V SA/Wa 1137/10

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. Z. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... lutego 2010 r. Nr ... w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej o przyznaniu pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych; Skarżący – T. Z. wystąpił na urzędowym formularzu PPF - o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż w poprzednim roku miał dużo remontów maszyn i budynków, padły mu dwie krowy, do tej pory nie oddał pożyczonych pieniędzy na zapłatę za wynajęcie kombajnu i prasy w czasie zeszłorocznych żniw. Z powodu braku środków nie załatwił też innych bieżących zobowiązań płatniczych tj. podatki, składki KRUS, rachunki za prąd, telefon, a za moment pojawią się nowe konieczne wydatki mające wpływ na istnienie gospodarstwa. Do rozchodów pozostają wydatki na jedzenie, środki czystości, leki. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i synem, zamieszkują w domu o pow. ... m². Gospodarstwo liczy ... ha przeliczeniowego. Dochód miesięczny na jedną osobę w rodzinie wynosi ... zł. Skarżący nie posiada innych nieruchomości, przedmiotów wartościowych ani oszczędności pieniężnych. W dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie skarżący wskazał, iż miesięczne wydatki na utrzymanie własne i rodziny wynoszą łącznie około ... zł (żywność – ... zł, leczenie – ... zł, ubrania – ... zł, dojazdy – ... zł). Utrzymanie miejsca zamieszkania kosztuje około ... zł (prąd + telefony), Skarżący opłaca KRUS –... zł oraz podatek rolny – ... zł. Ponadto skarżący oświadczył, iż dokonał w tym roku zakupu środków do produkcji rolnej na kwotę ... zł oraz zakupu cieląt do chowu za ... zł. Na paliwo wydaje miesięcznie ... zł, a na remonty ... zł. Do dodatkowego oświadczenia skarżący załączył m.in. wyciągi z rachunku bankowego, decyzję w sprawie dopłat do gruntów rolnych (około ... zl), rachunki za telefony, prąd, leki oraz dokumentację medyczną żony i syna. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Sytuacja materialna skarżącego i jego rodziny jest trudna i uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w postaci zwolnienia zarówno od obciążającego go na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi (w kwocie 200 zł.), jak i od pozostałych mogących wystąpić w przyszłości kosztów sądowych. Nadesłane dokumenty oraz złożone oświadczenia potwierdzają wysokość dochodów skarżącego z prowadzonego gospodarstwa rolnego, które z uwzględnieniem wskazanych kosztów związanych z prowadzeniem tegoż gospodarstwa pozwalają wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych gospodarstwa domowego, składającego się z trzech osób, w tym jednego dziecka. Skarżący nie posiada również żadnych oszczędności pieniężnych, które mógłby przeznaczyć na koszty prowadzonego postępowania sadowego. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.