V SA/Wa 1135/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Protokolant ref. staż. - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2010 r. sprawy ze skargi D. Sp. z o.o. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. oddala skargę "D." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B. skierowała w dniu 14 maja 2007 r. do Biura Powiatu [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolno-środowiskowych. Wniosek obejmował zwiększenie płatności z tytułu realizacji pakietów na obszarze Natura 2000. W dniu 28 marca 2008 r. Kierownik Biura Powiatu [...] ARiMR wydał decyzję nr [...] o odmowie przyznania Spółce "D." płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolno-środowiskowych. Następnie Dyrektor ARiMR decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie odmowy przyznania Spółce przedmiotowych płatności do gruntów rolnych i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Kierownikowi Biura Powiatowego. Ostatecznie Kierownik Biura Powiatowego decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...] odmówił wnioskującej spółce "D." przyznania płatności na rok 2007 z tytułu realizacji programu rolno-środowiskowego. Rozpoznając odwołanie na ww. decyzję z dnia [...] września 2008 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia z dnia [...] września 2008 r. o nr [...] orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego z dnia [...] września 2008 r. zaskarżona została przez "D." Sp. z o.o. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., który wyrokiem z dnia 18 lutego 2009 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 693/2008 oddalił złożoną skargę jako niezasadną. Skarżąca spółka od wydanego w sprawie wyroku złożyła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W dniu 30 kwietnia 2009 r. spółka "D." sp. z o.o. złożyła do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] września 2008 r. nr [...]. Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji z dnia [...] września 2008 r. Wyrokiem z dnia 25 lutego 2010 r. (Sygn. akt II GSK 429/09) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną "D." Sp. z o.o. od ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 lutego 2009 r. Rozpoznając odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] uchylił ww. decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR i umorzył postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył ustalony w sprawie stan faktyczny, przedstawił zastosowane w sprawie przepisy prawa oraz wskazał powody wydanego rozstrzygnięcia. Prezes ARiMR wyjaśnił, iż w trakcie postępowania odwoławczego dotyczącego decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] września 2008 r. nr [...], zapadł ostateczny wyrok oddalający skargę kasacyjną na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego w S., którą utrzymano w mocy ww. decyzję z dnia [...] września 2008 r. Organ II instancji stwierdził, iż prawidłowość postępowania Kierownika Biura Powiatowego w L. w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowej spółce "D." Sp. z o.o. została w sposób ostateczny i pozytywny zweryfikowana przez Sąd, a tym samym decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L. z dnia [...] września 2008 r. o odmowie przyznania przedmiotowej płatności korzysta z powagi rzeczy osądzonej. Organ odwoławczy powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r. (sygn. akt I OPS 6/2009) wskazał także, iż zarzuty podnoszone przez stronę w przedmiotowym postępowaniu są identyczne z zarzutami prawa materialnego podniesionymi w zbadanej przez Naczelny Sąd Administracyjny skardze kasacyjnej (sygn. akt II GSK 429/09), dlatego też niedopuszczalne jest rozpoznanie sprawy przez organ II instancji jak również funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji organu pierwszej instancji. Pismem z dnia 12 kwietnia 2010 r. "D." Sp. z o.o. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Prezesa ARiMR z dnia [...] marca 2010 r. domagając się jej uchylenia. Skarżąca zakwestionowała prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości, bowiem w jej ocenie przedmiotowe postępowanie powinno zostać przeprowadzone merytorycznie. Zdaniem skarżącej organ w szczególności powinien zbadać podstawy wznowienia postępowania, a następnie na podstawie art. 158 § 1 kpa stwierdzić nieważność decyzji ostatecznej, względnie orzec o odmowie stwierdzenia nieważności tejże decyzji. Ponadto Skarżąca wskazała, iż nieprawidłowe jest stanowisko organu w zakresie powagi rzeczy osądzonej, bowiem przepis art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi znajduje zastosowanie jedynie w sytuacji uwzględnienia skargi. Ponieważ w przedmiotowej sprawie prawomocnie oddalono skargę dotyczącą decyzji z dnia [...] września 2008 r., organ administracyjny nie jest zatem związany rozstrzygnięciem Sądu. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując przy tym stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Na wstępie podniesienia wymaga, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenia, czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Badając w powyższym świetle zaskarżoną decyzję, tj. oceniając orzeczenie pod względem jego zgodności z przepisami procesowymi a także z normami prawa materialnego, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które dawałyby podstawę do jej uchylenia zgodnie z żądaniem skargi. Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma fakt, iż Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 lutego 2010 r. sygn. akt II GSK 429/09 oddalił skargę kasacyjną od rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 lutego 2009 r., którym oddalono skargę Spółki "D." na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji z dnia [...] września 2008 r. nr [...]. Decyzja ta na gruncie rozpatrywanej sprawy była objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekając w sprawie legalności decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] września 2008 r. mógł uchylić zaskarżoną decyzję w całości lub w części, a w miarę potrzeby również decyzję wydaną przez organ pierwszej instancji, albo stwierdzić nieważność bądź niezgodność decyzji z prawem (art. 145 ustawy o p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny dokonując kontroli orzeczenia I instancji nie znalazł podstaw do jego uchylenia wobec czego wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie uprawomocnił się z dniem 25 luty 2010 r. Zgodnie z art. 153 ustawy o p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ani żaden organ administracji państwowej, ani inny wojewódzki sąd administracyjny nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się temu poglądowi w pełnym zakresie. Sąd nie podziela tutaj twierdzeń skarżącej jakoby wiążąca była jedynie ocena prawna wyrażona w rozstrzygnięciu uwzględniającym skargę. Prawomocne oddalenie przez sąd administracyjny skargi na niezgodność decyzji z prawem co do zasady zamyka bowiem organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności postępowania. Kwestia ta uregulowana bowiem została wprost w treści przepisu art. 153 p.p.s.a. Dodać także należy, iż bezwzględny obowiązek zastosowania się przez organ administracji do poglądu prawnego i wynikających z niego wytycznych co do dalszego biegu postępowania może być wyłączony tylko w razie istotnej zmiany (po wydaniu wyroku) stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także - po wzruszeniu wyroku w przewidzianym do tego trybie. Jednakże w sprawie niniejszej zdaniem Sądu taka okoliczność nie zachodzi. W tej sytuacji znaczenie powołanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy polega na jego wiążącej mocy co do braku podstaw do zarzucenia decyzji Kierownika Biura Powiatowego z dnia [...] września 2008 r. nie tylko wadliwości kwalifikowanej, ale i jakiejkolwiek wadliwości branej pod uwagę w ramach wyznaczonej sądowi administracyjnemu kognicji. Zgodnie bowiem z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 135 poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji/postanowień, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy o p.p.s.a.). Ewentualne próby stwierdzenia nieważności decyzji rozpoznawanej już wcześniej przez sąd są w istocie niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie sądu. Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi dotyczącego braku merytorycznego rozpoznania przedmiotowego wniosku, wskazać należy na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uchwale z dnia 7 grudnia 2009 r. (I OPS 6/2009) gdzie wyjaśniono, iż: "żądanie stwierdzenia nieważności decyzji od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 kpa) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie – z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu – przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym". Podkreślić tutaj należy, iż organ administracyjny dokonał wstępnego zbadania przedmiotowego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji w kontekście zarzutów rozpoznawanych w toczącym się uprzednio prawomocnie zakończonym postępowaniu sądowym. Organ doszedł przy tym do uzasadnionej konkluzji tożsamości argumentacji prezentowanej w toku obu postępowań skarżącej. Podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie w oparciu o prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego słusznie zatem uznano, iż niedopuszczalne jest rozpoznanie sprawy przez organ II instancji jak również pozostawienie w obrocie prawnym decyzji organu pierwszej instancji. Mając natomiast na uwadze, iż dokonana już przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie ocena prawna w zakresie badanej z urzędu nieważności postępowania skutkuje bezprzedmiotowością postępowania przed organem I instancji, postępowanie administracyjne z wniosku skarżącej należało umorzyć. Reasumując, w całej rozciągłości należy zgodzić się z prezentowanymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wywodami organu administracji. Taka ocena przedmiotowej sprawy jest wynikiem obowiązujących regulacji prawnych i wypływającego z nich wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.