V SA/Wa 1133/12

WyrokWSA w Warszawie2012-11-22

Skład orzekający: Małgorzata Rysz, Barbara Mleczko-Jabłońska, Jarosław Stopczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa prawidłowo odmówiła przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych, gdy wnioskodawca nie przedłożył wymaganych oryginałów zaświadczeń potwierdzających brak podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników w pełnym zakresie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Agencja prawidłowo odmówiła przyznania pomocy finansowej, ponieważ wnioskodawca nie przedłożył wymaganych oryginałów zaświadczeń potwierdzających spełnienie warunku niepodlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników w pełnym zakresie. Kserokopie dokumentów, zaświadczenia dotyczące wyłącznie ubezpieczenia zdrowotnego oraz dokumenty złożone po terminie nie mogły stanowić podstawy do pozytywnej weryfikacji tego wymogu.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej ze środków unijnych na "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw". Organ dwukrotnie wzywał go do uzupełnienia braków wniosku, w tym do złożenia oryginału zaświadczenia ZUS lub KRUS potwierdzającego brak podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników w pełnym zakresie. Skarżący dostarczył kserokopię zaświadczenia KRUS z błędnym adresem oraz zaświadczenie ZUS dotyczące wyłącznie ubezpieczenia zdrowotnego. Po kolejnych wezwaniach i przedłużeniach terminów, wymagane dokumenty nie zostały złożone, co skutkowało odmową przyznania pomocy. Skarżący wniósł skargę, twierdząc, że organ mógł zweryfikować jego status na podstawie innych przedłożonych dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant ref. staż. - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2012 r. sprawy ze skargi R. S. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... września 2011 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych. oddala skargę Przedmiotem skargi z dnia 1 grudnia 2011 r. wniesionej przez R. S. dalej "skarżący" jest rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) września 2011 r. znak (...) w sprawie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw". Zaskarżone pismo zostało wydane w następującym stanie faktycznym Dnia 9 lipca 2010r. skarżący złożył w Ł. Oddziale Regionalnym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania 312 "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. Pismem z dnia 21 kwietnia 2011 r., organ wezwał skarżącego do złożenia uzupełnień i wyjaśnień, w tym złożenia zaświadczenia wydanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznego (ZUS) potwierdzającego fakt podlegania ubezpieczeniu społecznemu, albo zaświadczenia wydanego przez Kasę Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) o niefigurowaniu w ewidencji osób albo zaświadczenia wydanego przez Kasę Ubezpieczenia Społecznego wskazujące zakres i okres podlegania ubezpieczeniu – oryginał. W piśmie wskazano, że zaświadczenia są ważne przez miesiąc od daty ich wydania. W odpowiedzi, w dniu 15 czerwca 2011r. skarżący dostarczył kserokopię zaświadczenia wystawionego przez placówkę terenową KRUS w Piotrkowie Trybunalskim, w którym figurował błędny adres zamieszkania. Dlatego też, zgodnie z treścią § 18 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013 ponownie wezwano R. S. do usunięcia braków wniosku ( pismo z dnia 7 lipca 2011r.). W piśmie - analogicznie jak w wezwaniu z dnia 21 kwietnia 2011r.- wyszczególniono jakie zaświadczenia mogą być złożone, podkreślając, że ma to być oryginał zaświadczenia, jednocześnie pouczono wnioskodawcę, iż dostarczone zaświadczenie powinno zawierać adres zgodny z danymi zawartymi w sekcji 1.6 wniosku o przyznanie pomocy. W odpowiedzi skarżący nadesłał 5 września 2011r. zaświadczenie ZUS z dnia 26 lipca 2011r. o niezaleganiu w opłacaniu składek, z którego wynika, że skarżący opłacał wyłącznie składki na ubezpieczenie zdrowotne. Skarżący dostarczył również deklaracje ZUS DRA, w których widnieje informacja potwierdzająca ubezpieczenie tylko w zakresie zdrowotnym. Pismem z dnia 19 września 2011 r. poinformowano skarżącego o odmowie przyznania pomocy finansowej. Odmowa nastąpiła na podstawie art. 22 ust.3 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze. zm.) oraz § 18 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013 (Dz. U. Nr 139, poz. 883, z późn. zm.) dalej: rozporządzenie. W uzasadnieniu pisma wskazano, że w świetle przedstawionych przez wnioskodawcę dokumentów nie sposób było dokonać weryfikacji spełnienia przez niego wymogu z § 4 pkt 1 lit d rozporządzenia, zgodnie z którym o pomoc może ubiegać osoba fizyczna, która nie podlega przepisom o ubezpieczeniu społecznym rolników w pełnym zakresie. Skarżący pismem z dnia 3 października 2011 r. wezwał Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do usunięcia naruszenia prawa. Do wezwania dołączył zaświadczenie ZUS, z którego wynika, że podlega ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu jako pracownik od 27.07.2007r., ponadto podlega ubezpieczeniu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą , opłaca sam za siebie składki za ubezpieczenie zdrowotne od 01.12.2009r. ARiMR pismem z dnia z dnia 29 listopada 2011r. nr (...) znak (...) poinformowała skarżącego o negatywnym wyniku rozpatrzenia wezwania do usunięcia prawa stwierdzając, iż nie doszło do naruszenia prawa przez Agencję w przedmiotowej sprawie. W skardze z dnia 1 grudnia 2011 r. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa R. S. wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości. Zdaniem skarżącego organ mógł na podstawie przedstawionych dokumentów zweryfikować okoliczność wynikającą z § 4 pkt 1 lit d rozporządzenia. Już na etapie składania wniosku skarżący przedstawił zaświadczenie wystawione przez PPH B. Sp. J wskazujące, że R. S. jest zatrudniony w tym przedsiębiorstwie i są uiszczane za niego stosowne składki na ubezpieczenie społeczne, co udokumentowano dodatkowo dokumentem ZUS RUMA. Ponadto w odpowiedzi na wezwanie ARiMR wnioskodawca przesłał stosowne zaświadczenie KRUS, a błędnie wpisany adres nie podważa faktu, że dotyczy ono wnioskodawcy, czego Agencja nie kwestionuje. Organ, wobec dostarczenia mu zaświadczenia pracodawcy miał zatem możliwość zweryfikowania faktu, że skarżący nie podlega przepisom o ubezpieczeniu społecznym rolników w pełnym wymiarze. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, a następnie w piśmie procesowym z dnia 10 lipca 2012r. o oddalenie skargi jako niezasadnej. Zostało podtrzymane dotychczasowe stanowisko organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a.", Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. W powyższym kontekście stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w ocenie Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Rozpoznawana sprawa dotyczy wniosku skarżącego o przyznanie pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" rozpatrywanego przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, zwanej dalej ustawą oraz przepisów wykonawczych do ustawy. Stosownie do art. 22 ust. 2 ww. ustawy do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy prowadzonych przez podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Przepisy art. 21 ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio. Natomiast zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę w formie pisemnej o odmowie przyznania pomocy, z podaniem przyczyn odmowy. Zgodnie z art. 10 ustawy pomoc jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, wydanego w trybie art. 22 ust. 3 ustawy stanowi § 4pkt 1 lit. d rozporządzenia z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Zgodnie z treścią § 4 pkt 1 lit. d rozporządzenia o pomoc w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" PROW 2007-2013 może ubiegać się osoba fizyczna, która nie podlega przepisom o ubezpieczeniu społecznym rolników w pełnym zakresie. Zgodnie z § 18 ust. 3 rozporządzenia jeżeli wniosek o przyznanie pomocy zawiera inne niż określone w ust. 1 i 2 nieprawidłowości lub braki, Agencja wzywa wnioskodawcę, w formie pisemnej, do ich usunięcia w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania. W przypadku, gdy wnioskodawca nie usunął wszystkich braków w terminie Agencja ponawia wezwanie(ust. 4), a następnie, jeśli wnioskodawca pomimo wezwania nie usunął nieprawidłowości lub braków w terminie, pomocy nie przyznaje się (ust.5 paragrafu 18). W "Instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy" (wersja PROW_ 312/10/02), której znajomość skarżący deklarował w pkt 3 części VII wniosku, wskazano, że załącznikami niezbędnymi do przeprowadzenia wstępnej weryfikacji spełnienia podstawowych wymogów formalnych są wydane nie wcześniej niż 1 miesiąc przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy – w oryginale – zaświadczenia: - wydane o przez Zakład Ubezpieczeń Społecznego (ZUS) potwierdzające fakt podlegania ubezpieczeniu społecznemu, - albo wydane przez Kasę Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) o niefigurowaniu w ewidencji osób - albo wydane przez Kasę Ubezpieczenia Społecznego wskazujące zakres i okres podlegania ubezpieczeniu ( pkt 4 informacji o załącznikach ). Niesporne jest, że skarżący był dwukrotnie wzywany do uzupełnienia braków wniosku poprzez złożenie stosownego zaświadczenia ZUS lub KRUS, szczegółowo opisanego w wezwaniu, na jego prośbę przedłużano, również dwukrotnie, terminy do uzupełnienia wniosku (pismami P – 16/135 z dnia 19.05.2011r. oraz 04.08.2011r. k 192-194 oraz 500-502 akt admin.). Mimo to właściwe zaświadczenie nie zostało złożone. Sąd zgadza się z organem, że ani kserokopia zaświadczenia KRUS złożona dnia 15 czerwca 2011r. w której figurował błędny adres zamieszkania, ani zaświadczenie ZUS z dnia 26 lipca 2011r. o niezaleganiu w opłacaniu składek, z którego wynika, że skarżący opłacał wyłącznie składki na ubezpieczenie zdrowotne nie są wystarczającymi dowodami, aby pozytywnie zweryfikować okoliczność, o której mowa w § 4pkt 1 lit. d rozporządzenia. Kserokopia dokumentu niepoświadczona za zgodność z oryginałem nie jest tożsama z samym dokumentem. Po złożeniu ww. kserokopii zaświadczenia KRUS skarżącego ponownie wezwano do uzupełnienia braków wniosku, w tym złożenia oryginału tego dokumentu (bądź innych dokumentów dopuszczalnych dla wykazania tej przesłanki) i skorygowania adresu na prawidłowy. To nie zostało wykonane, a złożone w odpowiedzi na wezwanie zaświadczenie ZUS oraz deklaracje DRA, poświadczające opłacanie składek zdrowotnych również nie dokumentują wystarczająco faktu, że strona nie podlega przepisom o ubezpieczeniu społecznym rolników w pełnym zakresie. Dlatego nie można podzielić argumentacji skargi, że organ mógł na podstawie przedstawionych dokumentów zweryfikować okoliczność wynikającą z § 4 pkt 1 lit d rozporządzenia. Nie znajduje również żadnego odzwierciedlenia w stanie faktycznym sprawy nieudokumentowane twierdzenie zawarte w skardze, że skarżący już na etapie wniosku przedstawił zaświadczenie wystawione przez pracodawcę PPH B. Sp. J, iż jest zatrudniony w tym przedsiębiorstwie i są uiszczane za niego stosowne składki na ubezpieczenie społeczne dodatkowo udokumentowane zaświadczeniem ZUS DRA. Ani z dokumentacji zawartej w aktach administracyjnych dołączonych do odpowiedzi na skargę ani z dostarczonych z Ł. Oddziału Regionalnego Agencji (na wezwanie sądu) - w oryginale – akt administracyjnych nie wynika, aby do wniosku (lub w późniejszym terminie) zostało dołączone jakiekolwiek zaświadczenie pracodawcy skarżącego lub opisane w skardze zaświadczenie ZUS DRA. Wręcz przeciwnie z dokumentów z wstępnej weryfikacji kompletności i poprawności wniosku wynika, że skarżący nie przedłożył wymaganych załączników (k. 50 akt z oddziału regionalnego). Dlatego również ten zarzut skargi wspierający argumentację, że organ na podstawie posiadanych dokumentów mógł zweryfikować pozytywnie przesłankę z § 4pkt 1 lit. d rozporządzenia, nie mógł zostać uznany za zasadny. Nie mogło już również zmienić stanowiska organu dołączenie przez skarżącego dokumentu do wezwania do usunięcie naruszenia prawa. Postępowania o przyznanie pomocy ze środków Unii Europejskiej są postępowaniami sformalizowanymi, przepisy prawa regulują kiedy stosowne dokumenty muszą być składane. Poza tym etap administracyjny postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" kończy się wydaniem aktu administracyjnego, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i na który przysługuje skarga do sądu administracyjnego, a w postępowaniu tym, o czym wyżej wspomniano, strony oraz inne osoby w nim uczestniczące są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnieniach do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Wezwanie do usunięcia prawa nie jest czynnością równoważną z odwołaniem czy zażaleniem organ nie ma nawet obowiązku na nie odpowiedzieć. Reasumując, w opinii sądu rozstrzygnięcie oraz samo postępowanie organu było dokonane z poszanowaniem zasad postępowania w takich sprawach, określonych w art. 21 i 22 ustawy z 7 marca 2007 r., nie naruszało też przepisu § 18 ust. 5 w zw. z § 4pkt 1 lit. d rozporządzenia. Ocena sprawy była wyczerpująca i nie przekraczała zasad dopuszczalnej swobody w ocenie materiału dowodowego. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić skargę jako niezasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło