V SA/Wa 1144/05

WyrokWSA w Warszawie2005-10-20

Skład orzekający: Dorota Mydłowska, Mirosława Pindelska, Danuta Dopierała

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pobyt w obozie w M. w styczniu 1940 r. oraz praca przymusowa w majątku rolnym w G. w okresie od stycznia 1940 r. do marca 1945 r. mogą stanowić podstawę do przyznania uprawnień kombatanckich na podstawie ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że pobyt w obozie w M. w styczniu 1940 r. nie stanowi represji w rozumieniu ustawy o kombatantach, ponieważ obóz ten nie został wymieniony w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów określającym miejsca odosobnienia. Ponadto, praca przymusowa nie jest uznawana przez ustawę za represję będącą podstawą do przyznania uprawnień kombatanckich. Ustalenia organu administracji były prawidłowe.
Stan faktyczny
W. K. wniosła o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu pracy przymusowej w majątku rolnym oraz pobytu w obozie w M. w styczniu 1940 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił przyznania uprawnień, uznając, że obóz w M. nie jest miejscem odosobnienia w rozumieniu przepisów, a praca przymusowa nie stanowi represji. Decyzja ta została utrzymana w mocy po odwołaniu. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc, że obóz w M. był obozem pracy i jej pobyt tam stanowi represję.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Asesor WSA - Danuta Dopierała, Protokolant - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2005 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania uprawnień kombatanckich - oddala skargę - W dniu [...] listopada 2004 r. W. K. wystąpiła z wnioskiem do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o przyznanie jej uprawnień kombatanckich z tytułu pracy przymusowej w majątku rolnym w G. w okresie od stycznia 1940 r. do marca 1945 r. oraz trzytygodniowego pobytu w styczniu 1940 r. w obozie [...] w M. Decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił przyznania uprawnień kombatanckich. Organ ustalił, że obóz w M. nie był obozem karnym lub wychowawczym w rozumieniu przepisu § 5 pkt 2 i 3 rozporządzenia Prezesa rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz.U. z 2001 r. nr 106 poz. 1154). Wymieniony obóz nie był również miejscem odosobnienia, w którym pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa w rozumieniu przepisu § 6 ww. rozporządzenia. Wobec powyższego pobytu w obozie w M. wskazywanego przez W. K. nie można uznać za represje w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b lub c ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. nr 42 z 2002 r. poz. 371 z późn. zm.). Brak takiego uznania powoduje odmowę przyznania uprawnień kombatanckich. Po ponownym rozpoznaniu sprawy na skutek odwołania W. K. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z [...] 11.2004 r. Organ podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu pierwszej decyzji wskazując dodatkowo, że źródła mu dostępne (D.) stwierdzają, że obóz w M. nie był obozem karnym lub wychowawczym. Organ podkreślił, że nie jest uprawniony do samodzielnego ustalenia, czy wymieniony obóz spełnia charakter obozów wskazywanych w art. 4 ustawy o kombatantach..., gdyż uprawnienie to zostało na mocy art. 8 tejże ustawy udzielone Prezesowi Rady Ministrów w postaci upoważnienia go do wydania rozporządzenia, w którym po zasięgnięciu opinii Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu określi obozy i miejsca odosobnienia, o których mowa w art. 4 tejże ustawy. Rozporządzenie takie zostało wydane 20 września 2001 r. Obóz w M. nie został w nim wymieniony. Również podnoszona przez W. K. okoliczność pobytu na pracach przymusowych nie jest represją w rozumieniu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Powyższa decyzja została zaskarżona skarga wniesioną przez W.K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca nie zgodziła się z ustaleniami organu. Podniosła, że obóz w M. był obozem pracy. Jej pobyt w tym obozie jest represją i prześladowaniem w okresie wojennym. Wnosiła o przyznanie jej praw kombatanckich z tego tytułu. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosił o oddalenie skargi podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego uprawnienia kombatanckie przysługują osobom, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Za represje ustawodawca uznaje okresy przebywania z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych: a) w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady; b) w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych a osoby tam osadzanie pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa; c) w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Jednocześnie poprzez art. 8 cytowanej ustawy i wydane na jego podstawie rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości - ustawodawca określa te wiezienia, obozy i miejsca odosobnienia poprzez ich imienne wskazanie. Wśród tych wskazanych miejsc nie ma obozu w M. Zatem pobyt w tym obozie skarżącej w styczniu 1940 r. nie jest represją w rozumieniu ustawy o kombatantach. Nikt nie neguje faktu pobytu w tym obozie skarżącej mającej wówczas 9 lat. Okoliczność ta nie daje jednak podstaw do przyznania uprawnień kombatanckich. Wymieniona ustawa o kombatantach... nie traktuje również pracy przymusowej jako represji będącej podstawą do uznania uprawnień kombatanckich. Zatem ustalenia organu są prawidłowe. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że decyzja w niniejszej sprawie wydana została na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia ocenę i rozstrzygnięcie organu w sprawie. Zebrany w sprawie materiał nie daje podstaw do przyjęcia, że w toku postępowania administracyjnego naruszone zostały przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania, które miałyby wpływ na wynik sprawy, wobec czego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło