V SA/Wa 1144/11

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 3 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi G. S. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowa ponownego przyznania kwoty indywidualnej p o s t a n a w i a: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnić od kosztów sądowych, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy G. S. (dalej: "skarżący") wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jego źródłem utrzymania jest dochód z gospodarstwa rolnego o powierzchni 21,62 ha oraz renta z KRUS w wysokości 254 zł. Ponadto, jest współwłaścicielem domu o powierzchni 270 m.kw., płaci alimenty na żonę oraz syna w łącznej wysokości 1.600 zł miesięcznie oraz ciąży na nim zobowiązanie z tytułu zawartej umowy pożyczki w wysokości 25.000 zł. Skarżący nie posiada żadnych oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych, ponosi nakłady na prowadzone gospodarstwo rolne w związku z koniecznością zakupu nawozów, oprysków, paliwa, remontu maszyn, wynajmu pracowników, a produkcja zbóż nie przynosi spodziewanych dochodów. W odpowiedzi na wezwanie do przedstawienia dodatkowych informacji i dokumentów skarżący nadesłał raport z obrotów na koncie bankowym za okres od 1 czerwca 2011 r. do 20 września 2011 r., umowę pożyczki w wysokości 25.000 zł, wyrok w sprawie o rozwód i zasądzenie alimentów na rzecz żony i syna, potwierdzenie zapłaty kwoty 26.319,77 zł, zaświadczenie Urzędu Gminy o wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych za 2010 r. (1908 zł z 1 ha przeliczeniowego), decyzję KRUS ustalającą wysokość renty oraz pierwszą stronę decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2010 r. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a, właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Na podstawie art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. W myśl art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość kosztów sądowych jak i stan faktyczny sprawy zasadne jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych. Z akt sprawy wynika, iż źródłem utrzymania skarżącego jest gospodarstwo rolne o powierzchni 21,61 ha, w tym użytków rolnych 21,46 ha, co stanowi 26,092 ha oraz renta w wysokości 254 zł. Skarżący ponosi koszty leczenia, płaci alimenty w wysokości 1.600 zł, jest zobowiązany do spłaty pożyczki w wysokości 25.000 zł oraz ponosi nakłady na prowadzone gospodarstwo rolne. Analiza akt sprawy wskazuje, że skarżący w 2010 r. uzyskał dochód ze sprzedaży pszenicy w kwocie 10.800 zł i nie wskazał dochodów z prowadzonego gospodarstwa uzyskanych w roku 2011 r. Zgodnie z zaświadczeniem Urzędu Gminy o wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych za 2010 r., przeciętny dochód w tym okresie wynosił 1.908 zł z 1 ha przeliczeniowego, a w przypadku skarżącego w związku z posiadanym areałem – 41.251 zł. Skarżący otrzymał dopłaty unijne za 2010 r. w kwocie około 18.000 zł. Opisanych kosztów w łącznej wysokości 32.050 zł za rok 2010 skarżący w żaden sposób nie udokumentował, nie wykonując tym samym wezwania skierowanego do niego na podstawie art. 255 p.p.s.a. Wskazać również należy, że skarżący nie wykazał wysokości dochodów uzyskiwanych w 2011 r., a przedstawione informacje dotyczą roku 2010 r. Powyższe wskazuje, iż sytuacja finansowa wnioskodawcy uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazać bowiem należy, iż skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. W ocenie referendarza sądowego nie jest zasadne przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący posiada duże gospodarstwo rolne, a więc nie jest pozbawiony źródła dochodu, ma również zapewnione potrzeby mieszkaniowe oraz uzyskuje dopłaty unijne do użytkowanych gruntów rolnych, co pozwala uiścić przynajmniej część kosztów prowadzenia gospodarstwa. Jeszcze raz podkreślenia wymaga fakt, iż to do skarżącego jako osoby zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy należało wykazanie, że zachodzą ustawowe przesłanki w tym przedmiocie w odniesieniu do jej osoby. Wskazane powyżej okoliczności, świadczą natomiast o tym, iż skarżący nie znajduje się w sytuacji ubóstwa rozumianego jako brak środków finansowych pozwalających na godną egzystencję i będzie w stanie pokryć koszty sądowe. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.