V SA/Wa 1142/08

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi K. C. z udziałem uczestnika postępowania M. C. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie przekazania sprawy zgodnie z właściwością postanawia: odmówić skarżącej przyznania prawo pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata Wnioskiem z [...] stycznia 2012 r. M. C., dalej "strona" wniosła o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Ponieważ wniosek taki osoba fizyczna powinna złożyć na urzędowym formularzu PPF, Sąd wykonując zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 27 stycznia 2012 r., pismem z 31 stycznia 2012 r. wezwał stronę do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Do wezwania załączono formularz PPF. W dniu [...] marca 2012 r. do Sądu wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy, na urzędowym formularzu PPF, w którym strona wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podała, że utrzymuje się z dochodów z gospodarstwa rolnego w wysokości [...] złotych. Oświadczyła, iż jest współwłaścicielem wraz z córką domu o powierzchni [...] m2, właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha i Zakładu M.N., który nie przynosi dochodu. Wskazała także, że nie posiada żadnych kosztowności, obligacji, udziałów, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Ponieważ uzupełniając wniosek o przyznanie prawa pomocy o urzędowy formularz PPF strona wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, na podstawie zarządzenia z dnia [...] marca 2012 r. została wezwana do wyjaśnienia, czy wnosi o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata – co wskazała we wniosku z [...] stycznia 2012 r., czy o zwolnienie od kosztów sądowych – co wynika z wniosku uzupełnionego o formularz PPF w dniu [...] lutego 2012 r. – w terminie 7 dni pod rygorem przyjęcia, że zakres wniosku strona określiła na urzędowym formularzu PPF, a tym samym wnosi jedynie o zwolnienie od kosztów sądowych. Ponadto, w związku z tym, iż oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy było niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, stronę wezwano do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia dodatkowych dokumentów w terminie 7 dni, pod rygorem ujemnych skutków prawnych (art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Powyższe wezwanie odebrał w dniu [...] kwietnia 2012 r. K. C.– mąż strony. W dniu [...] maja 2012 r. do Sądu wpłynęło pismo procesowe w sprawie przedłużenia terminu do nadesłania wyjaśnień i dokumentów, o co najmniej dwa miesiące, w związku z chorobą, leczeniem i rehabilitacją strony. Ponieważ pismo podpisała córka M. C., a w aktach sądowych brak było pełnomocnictwa procesowego, Sąd wezwał pełnomocnika do przedstawienia umocowania do działania w imieniu M. C., pod rygorem pominięcia pełnomocnika w postępowaniu. W dniu [...] czerwca 2012 r. do Sądu wpłynęło pismo strony, w którym wyjaśniła, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata oraz o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych pisma, do czego została wezwana przez Sąd pismem z [...] maja 2012 r. Do pisma nie załączyła pełnomocnictwa dla córki, dokumentów o które została wezwana pismem z dnia [...] marca 2012 r. i nie udzieliła odpowiedzi na postawione w wezwaniu pytania. Do pisma załączyła kartę informacyjną wczesnej rehabilitacji kardiologicznej oraz skierowanie do szpitala. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako p.p.s.a., Sąd może – na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 pkt 1 p.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. W myśl art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W niniejszej sprawie strona złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, a więc o przyznanie prawa pomocy w całości. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, na podstawie art. 255 p.p.s.a., można wezwać taką osobę do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. W przedmiotowej sprawie, oświadczenie zawarte we wniosku strony złożonym na urzędowym formularzu PPF było niewystarczające do oceny, czy strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie strony do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jej sytuacji majątkowej. Na wezwanie odpowiedziała córka strony. Poinformowała ona Sąd, że jej matka jest chora i została poddana rehabilitacji po zabiegu operacyjnym. W związku z powyższym wniosła o przedłużenie o dwa miesiące terminu do wykonania wezwania skierowanego do strony na podstawie art. 255 p.p.s.a. Pomimo wezwania, do Sądu nie wpłynęło pełnomocnictwo upoważniające D. O. C. do reprezentowania matki. Następnie w dniu [...] czerwca 2012 r. do tut. Sądu wpłynęło pismo procesowe podpisane przez M.C., w którym nawiązując do pisma Sądu z [...] maja 2012 r., doręczonego w dniu 31 maja 2012 r. wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych. Przede wszystkim zauważyć należy, że pismo Sądu z [...] maja 2012 r. skierowano do córki strony w celu przedstawienia pełnomocnictwa procesowego do reprezentowania M. C., pod rygorem pominięcia jej w postępowaniu. Wskazane wezwanie doręczono w dniu 31 maja 2012 r., a odpowiedź na wezwanie została nadana w dniu [...] czerwca 2012 r., a więc ostatniego dnia wyznaczonego w wezwaniu terminu. Ponadto w tym samym piśmie strona wyjaśniła, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata oraz wskazała, że była hospitalizowana od [...] marca 2012 r. do [...] kwietnia 2012 r., a następnie przebywała w sanatorium, poza jej miejscem zamieszkania. Do odpowiedzi strona załączyła kartę informacyjną [...] rehabilitacji [...] oraz skierowanie do szpitala. Do pisma nie załączyła dokumentów, o które została wezwana pismem z dnia [...] marca 2012 r. i nie udzieliła odpowiedzi na postawione w wezwaniu pytania. Podkreślić wyraźnie należy, że wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w związku z art. 255 p.p.s.a. wysłano stronie w dniu 4 kwietnia 2012 r. Pismo to strona odebrała w dniu 24 kwietnia 2012 r. W dniu 7 maja 2012 r. do Sądu wpłynęło pismo podpisane przez córkę M. C. w sprawie przedłużenia terminu do złożenia wyjaśnień na podstawie art. 255 p.p.s.a. Pomimo wezwania, córka strony nie przedstawiła pełnomocnictwa do działania imieniu matki, a w dniu [...] czerwca 2012 r. wpłynęło pismo M. C. Strona wyjaśniła w nim, że przedmiotem wniosku o przyznanie prawa pomocy jest zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Strona nie załączyła do pisma żadnych dokumentów, o które została wezwana pismem z [...] kwietnia 2012 r., ani nie złożyła wyjaśnień. Powyższe oznacza, że strona nie wykonała wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie praw pomocy, pomimo upływu 7 tygodni od otrzymania wezwania. Podkreślić należy, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, fakt, że skarżąca przebywała w szpitalu oraz rehabilitowała się poza miejscem zamieszkania nie może usprawiedliwić jej braku działania. Podkreślić warto, że skarżąca nie jest osobą samotną, mieszka z mężem oraz ma córkę, z którą utrzymuje kontakt. W tych okolicznościach nie można uznać, że skarżąca nie miała faktycznej możliwości zebrania dokumentów wskazanych w wezwaniu z [...] kwietnia 2012 r. Ponadto, wskazać należy, że skarżąca skierowała w dniu [...] czerwca 2012 r. do Sądu pismo. Nie przedstawiła w nim żadnych informacji, o które została wezwana w piśmie z dnia 4 kwietnia 2012 r. Mając na uwadze powyższe okoliczności, uznać należy, iż skarżąca nie wykazała, że w odniesieniu do jej osoby wystąpiły ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Na skutek niewykonania wezwania skierowanego do strony na podstawie art. 255 p.p.s.a., pomimo upływu 7 tygodni od daty otrzymania wezwania nastąpił brak możliwości porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi wnioskodawczyni powinien się liczyć w postępowaniu sądowym z jej rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. W konsekwencji, brak ten wykluczył dokonanie oceny, czy zaistniały przesłanki uprawniające do udzielenia stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Niezależnie od niewykonania wezwania do nadesłania dodatkowych dokumentów oraz informacji zauważyć należy, że strona nie jest pozbawiona majątku, posiada bowiem nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha i wskazała, że uzyskuje z tego gospodarstwa dochód. W związku z powyższym nie można stwierdzić, że strona nie posiada źródła utrzymania i nie dysponuje żadnymi środkami na poniesienie kosztów sądowych. A mając na uwadze, że strona nie odpowiedziała na wezwanie i nie przedstawiła dodatkowych dokumentów (np. wyciągów bankowych) nie było możliwe podjęcie innego rozstrzygnięcia, ponieważ brak dodatkowych informacji uniemożliwił porównanie wysokości obciążeń finansowych z jakimi wnioskodawca powinien się liczyć w postępowaniu sądowym z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. Wobec niewywiązania się z obowiązku przedstawienia dodatkowych informacji i dokumentów należy stwierdzić, że strona nie wykazała, że przyznanie prawo pomocy jest uzasadnione. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 postanowiono jak w sentencji.