V SA/Wa 1136/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Protokolant - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi W P na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie przyznania doraźnej pomocy pieniężnej 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. W M tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy). W.P. w dniu 23 lutego 2009 roku ( data nadania pocztowego ) zwrócił się do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o udzielenie pomocy pieniężnej, którą planował przeznaczyć na dofinansowanie kosztów leczenia i zakup leków. Zaznaczył, iż jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji i pracy, dołączył m. in. zaśw. Poradni Rodzinnej z W., pod opieką której pozostaje, karty informacyjne i wypisowe z oddziałów szpitalnych, faktury za leki). Pismem z dnia 4 marca 2009 roku znak [...] Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wystąpił do Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy T. o wydanie stanowiska kierownika ośrodka pomocy społecznej wymaganego na podstawie art. 19 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( t.j. Dz.U. z 2002r. Nr 42, poz. 371 ze zm), dalej: ustawa o kombatantach. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 roku Nr [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy T. zaopiniował pozytywnie udzielenie przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pomocy pieniężnej W.P. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż zainteresowany zamieszkuje w trzypokojowym mieszkaniu, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jego dochód stanowi świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł miesięcznie. Dodał, iż W.P. w bieżącym roku korzystał z pomocy tutejszego Ośrodka w formie specjalnych zasiłków celowych : w styczniu – [...] zł, w marcu – [...] zł, ponadto został już pozytywnie rozpatrzony kolejny wniosek o pomoc finansową na kwiecień – w wysokości [...] zł, z przeznaczeniem na zakup żywności i leków. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych przyznał wnioskodawcy pomoc pieniężną w wysokości [...] zł. Wnioskiem z dnia 10 maja 2009 r. W.P. zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosząc o zwiększenie kwoty przyznanej pomocy w związku z jego trudną sytuacją materialną i zdrowotną Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, iż wysokość środków przyznanych w zaskarżonej decyzji została określona po dokonaniu przez Urząd oceny sytuacji życiowej i potrzeb strony, przy uwzględnieniu wielkości puli środków jaka znajduje się w dyspozycji Kierownika Urzędu oraz konieczności zapewnienia sprawiedliwego traktowania osób uprawnionych do pomocy. Zaznaczył, iż dochód zainteresowanego stanowi świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł miesięcznie. Organ uwzględnił fakt, iż wnioskodawca ze względu na stan zdrowia (choroba wieńcowa, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca) wymaga leczenia farmakologicznego, w związku z tym ponosi wydatki na lekarstwa w wysokości ok. [...] zł miesięcznie. Organ uznał, iż wnioskodawca posiada zasoby pozwalające na wygospodarowanie środków na zaspokojenie najważniejszych potrzeb. Kierownik Urzędu podkreślił, iż dysponuje ograniczonym budżetem przeznaczonym na pomoc socjalną i musi brać pod uwagę również potrzeby innych wnioskodawców. Zaznaczył, iż budżet na 2008 r. wyniósł 11.000.000. zł w związku z czym mógł udzielić pomocy kombatantowi, prowadzącemu samodzielne gospodarstwo domowe, którego średni dochód wynosił [...] zł. Podniósł, iż wysokość środków jakimi dysponuje w bieżącym roku jest analogiczna jak w roku ubiegłym. W związku z powyższym stwierdził, iż nie jest możliwe pozytywne rozpatrzenie wszystkich wniosków i udzielenie każdemu wnioskodawcy pomocy zgodnie z oczekiwaniami, gdyż pomoc taka przyznawana jest w pierwszej kolejności osobom, które jej dotychczas nie otrzymały. Pismem z dnia 3 lipca 2009 roku W.P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi powołał się za swój zły stan zdrowia wskazując, iż zaskarżona decyzja nie spełnia jego oczekiwań. Do skargi dołączył dokumentację medyczną z lat 1997-2009, w tym: karty informacyjne leczenia szpitalnego, zaświadczenie o stanie zdrowia z dnia 10 listopada 2005 roku, wypis orzeczenia Lekarza Rzeczoznawcy z dnia 27 grudnia 1999 roku oraz orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 25 kwietnia 2006 roku, ponadto dokumentujące zakup leków faktury VAT z 2008 i 2009 roku, fakturę VAT z dnia 12 października 2007 roku za zakup pościeli rehabilitacyjnej i rachunek z dnia 3 października 2007 roku za usługę stomatologiczną, opiewający na kwotę [...] zł. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Ponadto wskazał, iż skarżący na podstawie faktur z 2007 roku otrzymał, na mocy decyzji z dnia [...] lutego 2008 roku Nr [...], pomoc pieniężną w wysokości [...] zł. Zaznaczył, iż w miarę posiadanych środków Urząd udzielał wnioskodawcy wsparcia finansowego. Strona od 2007 roku, przedkładając te same dokumenty otrzymała z Urzędu pomoc pieniężną w łącznej wysokości [...] zł, przekraczającą znacznie przeciętną kwotę pomocy otrzymywaną przez inne osoby znajdujące się również w trudnej sytuacji zdrowotnej i materialnej. Podkreślił, iż szczególna opieka państwa nad kombatantami, ofiarami represji i pozostałymi po nich wdowami lub wdowcami realizowana jest poprzez wypłatę comiesięcznych dodatków do rent i emerytur, aktualnie dla kombatantów wynoszących 330.48 zł miesięcznie, tj. w skali rocznej 3965. 76 zł. Do dnia 31 grudnia 2008 r. organ wydał 26 095 decyzji dotyczących pomocy pieniężnej, wyczerpując w całości kwotę przeznaczoną na tę formę pomocy, co oznacza, że w przeliczeniu na jedną decyzję Kierownik Urzędu dysponował statystycznie kwotą 422 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny (w tym przypadku – decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Badając niniejszą sprawę w granicach kognicji sądu administracyjnego, w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Granice niniejszej sprawy nakreślone zostały we wniosku Skarżącego z dnia 12 lutego 2009 r. (wpływ do organu w dniu 24 lutego 2009 r.), którym wszczęte zostało postępowanie w przedmiocie przyznania pomocy pieniężnej ze środków budżetowych, będących w dyspozycji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z przeznaczeniem na dofinansowanie kosztów leczenia i zakup leków. Zgodnie z art. 19 ust. 6 ustawy o kombatantach w szczególnie uzasadnionych przypadkach Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na wniosek kombatanta, innej osoby uprawnionej lub osoby, o której mowa w ust. 2a, może przyznać pomoc pieniężną na innych warunkach niż określone w rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 5. Rozporządzenie, o którym mowa w ust. 5 uzależnia udzielenie pomocy doraźnej lub okresowej dla kombatantów od spełnienia kryterium dochodowego, może być ona zatem przyznana wyłącznie osobom, które nie osiągają pułapu dochodów przewidzianego w rozporządzeniu. Z kolei pomoc udzielana na podstawie ust. 6 przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych może zostać przyznana, w innych, szczególnie uzasadnionych przypadkach, mimo przekroczenia przez wnioskodawcę pułapu dochodowego przewidzianego w rozporządzeniu. Przepis art. 19 ust. 6 ustawy o kombatantach oparty jest na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego" - świadczy o tym użycie przez prawodawcę zwrotu "W szczególnie uzasadnionych przypadkach Kierownik Urzędu (...) może przyznać pomoc pieniężną "co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących przyznania pomocy przysługuje każdorazowo organowi rozpoznającemu sprawę. Podkreślić jednak należy, że uznaniowy charakter decyzji nie oznacza dowolności, nie zwalnia zatem organu od obowiązku przeprowadzenia prawidłowego postępowania oraz wydania decyzji spełniającej wymogi określone w przepisach. Organ prowadząc postępowanie w wyniku, którego ma zostać wydana decyzja uznaniowa ma obowiązek wypełnić zawarty w art. 7 k.p.a. nakaz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz określony w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Jednocześnie kierując się ogólną dyrektywą wynikającą z art. 7 k.p.a., powinien uwzględniać interes ogólny i słuszny interes obywatela. Rozpoznając sprawę zgodnie z powyższymi regułami organ uwzględnił trudną – zdrowotną i ogólnie, życiową, indywidualną sytuację wnioskodawcy oraz biorąc pod uwagę interes ogólny, uwzględnił wielkość budżetu, jakim dysponuje na potrzeby pomocy doraźnej i ilość oraz zakres wniosków zgłaszanych również przez innych potrzebujących. W zakresie słusznego interesu W.P. Kierownik Urzędu ustalił i wziął pod uwagę, że wnioskodawca jest osobą schorowaną ([...]), wymaga stałego leczenia farmakologicznego, na leki wydaje miesięcznie (faktury na zakup leków za 2008 i 2009r.) ok. [...] zł. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, zamieszkuje w dobrych warunkach (na podstawie opinii dyrektora ośrodka opieki społecznej) – w trzypokojowym mieszkaniu z wygodami, w bloku; jego dochód stanowi świadczenie emerytalne, w wysokości [...] zł. Ponadto, z postanowienia Dyrektora Ośrodka Opinii Społecznej Dzielnicy T. z dnia [...].04.2009r., znajdującego się w aktach sprawy ( o którego wydanie Kierownik Urzędu zwrócił się, na podstawie art. 19 ust. 7 – 11 ustawy o kombatantach w zw. z art. 106 k.p.a.), wynika, iż skarżący otrzymuje systematyczną pomoc – co miesiąc - z ośrodka pomocy społecznej, w formie specjalnych zasiłków celowych, w wymiarze [...] zł., na zakup żywności i leków. Także, na co zwrócił organ w odpowiedzi na skargę i co wynika również z dołączonych akt administracyjnych, wnioskodawca na podstawie faktur z 2007 r., które zostały przez niego przedstawione również w niniejszej sprawie (za usługę stomatologiczną i zakup pościeli rehabilitacyjnej) otrzymał z Urzędu, na mocy decyzji z dnia [...] lutego 2008 roku Nr [...], pomoc pieniężną w wysokości [...] zł, łącznie od 2007 r. strona otrzymała z Urzędu pomoc pieniężną w wysokości [...] zł. Z kolei, biorąc pod uwagę interes ogólny, Kierownik Urzędu wskazał, iż jego budżet na pomoc socjalną w 2008 r. wynosił 11 000 000 zł., do 31 grudnia 2008 r. wydano 26 095 decyzji, wyczerpując w całości kwotę przeznaczoną na tę formę pomocy, przeciętna( statystycznie) kwota pomocy na jedną decyzje wyniosła niespełna 422 zł. Takim samym budżetem na pomoc doraźną Kierownik Urzędu dysponował w 2009r.; biorąc pod uwagę potrzeby wnioskodawców, i uwzględniając, że pomoc powinna zostać udzielona wielu wnioskodawcom, w tym przede wszystkim takim, którzy do tej pory z niej nie korzystali przewidywał, że przeciętnym odbiorcą pomocy będzie kombatant, którego średni dochód na samodzielnie prowadzone gospodarstwo domowe wynosi ok. 1044, 2 zł. Z powodu ograniczonego budżetu przeznaczonego na pomoc socjalną, sąd orzekający zgadza się z Kierownikiem Urzędu, iż nie jest możliwe uwzględnienie wszystkich wniosków i udzielenie pomocy zgodnej z oczekiwaniami beneficjentów. Z tych wszystkich przyczyn sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, ani procesowego w stopniu, który uzasadniałby jej uchylenie. Organ rozpatrzył należycie sprawę, uwzględnił sytuację materialną wnioskodawcy (nienajgorszą, zwłaszcza na tle innych wnioskodawców), kwoty, jakie wydaje na leki, fakt, że korzysta on systematycznie również z innych form pomocy ( z ośrodka pomocy społecznej) oraz wysokość pomocy do tej pory udzielonej mu przez Urząd i doszedł do prawidłowego wniosku, iż przyznana decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. pomoc w kwocie [...] zł jest zgodna zarówno ze słusznym interesem strony, jak i uwzględnia słuszny interes innych potrzebujących, oczekujących na udzielenie im pomocy. Mając to wszystko na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.