należy, iż uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym, słabszym niż dowód, nie dającym pewności, lecz jedynie wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o danym fakcie. Uprawdopodobnienie prowadzi bowiem jedynie do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie rzeczywiście miało miejsce. Wnioskodawczyni nie przedstawiła jednak żadnych okoliczności, które świadczyłyby o braku winy przy dokonywaniu czynności procesowej. Nie stanowi bowiem przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu podnoszona przez skarżącą okoliczność, iż osoba która odebrała przesyłkę sądową wzywającą do usunięcia braków skargi pomyliła się co do daty odbioru tej korespondencji. Wyjaśnić tutaj należy, iż powołany przez skarżącą argument, iż za przyczynę uchybienia odpowiada osoba, której powierzyła prowadzenie sprawy nie może uzasadniać przedmiotowego wniosku. Skarżąca lub osoba trzecie (np. pełnomocnik) winna dochować należytej staranności dokonując czynności procesowych. Wskazać bowiem należy, iż brak winy strony w uchybieniu terminowi podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności danej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przykładowo wskazać można, iż brak winy występuje w razie choroby strony lub jej pełnomocnika, która uniemożliwia podjęcie działania nie tylko osobiście, ale i skorzystanie z pomocy innych osób. Innymi słowy, nieprawidłowe działanie ustanowionego pełnomocnika wskazuje wprost na brak należytej staranności pełnomocnika. Dodać tutaj także należy, iż w treści wniosku o przywrócenie terminu nie powołano się na żadne okoliczności uprawdopodobniające brak winy (tj. dochowania należytej staranności) po stronie pełnomocnika (np. utrudniony z obiektywnych przyczyn kontakt z klientem, itp.) Podkreślić jeszcze raz należy, iż jako kryterium braku winy w uchybieniu terminu procesowego trzeba przyjąć obiektywny miernik staranności jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Skoro zatem skarżąca powołuje, iż nie odpowiada za powstałe uchybienia ponieważ błąd popełniła osoba, której powierzyła kontrolę nad jej sprawą, zdaniem Sądu błąd tej osoby jest równoznaczny z brakiem należytej staranności przy podejmowanych czynnościach procesowych skarżącej. Prezentowane tutaj stanowisko Sądu w zakresie skutków błędu pełnomocnika w pełni odpowiada ugruntowanej linii orzeczniczej sądów administracyjnych (m.in. postanowienie WSA w Bydgoszczy, II SAB/Bd 45/09, NSA z dnia 11 maja 2011 r., I OZ 324/11, NSA z dnia 20 kwietnia 2011 r., I OZ 283/11, www.nsa.gov.pl). Nie ulega wątpliwości, iż działanie i zaniechanie pełnomocnika powoduje bezpośrednie skutki dla reprezentowanego, zaś uchybienie terminowi przez pełnomocnika procesowego strony obciąża stronę. W tej sytuacji, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.