V SA/Wa 1142/08

PostanowienieWSA w Warszawie2012-06-15

Skład orzekający: Anna Nasiłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych), ponieważ skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie tego prawa. Pomimo wezwania do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji potwierdzających jego trudną sytuację majątkową, skarżący nie wykonał tego obowiązku, co uniemożliwiło ocenę jego możliwości płatniczych w kontekście kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku na urzędowym formularzu PPF, skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, podając dochody z gospodarstwa rolnego i posiadany majątek. Sąd uznał oświadczenie za niewystarczające i wezwał do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji. Skarżący nie wykonał wezwania.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi K. C.z udziałem uczestnika postępowania M.C. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie przekazania sprawy zgodnie z właściwością postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych Wnioskiem z [...] stycznia 2012 r. K. C., dalej "skarżący" wniósł o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Ponieważ wniosek taki osoba fizyczna powinna złożyć na urzędowym formularzu PPF, Sąd wykonując zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 27 stycznia 2012 r., pismem z 31 stycznia 2012 r. wezwał skarżącego do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Do wezwania załączono formularz PPF. W dniu [...] marca 2012 r. do Sądu wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy, na urzędowym formularzu PPF, w którym skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podał, że utrzymuje się z dochodów z gospodarstwa rolnego w wysokości [...] złotych. Oświadczył, iż jest współwłaścicielem wraz z córką domu o powierzchni [...] m2, właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha i Zakładu M.N., który nie przynosi dochodu. Wskazał także, że nie posiada żadnych kosztowności, obligacji, udziałów, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Ponieważ uzupełniając wniosek o przyznanie prawa pomocy o urzędowy formularz PPF skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, na podstawie zarządzenia z dnia [...] marca 2012 r. został wezwany do wyjaśnienia, czy wnosi o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata – co wskazał we wniosku z [...] stycznia 2012 r., czy o zwolnienie od kosztów sądowych – co wynika z wniosku uzupełnionego o formularz PPF w dniu [...] lutego 2012 r. – w terminie 7 dni pod rygorem przyjęcia, że zakres wniosku skarżący określił na urzędowym formularzu PPF, a tym samym wnosi jedynie o zwolnienie od kosztów sądowych. Ponadto, w związku z tym, iż oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy było niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, skarżącego wezwano do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia dodatkowych dokumentów w terminie 7 dni, pod rygorem ujemnych skutków prawnych (art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Powyższe wezwanie skarżący odebrał w dniu 24 kwietnia 2012 r. i do dnia rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy nie nadesłał do Sądu żądanych dokumentów i nie udzielił odpowiedzi na postawione w wezwaniu pytania. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako p.p.s.a., Sąd może – na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 pkt 1 p.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. W myśl art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W niniejszej sprawie skarżący wniósł na urzędowym formularzu (PPF) o zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w części. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, na podstawie art. 255 p.p.s.a., można wezwać taką osobę do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. W przedmiotowej sprawie, oświadczenie zawarte we wniosku skarżącego złożonym na urzędowym formularzu PPF było niewystarczające do oceny, czy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie skarżącego do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jego sytuacji majątkowej. Mając jednak na uwadze, iż wezwanie nie zostało przez wnioskodawcę wykonane w zakreślonym terminie, uznać należy, iż skarżący nie wykazał ona, że ustawowa przesłanka przyznania tego prawa w odniesieniu do jego osoby wystąpiła. W tym stanie rzeczy nastąpił brak możliwości porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi wnioskodawca powinien się liczyć w postępowaniu sądowym z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. W konsekwencji, brak ten wykluczył dokonanie oceny, czy zaistniały przesłanki uprawniające do udzielenia skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Niezależnie od niewykonania wezwania do nadesłania dodatkowych dokumentów oraz informacji zauważyć należy, że skarżący nie jest pozbawiony majątku, posiada bowiem nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha i wskazał ,że uzyskuje z tego gospodarstwa dochód. W związku z powyższym nie można stwierdzić, że skarżący nie posiada źródła utrzymania i nie dysponuje żadnymi środkami na poniesienie kosztów sądowych. A mając na uwadze, że skarżący nie odpowiedział na wezwanie i nie przedstawił dodatkowych dokumentów (np. wyciągów bankowych) nie było możliwe podjęcie innego rozstrzygnięcia, ponieważ brak dodatkowych informacji uniemożliwił porównanie wysokości obciążeń finansowych z jakimi wnioskodawca powinien się liczyć w postępowaniu sądowym z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. Wobec niewywiązania się z obowiązku przedstawienia dodatkowych informacji i dokumentów należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał, że przyznanie prawo pomocy jest uzasadnione. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 postanowiono jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło