V SA/Wa 114/11

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie: stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej ze środków unijnych p o s t a n a w i a: - przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy A.R. (dalej: "skarżąca" lub "strona") wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku oświadczyła, że jedynym stałym źródłem dochodu trzyosobowej rodziny jest zasiłek rodzinny w wysokości 74 zł. Skarżąca i jej mąż nie pracują i utrzymują małoletnie dziecko. Wyjaśniła, że podejmując się prowadzenia działalności rolniczej i występując o pomoc z tytułu: "Ułatwianie startu młodym rolnikom" musiała ubezpieczyć się w KRUS, co spowodowało rezygnację z dotychczasowej pracy. Skarżąca posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 14,62 ha oraz budynek gospodarczy. Ponadto otrzymuje dopłaty jednorazowe roczne w ramach wsparcia bezpośredniego w wysokości 6.104,30 zł oraz dopłaty z tytułu wspierania gospodarowania na niekorzystnych warunkach w kwocie 2.867,04 zł. Innego majątku, dochodów i oszczędności skarżąca nie wykazała. Ponieważ oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny stanu majątkowego skarżącej, wezwano ją do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia dodatkowych dokumentów. Odpowiadając na wezwanie skarżąca nadesłała do Sądu kopie decyzji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2011 rok w wysokości 93 zł, kopie decyzji przyznającej świadczenie rodzinne w kwocie 68 zł, kopie decyzji przyznających dopłaty na 2010 rok oraz wyciągi z rachunku bankowego. Skarżąca oświadczyła, że nie rozlicza się z urzędem skarbowym i nie jest zarejestrowana w urzędzie pracy, ponieważ jest rolnikiem. Ponadto wyjaśniła, że nie uzyskała w bieżącym roku żadnych dochodów z prowadzonego gospodarstwa, miesięczne koszty utrzymania trzyosobowej rodziny wynoszą około 1800 zł i otrzymuje pomoc materialną od rodziców i rodzeństwa. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a, Sąd może - na wniosek strony złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat i wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, co oznacza, że wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy mieć na uwadze, że na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu należy natomiast ocena przytoczonych okoliczności. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania stanowi wpis w kwocie 200 złotych (dwieście złotych), jak i stan faktyczny sprawy, zasadne jest przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy poprzez jej zwolnienie jej od kosztów sądowych. Skarżąca wykazała bowiem, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Złożone przez skarżącą oświadczenia i przedstawione materiały wskazują, że podstawę utrzymania trzyosobowego gospodarstwa domowego stanowią kwoty uzyskiwane z dopłat, zasiłek rodzinny na dziecko w kwocie 74 zł oraz środki pieniężne otrzymywane przez skarżącą od jej rodziców i rodzeństwa. Skarżąca nie posiada oszczędności na rachunku bankowym, na który wpływa kwota z tytułu zasiłku rodzinnego oraz z tytułu przyznanych dopłat. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.