V SA/Wa 1142/14

WyrokWSA w Warszawie2014-11-14

Skład orzekający: Joanna Zabłocka, Beata Krajewska, Mirosława Pindelska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, wydawane przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne, mogą być traktowane na równi z orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalnego dla dzieci niepełnosprawnych przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka nie mogą być traktowane na równi z orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalnego przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej. Podstawą do uwzględnienia ucznia przy kalkulacji subwencji, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej, jest posiadanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego przez publiczną poradnię psychologiczno-pedagogiczną, a nie opinia o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju czy orzeczenia Powiatowych Zespołów do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Zawyżenie liczby uczniów przeliczeniowych na podstawie błędnych danych skutkuje obowiązkiem zwrotu nienależnie uzyskanej części subwencji.
Stan faktyczny
Gmina Miejska S. została zobowiązana do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za 2009 rok w wysokości 654.468 zł. Minister Finansów uznał, że Gmina zawyżyła liczbę uczniów przeliczeniowych o 162,0448, kwalifikując uczniów na podstawie opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju lub orzeczeń Powiatowych Zespołów do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, zamiast wymaganych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego. Gmina wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, w tym błędne nieuwzględnienie wytycznych dotyczących wydawania opinii.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant st. spec. - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2014 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej S. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu części oświatowej subwencji ogólnej oddala skargę Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. Minister Finansów, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wniesionego przez Gminę Miejską S. (dalej: "Skarżąca"), utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] września 2013 r zobowiązującą Gminę Miejską S. do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2009 r. w wysokości 654.468 zł. Organ oparł swoje rozstrzygnięcie na następującym stanie faktycznym. W związku z wynikami kontroli przeprowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej w R. w Gminie Miejskiej S. dotyczącej celowości i zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi za 2009 r. Minister Edukacji Narodowej poinformował Ministra Finansów o uzyskaniu przez Skarżącą nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2009 w wysokości 654.468 zł. Minister Edukacji Narodowej poinformował, że w wyniku błędów popełnionych przez dyrektorów szkół i placówek prowadzonych przez Gminę Miejską S. przy wypełnianiu danych systemu informacji oświatowej wg stanu na dzień 30 września 2008 r. łączna liczba uczniów przeliczeniowych została zawyżona o 162,0448 uczniów. W toku wszczętego postępowania administracyjnego Skarżąca wyjaśniła, że w przedszkolach samorządowych wykazywanie dzieci z deficytami w tabeli NP3 i NP4 odbywało się na podstawie opinii z Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej. Treść opinii, wskazanie odpowiednich form pomocy i wsparcia oraz wymagania stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy traktowana była na równi z orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalnego dla dzieci niepełnosprawnych. Z dokumentacji chorobowej i orzeczeń wydawanych przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. wynikały poszczególne rozpoznania chorobowe i ich kwalifikowanie w tabelach SIO. Ponadto Miasto wskazało, że w szkołach podstawowych i gimnazjach pięć orzeczeń zostało wystawionych po 30 września 2008 r., co spowodowane było długą procedurą ich wydawania od chwili złożenia wniosku przez rodziców do chwili otrzymania orzeczenia. Minister Finansów decyzją z dnia [...] września 2013 r zobowiązał Skarżącą do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2009 r. w wysokości 654.468 zł. W uzasadnieniu decyzji Minister Finansów wyjaśnił, że dysponując bazą danych systemu informacji oświatowej zweryfikowaną przez jednostki samorządu terytorialnego, dokonał podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2008 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2009 (Dz. U. Nr 235, poz. 1588). Przy naliczaniu kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009 przy wagach P2, P3, P4, P5, P28, P36 mogli być uwzględnieni jedynie uczniowie wykazani w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2008 r., którzy posiadali orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego. Do przyznania oświatowej subwencji ogólnej nie były wystarczające opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. Przy wadze P38 uwzględniane były natomiast dzieci objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju na podstawie opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. Ponadto w świetle przepisów rozporządzenia MEN z dnia 22 grudnia 2008 r. przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009 nie mogły być uwzględniane orzeczenia wydane przez Powiatowe Zespoły do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. W związku z tym, że część oświatowa subwencji ogólnej ustalona została na podstawie danych według stanu na dzień 30 września 2008 r., brak było również podstaw do uwzględnienia przy kalkulacji kwoty części oświatowej subwencji ogólnej orzeczeń wydanych po dniu 30 września 2008 r. W konsekwencji powyższych ustaleń organ I instancji stwierdził, że część oświatowa subwencji ogólnej za rok 2009 dla Miasta S. została skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej o 162,0448 uczniów, liczby uczniów przeliczeniowych i wynosiła 11.993.688 zł. Po ponownym przeliczeniu, tj. bez uwzględnienia 162,0448 uczniów przeliczeniowych, część oświatowa subwencji ogólnej wyniosła 11.339.220 zł, a więc była niższa o 654.468 zł od pierwotnie przyznanej. Rozpoznając sprawę w wyniku wniosku Skarżącej o ponowne jej rozpatrzenie Minister Finansów decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. utrzymał w mocy decyzją własną z [...] września 2013 r. W uzasadnieniu decyzji Minister Finansów wyjaśnił, że przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty uzależniają objęcie ucznia wymagającego stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy kształceniem specjalnym od posiadania przez niego orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznej o potrzebie kształcenia specjalnego. Opinie wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka mogą również wydawać zespoły orzekające działające w niepublicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Zespół orzekający działający w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, wydaje stosowne orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na niepełnosprawność, tylko w takim przypadku, gdy uczeń z tą niepełnosprawnością wymaga stosowania specjalnych metod i form pracy. Jednym z rodzajów niepełnosprawności stanowi niepełnosprawność sprzężona. Konsekwencją uregulowań ustawowych dotyczących kształcenia specjalnego są zapisy przyjęte w algorytmie podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009 stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2008 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2009 (Dz. U. Nr 235, poz. 1588). Jedyną podstawą do wykazywania uczniów objętych kształceniem specjalnym w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2009 r., a następnie uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej na rok 2009, mogły stanowić orzeczenia publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego, przy czym uczniowie ci powinni zostać wykazani w systemie informacji oświatowej zgodnie z niepełnosprawnością wskazaną w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. W związku powyższym opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka przy wykazywaniu danych o uczniach objętych kształceniem specjalnym, jak i przy naliczaniu dla jednostek samorządu terytorialnego, w tym dla Miasta S., kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009 nie mogły być traktowane na równi z orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalnego. Tylko uczniowie posiadający orzeczenia publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego, mogli być wykazani w systemie informacji oświatowej i objęci wagą P2, P3, P4, P5, P6, P28, P36 przy kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009 dla danej jednostki samorządu terytorialnego. Przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej nie mogły być natomiast uwzględniane orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności wydane przez Powiatowe Zespoły do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. W związku z tym, że część oświatowa subwencji ogólnej ustalana jest na podstawie danych według stanu na dzień 30 września 2008 r., brak również podstaw do uwzględnienia przy kalkulacji kwoty części oświatowej subwencji ogólnej orzeczeń wydanych po dniu 30 września 2008 r. Na powyższą decyzję Ministra Finansów Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji wydanej w I instancji. W skardze podniesiono zarzuty: – naruszenie prawa materialnego, a to art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2010 r. Nr 80, poz. 526, ze zm.), poprzez bezpodstawne przyjęcie, że Skarżąca otrzymała kwotę części oświatowej subwencji ogólnej w wysokości wyższej od należnej, w konsekwencji żądanie od Skarżącej jej zwrotu; – naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 k.p.a., poprzez niedokonanie pełnego ustalenia stanu faktycznego oraz prawnego polegającego na błędnym uznaniu i nieuwzględnieniu faktu, iż Skarżąca dostała wyraźne wytyczne od Głównego Wizytatora Departamentu Zwiększania Szans Edukacyjnych Ministerstwa Edukacji Narodowej, co do wydawania opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dzieci, od chwili wykrycia niepełnosprawności do podjęcia nauki w szkole, bez względu na klasyfikację chorobową, która traktowana ma być na równi z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego dla dzieci niepełnosprawnych; – naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez załatwienie sprawy w sposób pomijający całkowicie interes społeczny, w szczególności lokalnej wspólnoty samorządowej gminy oraz w sposób podważający zaufanie obywateli do organów państwa. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi podtrzymując motywy rozstrzygnięcia wskazane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa, v.art.145 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art.134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami skargi. Sąd rozpoznając skargę korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, w granicach kompetencji przysługujących na podstawie ww. ustaw sądowi administracyjnemu, Sąd stwierdził, że decyzja nie narusza prawa. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja wydane zostały w przedmiocie zobowiązania Gminy Miejskiej S. do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2009 r. Podstawą ustalenia kwoty przypadającej do zwrotu było prawidłowe ustalenie kwoty części subwencji ogólnej, którą winna była otrzymać Skarżąca, a następnie ustalenie różnicy między kwotą otrzymaną, a kwotą należną. Jak wynika z ustalonego przez organ orzekający stanu faktycznego sprawy, w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2008 r. dyrektorzy przedszkoli, szkół podstawowych i gimnazjów prowadzonych przez Skarżącą błędnie zakwalifikowali 48 wychowanków do niewłaściwych wag, co w związku ze stosowaniem różnych przeliczników w poszczególnych wagach, przełożyło się na zawyżenie liczby uczniów przeliczeniowych o 162,0448 wychowanków. Podstawowy popełniany błąd polegał na kwalifikowaniu uczniów na podstawie opinii z Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej, w treści których wskazywano odpowiednie formy pomocy i wsparcia oraz wymagania stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Z dokumentacji chorobowej i orzeczeń wydawanych przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. wynikały poszczególne rozpoznania chorobowe (ostra białaczka, wodogłowie wrodzone, przepuklina tylna, mózgowe prażenie dziecięce, autyzm wczesnodziecięcy czy upośledzenie umysłowe) i ich kwalifikowanie w tabelach SIO. Ponadto pięć orzeczeń zostało wystawionych po dniu 30 września 2008 r. Zdaniem Skarżącej bezsporne jest, że wszyscy wykazani w sprawozdaniach systemu informacji oświatowej uczniowie byli niepełnosprawni i wymagali stosowania specjalnych form nauki i metod pracy. Podkreślić jednak należy, że zakwalifikowanie wychowanków do grup P2, P3, P4, P5, P6, P28, P36 było zależne od posiadania przez każdego wychowanka orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dla dzieci niepełnosprawnych wydanego przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne, w tym poradnie specjalistyczne. Przystępując do oceny zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej należy w pierwszej kolejności przedstawić przepisy regulujące kwestie ustalania wysokości części oświatowej subwencji ogólnej przyznawanej z tytułu kształcenia dzieci i młodzieży niepełnosprawnej. Stosownie do art. 71b ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (j.t. Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież niepełnosprawną oraz niedostosowaną społecznie wymagającą stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Kształcenie to może być prowadzone w formie nauki w szkołach ogólnodostępnych, szkołach lub oddziałach integracyjnych, szkołach lub oddziałach specjalnych i w specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych oraz specjalnych ośrodkach wychowawczych dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania, a także w ośrodkach umożliwiających dzieciom i młodzieży, upośledzonym umysłowo w stopniu głębokim, a także dzieciom i młodzieży upośledzonym umysłowo ze sprzężonymi niepełnosprawnościami, realizację odpowiednio obowiązku przedszkolnego, obowiązku szkolnego i obowiązku nauki. Stosownie natomiast do art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego albo indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych organizowanych zgodnie z odrębnymi przepisami wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego. Art. 71b ust. 5 ww. ustawy zobowiązuje Starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego do zapewnia mu, na wniosek rodziców, odpowiedniej formy kształcenia, uwzględniając rodzaj niepełnosprawności, w tym stopień upośledzenia umysłowego. Należy również wyjaśnić, że w okresie którego dotyczy rozpoznawana sprawa obowiązywała ustawa z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej (Dz.U. Nr 49, poz. 463 ze zm.) dalej "ustawa o SIO". Stosownie do art. 4 ust. 1 tej ustawy szkoły i placówki oświatowe prowadziły bazy danych oświatowych obejmujące zbiory danych określone w ustawie, między innymi zbiór danych o uczniach, słuchaczach, wychowankach i absolwentach. Zbiór ten, stosownie do art. 3 ust. 3 pkt 1 lit. h) ustawy o SIO powinien obejmować między innymi zbiory danych o liczbie uczniów, słuchaczy, wychowanków oraz absolwentów z poprzedniego roku szkolnego, w tym niebędących obywatelami polskimi, według specjalnych potrzeb edukacyjnych wynikających z opinii lub orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3-3b ustawy o systemie oświaty, albo posiadania zezwolenia na indywidualny program lub tok nauki. Dane, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 1, są aktualizowane i przekazywane według stanu na dzień 30 marca i 30 września każdego roku (art. 8 ust. 1 ustawy o SIO). Art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (tekst jedn. Dz.U. z 2008r. Nr 88, poz. 539 ze zm.) zawiera delegację, zgodnie z którą Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, po zasięgnięciu opinii ministra właściwego do spraw finansów publicznych oraz reprezentacji jednostek samorządu terytorialnego, określa, w drodze rozporządzenia, sposób podziału części oświatowej subwencji ogólnej między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, z uwzględnieniem w szczególności typów i rodzajów szkół i placówek prowadzonych przez te jednostki, stopni awansu zawodowego nauczycieli oraz liczby uczniów w tych szkołach i placówkach. W wykonaniu delegacji Minister Edukacji Narodowej wydał rozporządzenie z dnia 22 grudnie 2008 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2009 (Dz.U. Nr 235, poz.1588, dalej: rozporządzenie). Załącznik do rozporządzenia zawiera algorytm podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2009. Minister Edukacji Narodowej, dysponując bazą danych systemu informacji oświatowej, zweryfikowaną przez jednostki samorządu terytorialnego, dokonał podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego według algorytmu określonego w załączniku do ww. rozporządzenia. Algorytm przewidywał odrębne wagi: – P2 = dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, niedostosowanych społecznie, z zaburzeniami zachowania, zagrożonych uzależnieniem, zagrożonych niedostosowaniem społecznym, z chorobami przewlekłymi – wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy wymienionej w § 1 ust. 1 rozporządzenia), – P3 = 2,90 dla uczniów niewidomych i słabowidzących, z niepełnosprawnością ruchową, z zaburzeniami psychicznymi – wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy wymienionej w § 1 ust. 1 rozporządzenia), – P4 = 3,60 dla uczniów niesłyszących i słabosłyszących, z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy wymienionej w § 1 ust. 1 rozporządzenia), – P5 = 9,50 dla dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim realizujących obowiązek szkolny lub obowiązek nauki poprzez uczestnictwo w zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych organizowanych w szkołach podstawowych i gimnazjach, dla uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi oraz z autyzmem (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy wymienionej w § 1 ust. 1 rozporządzenia), – P6 = 0,80 dodatkowo dla niepełnosprawnych uczniów w oddziałach integracyjnych w szkołach podstawowych, gimnazjach, szkołach ponadgimnazjalnych (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy wymienionej w § 1 ust. 1 rozporządzenia, – P28 = 4,000 dla dzieci niesłyszących, słabosłyszących, niewidomych, słabowidzących, z niepełnosprawnością ruchową, z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym, znacznym lub głębokim, z zaburzeniami psychicznymi, z chorobami przewlekłymi – objętych wychowaniem i kształceniem specjalnym w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych, a także w innych formach wychowania przedszkolnego (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy wymienionej w § 1 ust. 1 rozporządzenia) oraz dla dzieci w przedszkolach i oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych zorganizowanych w zakładach opieki zdrowotnej, w tym w zakładach opiekuńczo-leczniczych i zakładach lecznictwa uzdrowiskowego, – P36 = 9,500 dla wychowanków ośrodków rewalidacyjno-wychowawczych oraz dla dzieci z niepełnosprawnościami sprzężonymi i z autyzmem będących wychowankami przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych, a także innych form wychowania przedszkolnego (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy wymienionej w § 1 ust. 1 rozporządzenia), – P38 = 0,840 dla dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych, szkołach podstawowych, specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodkach wychowawczych, ośrodkach rewalidacyjno-wychowawczych, poradniach psychologiczno-pedagogicznych (na podstawie opinii, o których mowa w art. 71b ust. 3 i 3a ustawy wymienionej w § 1 ust. 1 rozporządzenia). Zasadniczym problemem, który należało rozstrzygnąć rozpoznając niniejszą sprawę, było ustalenie, czy podstawą do przyjęcia, że danemu uczniowi przysługują odpowiednie wagi: P2, P3, P4, P5, P6, P28, P36 wystarczający był fakt, iż wychowanek dysponował jedynie opinią o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dzieci, od chwili wykrycia niepełnosprawności do podjęcia nauki w szkole, bez względu na kwalifikację chorobową, która ze względu na treść, a więc wskazanie odpowiednich form pracy i wsparcia oraz wymagania stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, traktowana była na równi z orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalnego dla dzieci niepełnosprawnych, czy też warunkiem niezbędnym do przypisania konkretnej wagi było posiadanie przez wychowanka orzeczenia o niepełnosprawności wydanego zgodnie z art.71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty. Przytoczone wyżej przepisy w sposób nie budzący wątpliwości wskazują, że podstawą przyznania subwencji w określonej wysokości jest posiadanie orzeczenia wydanego zgodnie z art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty. Wskazuje na to przepis art. 71b ust. 5 ustawy systemie oświaty, który obliguje Starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka do zapewnia mu, na wniosek rodziców, odpowiedniej formy kształcenia, uwzględniając rodzaj niepełnosprawności, w tym stopień upośledzenia umysłowego, ale tylko w odniesieniu do dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Ponadto przepisy rozporządzenia w sposób wyraźny uzależniają przyznanie wagi P2, P3, P4, P5, P6, P28, P36 od posiadania orzeczeń, o których mowa w art. 71 b ust. 3 ustawy o systemie oświaty. Dlatego dyrektorzy placówek oświatowych prowadzonych przez Gminę Miejską S. nie byli uprawnieni do wprowadzenia do SIO informacji o uczniach z niepełnosprawnościami objętymi wagą P2, P3, P4, P5, P6, P28, P36, jeżeli nie dysponował najpóźniej w dniu 30 września danego roku, tj. w dacie aktualizacji i przekazywania danych SIO orzeczeniem o niepełnosprawności wydanym zgodnie z art.71b ust.3 ustawy o systemie oświaty. Ponieważ Minister Edukacji Narodowej sporządza wykaz szkół i placówek prowadzonych/dotowanych przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie danych wprowadzanych do SIO przez szkoły czy zespoły szkół i na podstawie tych danych wylicza kwotę części oświatowej subwencji ogólnej, wprowadzenie przez zespół szkół danych błędnych, bowiem nie wynikających z orzeczenia, o którym mowa w art.71b ust.3 ustawy o systemie oświaty, spowodowało ustalenie nieprawidłowej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej. Z wyżej wyłożonych przyczyn za prawidłowe należało uznać działanie Ministra Finansów, który ustalił, że tylko uczniowie wykazani w SIO posiadający na dzień 30 września 2008 r. orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dla dzieci niepełnosprawnych wydane przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne, w tym poradnie specjalistyczne, mogli zostać uwzględnieni przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej przy wskazanych wagach i brak było podstaw do uwzględnienia przy kalkulacji orzeczeń wydanych po 30 września 2008 r. Po takim przeliczeniu część oświatowa subwencji ogólnej wyniosła 11.339.220 zł i była o kwotę 654.468 zł niższa, niż pierwotnie obliczona. Ponieważ stosownie do art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w przypadku gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot - w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy Minister Finansów zobowiązał Gminę Miejską S. do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2009 r. w wysokości 654.468 zł. Wobec powyższych ustaleń za nieuzasadniony należy uznać zarzut niewłaściwego zastosowania i błędnej wykładni art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Za nieuzasadniony Sąd uznał również zarzuty naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, poprzez nieuwzględnienie faktu, iż Skarżąca postępowała zgodnie ze wskazaniami Głównego Wizytatora Departamentu Zwiększania Szans Edukacyjnych Ministerstwa Edukacji Narodowej, co do wydawania opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dzieci, od chwili wykrycia niepełnosprawności do podjęcia nauki w szkole, bez względu na klasyfikację chorobową, która traktowana być miała na równi z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego dla dzieci niepełnosprawnych. Wskazać należy, że podstawę przeliczania oświatowej subwencji ogólnej stanowią tylko i wyłącznie przepisy obowiązującego prawa, które określają zasady podziału środków budżetowych. Podkreślić należy, że z akt sprawy wynika, że wskazani uczniowie są osobami niepełnosprawnymi, ciężko doświadczonymi przez los, co jednak , jak wyżej wykazano nie jest podstawą do umieszczenia ich w bazie SIO jako osób z niepełnosprawnością posiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydane przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne, w tym poradnie specjalistyczne. Nie ma również dla rozstrzygnięcia tej sprawy znaczenia przyczyna, dla której uczniowie ci, pomimo braku wymaganego przepisami orzeczenia, zostali umieszczeni w bazie SIO jako dotknięcia taką niepełnosprawnością. Z wyżej wyłożonych przyczyn Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło