V SA/Wa 1145/13

WyrokWSA w Warszawie2013-10-11

Skład orzekający: Ewa Wrzesińska-Jóźków, Beata Krajewska, Tomasz Zawiślak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zwiększenie wynagrodzenia koordynatora projektu i specjalisty ds. rozliczeń, poprzez powierzenie im dodatkowych zadań z zakresu monitoringu, przy jednoczesnym niezatrudnieniu specjalisty ds. monitoringu i ewaluacji, stanowi naruszenie procedur kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki i skutkuje obowiązkiem zwrotu środków?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że choć beneficjent może dokonywać modyfikacji w realizacji projektu, w tym powierzać zadania innym pracownikom, to w tym konkretnym przypadku zwiększenie wynagrodzenia koordynatora i specjalisty ds. rozliczeń było nieracjonalne i nieefektywne. Naruszenie zasady efektywnego zarządzania finansami, określonej w Wytycznych, stanowi naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych, co uzasadnia zwrot środków. Jednakże organ powinien ustalić kwotę, która byłaby racjonalna i efektywna za wykonanie dodatkowych zadań, a nie żądać zwrotu całej zwiększonej kwoty.
Stan faktyczny
Spółka realizowała projekt w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. W trakcie rozliczania projektu stwierdzono nieprawidłowości dotyczące wydatków na personel zarządzający. Spółka nie zatrudniła specjalisty ds. monitoringu i ewaluacji, a część jego zadań powierzyła koordynatorowi i specjaliście ds. rozliczeń, zwiększając ich wynagrodzenia. Organ I instancji nakazał zwrot części środków, a Minister Rozwoju Regionalnego uchylił decyzję w części dotyczącej zwrotu kwoty 3.527 zł i umorzył postępowanie w tym zakresie, utrzymując w mocy pozostałe rozstrzygnięcia. Spółka złożyła skargę, kwestionując zasadność zwrotu środków związanych ze zwiększeniem wynagrodzeń personelu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego i zasądził od Ministra na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska-Jóźków, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Protokolant st. specjalista - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2013 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania ze środków unijnych; 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Ministra Rozwoju Regionalnego na rzecz [...] Sp. z o.o. w [...] kwotę 3155 zł (trzy tysiące sto pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Przedmiotem skargi złożonej przez [...] Sp. z o.o. w [...] (zwaną dalej skarżącą lub Spółką) jest decyzja Ministra Rozwoju Regionalnego (zwanego dalej także organem odwoławczym lub II instancji) z [...] lutego 2013r., nr [...]; NK: [...] uchylająca decyzję Marszałka Województwa [...] działającego w imieniu Województwa [...] jako Instytucji Pośredniczącej POKL z [...] listopada 2012r., nr [...] w części dotyczącej zwrotu kwoty 3527 zł wraz z odsetkami i umarzająca w tym zakresie postępowanie oraz utrzymująca w mocy w pozostałym zakresie. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Skarżąca na podstawie umowy o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki z [...] stycznia 2011 r., nr: [...] realizowała projektu pt. "[...]". Instytucja Wdrażająca (Instytucja Pośrednicząca II stopnia) w dniach [...] października – [...] listopada 2011r. przeprowadziła w Spółce czynności kontrolne dotyczące realizacji ww. projektu. W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych oraz w toku rozliczania projektu stwierdzono nieprawidłowości. W związku z powyższym Wojewódzki Urząd Pracy w [...] (Instytucja Pośrednicząca II stopnia) wzywał skarżącą pismami z [...] lutego, [...] marca, [...] kwietnia oraz 18 czerwca 2012r. do dobrowolnego zwrotu kwot stwierdzonych nieprawidłowości w wraz z odsetkami. Skarżąca pismem z [...] lipca 2012 r. nie uznała zwrotu przedmiotowych środków, gdyż w jej ocenie zostały wydatkowane zgodnie z umową o dofinansowanie projektu. Dlatego też zawiadomieniem z [...] września 2012 r. organ wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia kwoty dotacji podlegającej zwrotowi. Decyzją z [...] listopada 2012r. Marszałek Województwa [...] działający w imieniu Województwa [...] jako Instytucji Pośredniczącej POKL określił skarżącej kwotę 28.666,74 zł do zwrotu wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że kontrola projektu wdrażanego przez Spółkę wykazała wystąpienie nieprawidłowości dotyczącej poniesienia wydatku na utworzenie i montaż strony internetowej w wysokości wyższej, niż założono we wniosku o dofinansowanie projektu. W związku z powyższym uznano za wydatek niekwalifikowalny kwotę 3.527 zł stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą zaplanowaną w budżecie projektu a wydatkiem rzeczywiście poniesionym. Ponadto podczas weryfikacji końcowego wniosku o płatność uznano za niekwalifikowalne wydatki dotyczące wynagrodzenia specjalisty ds. rozliczeń oraz koordynatora projektu w kwocie 7.901,22 zł przewyższającej miesięczne kwoty wynagrodzenia wraz z pochodnymi założonymi we wniosku o dofinansowanie projektu. Dodatkowo Instytucja Pośrednicząca stwierdziła, że w ramach rozliczenia finansowego projektu skarżąca nie dokonała zwrotu wszystkich nierozliczonych środków po zakończeniu realizacji projektu w kwocie 17.238,52 zł. Rozpoznając sprawę na skutek złożonego odwołania Minister Rozwoju Regionalnego zaskarżoną decyzją uchylił ww. decyzję w części dotyczącej zwrotu kwoty 3.527 zł wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych i w tym zakresie umarzył postępowanie pierwszej instancji a w pozostałym zakresie utrzymał decyzję w mocy. Organ uznała, że wydatek w kwocie 3.527 zł na opracowanie i montaż strony internetowej nie naruszył procedury dotyczącej efektywnego zarządzania finansami, o której mowa w Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL, zwanych dalej: Wytycznymi. Skarżąca bowiem wybrała, w wyniku rozeznania rynku, najtańszą otrzymaną ofertę. Sam fakt, iż przekraczała kwotę zaplanowaną na ten wydatek w budżecie projektu nie może stanowić dowodu na nieefektywne zarządzanie finansami w projekcie. Mimo, że Spółka realizowała inny projekt i cena tej strony wynosiła 3.000 zł, to jednak zgodnie z wyjaśnieniami Spółki nie posiadała ona panelu administracyjnego umożliwiającego jej samodzielne zarządzanie treścią strony. Ponadto w tamtym projekcie planowane jest zatrudnienie informatyka, który dokonywał będzie aktualizacji treści strony. Dlatego też w tym zakresie Minister uchylił decyzje organu I instancji. Odnosząc się do zwrotu kwoty 7.901,22 zł organ wyjaśnił, że skarżąca we wniosku o dofinansowanie projektu przewidziała zatrudnienie personelu zarządzającego projektem w postaci m.in.: 1) koordynatora (umowa zlecenia lub umowa o pracę w wymiarze 0,5 etatu za wynagrodzeniem 2 500 zł wraz z pochodnymi), 2) specjalisty ds. rozliczeń (umowa zlecenia lub umowa o pracę w wymiarze 0,5 etatu za wynagrodzeniem 2 000 zł wraz z pochodnymi), 3) specjalisty ds. monitoringu i ewaluacji (umowa zlecenia lub umowa o pracę w wymiarze 0,5 etatu za wynagrodzeniem 2 000 zł wraz z pochodnymi). Wysokość wynagrodzeń tych osób została ustalona w toku negocjacji budżetu projektu. Natomiast Zarząd Spółki na posiedzeniu w dniu [...] lutego 2011 r. uznał za nieuzasadnione w początkowym okresie realizacji projektu, tj. do czasu prowadzenia szkoleń, obsadę stanowiska specjalisty ds. monitoringu i ewaluacji. Jednocześnie przypisane mu pierwotnie czynności związane z monitoringiem powierzył koordynatorowi projektu oraz specjaliście ds. rozliczeń. W związku z taką zmianą zakresu obowiązków, zwiększył koordynatorowi wynagrodzenie o 1.267,68 zł wraz z pochodnymi a specjaliście ds. rozliczeń o 943,50 zł wraz z pochodnymi. Natomiast specjalistę ds. monitoringu i ewaluacji (z zakresem obowiązków nie obejmujących monitoringu) zatrudnił od dnia 15 listopada 2011 r. do 29 lutego 2012 r. w wymiarze 0,5 etatu i za wynagrodzeniem 1.169 zł wraz z pochodnymi. Zdaniem Instytucji Zarządzającej działając w powyższy sposób skarżąca naruszyła § 3 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu, w którym zobowiązała się realizować projekt zgodnie z wnioskiem. We wniosku o dofinansowanie projektu określono wymiar czasu pracy jaki Spółka przewidziała dla personelu zarządzającego, jak również wysokość ich wynagrodzenia. Co więcej, zwiększyła wynagrodzenia koordynatora projektu oraz specjalisty ds. rozliczeń bez zwiększenia wymiaru ich czasu pracy. Zdaniem Ministra pozostawienie wymiaru czasu ich pracy na dotychczasowym poziomie, tj. 0,5 etatu dowodzi, że dodane im obowiązki związane z monitorowaniem projektu nie były absorbujące i nie uzasadniały zwiększenia wynagrodzenia. Tymczasem wynagrodzenie koordynatora wzrosło o 50% a specjalisty ds. rozliczeń o 47%. Powyższe również dowodzi, że te wydatki nie spełniają warunków racjonalności i efektywności. Dowodem powyższego jest także fakt, że łącznie ww. osobom zwiększono wynagrodzenie o 2.211,18 zł, podczas gdy wynagrodzenie specjalisty ds. monitoringu i ewaluacji zmniejszono o 831 zł. Odnosząc się do twierdzenia skarżącej wskazującego, że zmian w ramach personelu zarządzającego przyniosła oszczędności w kwocie 9.837,75 zł organ wyjaśnił, że oszczędności te nie mogą przesądzać o racjonalności i efektywności wszystkich wydatków odnoszących się do personelu zarządzającego. Instytucja Zarządzająca podkreśliła, że oszczędności powstały w ramach wynagrodzenia asystenta koordynatora oraz specjalisty ds. monitoringu i ewaluacji, których zasadności poniesienia organ I instancji nie kwestionuje. Niniejsza decyzja dotyczy natomiast nieracjonalnego i nieefektywnego zwiększenia wynagrodzenia koordynatora projektu oraz specjalisty ds. rozliczeń. Ponadto zdaniem organu skarżąca niesłusznie przyjmuje, że uregulowania dają jej prawo do nieuzasadnionego zwiększenia wynagrodzenia koordynatora projektu oraz specjalisty ds. rozliczeń. Każdy wydatek poniesiony w ramach projektu powinien bowiem spełnić pozostałe warunki kwalifikowalności, zwłaszcza te określone w podrozdziale 3.1 Wytycznych. Natomiast zwiększenie wynagrodzeń ww. osób nie spełnia warunku wskazanego w podrozdziale 3.1 pkt 1 lit. b Wytycznych. Naruszenie Wytycznych, do których stosowania skarżąca zobowiązała się na mocy § 3 ust. 4 umowy o dofinansowanie projektu, stanowi naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240, ze zm., dalej: ustawa o finansach publicznych), tj. procedur określonych w umowie międzynarodowej lub innych procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o finansach publicznych. Na tej podstawie wydatki te podlegają zwrotowi zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych. Dodatkowo Instytucja Zarządzająca stwierdziła, że organ I instancji wskazał w swej decyzji do zwrotu kwotę 17.238,52 zł jako niewykorzystaną na koniec realizacji projektu i podlegającą zwrotowi na podstawie § 28 ust. 4 umowy o dofinansowanie projektu. Kwota ta stanowi różnicę pomiędzy kwotami wynagrodzeń faktycznie wypłacanych koordynatorowi projektu oraz specjaliście ds. rozliczeń a wysokościami wynagrodzeń ustalonych w budżecie projektu za okres objęty wnioskami o płatność od marca do grudnia 2011 r. Skarżąca przekazała, że w korygowanych wersjach wniosków o płatność wykreślała ww. zwiększone pozycje wynagrodzeń, wbrew własnemu stanowisku, aby zapewnić kontynuację rozliczeń i realizacji projektu. Wobec powyższego Minister stwierdził, że kwota ta odpowiada różnicy środków przekazanych Spółce a rozliczonej (jako wydatki zatwierdzone i kwalifikowalne) przez nią we wnioskach o płatność i zwróconej na koniec realizacji projektu. Zdaniem organu prawidłowo zatem przyjęto, iż kwota ta, na mocy § 28 ust. 4 umowy o dofinansowanie projektu, podlega zwrotowi, który stanowi, że niewykorzystana część otrzymanych transz dofinansowania podlega zwrotowi na rachunek bankowy wskazany przez Instytucję Wdrażającą (Instytucję Pośredniczącą II stopnia) w terminie 30 dni od zakończenia realizacji projektu. W przypadku niedokonania zwrotu w ww. terminie od kwoty niewykorzystanej części dofinansowania nalicza się odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych. Minister stanął na stanowisku, że organ I instancji powinien był wskazać, iż kwota 17.238,52 zł stanowi jednocześnie kwotę jaką skarżąca wydatkowała na zwiększone wynagrodzenia koordynatora projektu oraz specjalisty ds. rozliczeń, nie ujęte w zatwierdzonych wnioskach o płatność. Ponieważ środki w tej kwocie zostały wydatkowane przez Spółkę na wynagrodzenia zakwestionowane przez organ I instancji, w decyzji należało ten fakt w sposób wyraźny odnotować. Pismem z 22 marca 2013r. skarżąca złożyła skargę na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z [...] lutego 2013r. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i umorzenie postępowania administracyjnego, a także zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Spółka zarzuciła Ministrowi Rozwoju Regionalnego naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych w związku z § 3 ust. 2 lit. f Porozumienia z 22 czerwca 2007 r. numer: KL/PD/2007/1 w sprawie realizacji komponentu regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż skarżąca wykorzystała środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich z naruszeniem procedur, a w konsekwencji przyjęcie, iż Spółka winna dokonać zwrotu dofinansowania w wysokości przedstawionej w zaskarżonej decyzji. Skarżąca wskazała, że projekt przewidywał trzy odrębne zadania, prowadzące do jego realizacji: 1) Akcja promocyjno-rekrutacyjna, 2) Szkolenia, warsztaty, sesje, 3) Zarządzanie projektem. Jej zdaniem procedury, którymi była związana stanowiły o zakazie przesunięć środków pieniężnych pomiędzy ww. zadaniami. Natomiast skarżąca swym działaniem nie zwiększyła kwoty przeznaczonej na zadanie nr 3 "Zarządzanie projektem". Co więcej de facto dokonała obniżenia kosztów personelu zarządzającego o kwotę 9.837,75 zł. Powyższa oszczędność wynikała z tego, iż w trakcie realizacji szkoleń Spółka zawarł umowę na wykonywanie obowiązków związanych z ewaluacją projektu i końcowym raportem ewaluacyjnym, za wynagrodzeniem w wysokości 1.169 zł miesięcznie wraz z pochodnymi. Pierwotnie przewidziana kwota wynagrodzenia w budżecie projektu wynosiła 2.000 zł wraz z pochodnymi. Wyłączono przy tym z tego etatu pierwotnie zakładanych obowiązków zadania związane z monitoringiem projektu, pozostawiając je w zakresie obowiązków koordynatora i specjalisty, ds. rozliczeń. Skarżąca wyjaśniła, że na etapie wstępnym uznano, iż celowym będzie w początkowym okresie realizacji projektu tj. do czasu realizacji szkoleń, zrezygnowanie z obsadzania stanowiska specjalisty ds. monitoringu i ewaluacji. Dlatego też skarżąca zleciła wykonywanie obowiązków związanych z monitoringiem projektu, koordynatorowi projektu oraz specjaliście ds. rozliczeń, przy zachowaniu ustalonego dla ww. stanowisk wymiaru czasu pracy, biorąc pod uwagę doświadczenie tych osób w realizacji projektów. Ponadto podkreśliła, że nawet w sytuacji podwyższenia wynagrodzenia koordynatorowi projektu oraz specjaliście ds. rozliczeń, końcowo osiągnięto efekt oszczędności środków pieniężnych, w ww. kwocie. Zdaniem skarżącej nie nastąpiło podwyższenie wynagrodzenia, a jedynie nastąpiło przesunięcie środków pieniężnych, co ważniejsze przesunięcie nastąpiło w obrębie jednego zadania "Zarządzanie projektem". Dlatego też nie zachodziła konieczność uzyskiwania jakiejkolwiek zgody na tego rodzaju przesunięcie, gdyż żadna norma prawna takiego obowiązku (uzyskania zgody) nie nakłada na beneficjenta. Dodatkowo skarżąca wskazała, że przedmiotem negocjacji był koszt zatrudnienia, co może być utożsamiane z kosztem (częścią kosztów) realizacji projektu. Powyższe ma taki skutek, iż wynik, jaki osiągnęła skarżąca okazał się wyższy aniżeli zakładały to negocjacje, przy jednoczesnym utrzymaniu zakładanego, koniecznego poziomu personelu. Spółka powołując się na Wytyczne wskazała, że wydatki na wynagrodzenie personelu są kwalifikowalne, jeżeli są spełnione łącznie następujące warunki: 1) pracownik jest zatrudniony lub oddelegowany w celu realizacji zadań związanych bezpośrednio z wdrażaniem projektu; oddelegowanie należy rozumieć jako zmianę obowiązków służbowych pracownika na okres realizacji projektu (okres ten może wynosić więcej niż 3 miesiące); 2) okres zatrudnienia lub oddelegowania jest kwalifikowalny wyłącznie do końcowej daty kwalifikowania wydatków wyznaczonej w umowie o dofinansowanie projektu; powyższe nie oznacza,-że stosunek pracy nie-może-trwać dłużej niż okres realizacji projektu; 3) zatrudnienie lub oddelegowanie do pełnienia zadań związanych z realizacją projektu jest odpowiednio udokumentowane postanowieniami umowy o pracę lub zakresem czynności służbowych pracownika lub opisem stanowiska pracy; przez odpowiednie udokumentowanie należy rozumieć m.in. wskazanie w ww. dokumentach wszystkich zadań, które dana osoba będzie wykonywała w ramach projektu; 4) wysokość wynagrodzenia odpowiada stawkom stosowanym u Beneficjenta. Zdaniem skarżącej w stanie faktycznym sprawy wszystkie ww. warunki zostały spełnione, co winno mieć wpływ na ocenę prawną stanu faktycznego, a co zostało faktycznie pominięte przez organy orzekające. Ponadto stanęła na stanowisku, że dokonała wydatkowania środków na wynagrodzenia w sposób efektywny i racjonalny. Minister Rozwoju Regionalnego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270, ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Zgodnie z art. 134 p.p.a.s. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W powyższym kontekście stwierdzić należy, iż skarga częściowo zasługuje na uwzględnienie. Sąd wskazuje, co jest bezsporne, że skarżąca we wniosku o dofinansowania przewidziała zatrudnienie 4 osób zarządzających projektem, tj. koordynatora, asystenta koordynatora, specjalisty ds. rozliczeń, specjalisty ds. monitoringu i ewaluacji. W toku realizacji projektu Spółka uznała za nieuzasadnione w początkowym okresie realizacji projektu, tj. do czasu prowadzenia szkoleń, obsadę stanowiska specjalisty ds. monitoringu i ewaluacji. Dlatego też część zadań (dotyczących monitoringu) tej osoby powierzyła koordynatorowi projektu oraz specjaliście ds. rozliczeń. W związku z taką zmianą zakresu obowiązków, zwiększyła wynagrodzenia koordynatora o 1.267,68 zł i specjalisty ds. rozliczeń o 943,50 zł wraz z pochodnymi. Specjalista do spraw monitoringu i ewaluacji (z zakresem obowiązków nie obejmującym monitoringu) został zatrudniony od dnia 15 listopada 2011 r. do 29 lutego 2012 r. w wymiarze 0,5 etatu i za wynagrodzeniem 1 169 zł wraz z pochodnymi. Przedmiotem sporu natomiast pozostaje kwestia, czy skarżąca mogła dokonać przesunięcia, w ramach zadania, zarówno części obowiązków jak i środków finansowych dotyczących specjalisty do spraw monitoringu i ewaluacji i przekazać je dwóm członkom personelu zarządzającego ? Sąd stoi na stanowisku, że w tym konkretnym przypadku dokonanie takiego przesunięcia odbyło się z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych. Jednakże Sąd nie zgadza się w całości z argumentacją organów orzekających w sprawie. Przede wszystkim należy zauważyć, że argumenty organu wskazujące, iż: 1) skarżąca w myśl § 3 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu skarżąca zobowiązała się realizować projekt pt. "[...]" zgodnie z wnioskiem, 2) skarżąca nie zwiększyła wymiar czasu pracy osobom, które przejęły część zadań specjalisty do spraw monitoringu i ewaluacji, 3) wynagrodzenie personelu zarządzającego było przedmiotem negocjacji pomiędzy Wojewódzkim Urzędem Pracy w [...] a skarżącą, same w sobie nie mogły doprowadzić do stwierdzenia, że spółka naruszyła procedury określone w art. 184 ustawy o finansach publicznych. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie beneficjent realizując projekt może dokonywać pewnych zmian. Realizacja projektu odbywa się bowiem na zasadach rynkowych i możliwa jest modyfikacja prowadzenia projektu. Modyfikacja taka winna być uzależniona od otoczenia zewnętrznego. Spółka widząc brak konieczności na danym etapie projektu zatrudnienia specjalisty do spraw monitoringu i ewaluacji mogła podjąć decyzję o jego nie zatrudnianiu i powierzeniu części zadań tej osoby innym członkom personelu zarządzającego. Ocena czy było to efektywne posunięcie winna co najwyżej zależeć od faktu, czy cele projektu zostały zrealizowane, czy też nie. W wypadku nie zrealizowania celów organ winien wówczas poszukiwać przyczyn takiego zjawiska, które mogły leżeć np. w braku zatrudnienia takiej osoby. Jednakże w przedmiotowej sprawie powyższe nie zaistniało, gdyż projekt został zrealizowany i organy tego nie kwestionują. Ponadto powierzenie części obowiązków (obejmujących monitoring) dwóm członkom personelu zarządzającego bez zwiększenia wymiaru pracy tych osób również jest możliwe, gdyż takiemu postępowaniu nie sprzeciwiają się żadne przepisy prawa. Co więcej trzeba zwrócić uwagę, że ze specjalisty do spraw monitoringu i ewaluacji, mającego zostać zatrudnionym na 0,5 etatu, zdjęto tylko cząstkę przewidzianych zadań, tj. zadań dotyczących monitoringu. Tę cząstkę zadań powierzono dwóm osobom, a więc zdaniem Sądu możliwe było zdjęcie części zadań z jednego pracownika i powierzeni tych zadań innym pracownikom, w ramach tego samego czasu pracy, za dodatkowe wynagrodzenie. Sąd stoi bowiem na stanowisku, że powierzenie tych zadań bez wydłużenia czasu pracy było możliwe i w rezultacie mogło być racjonalne i efektywne. W praktyce może bowiem się zdarzyć, że powierzenie dodatkowych zadań, za dodatkowym wynagrodzeniem może być racjonalne (np. tańsze) i efektywne (zrealizowanie założonych celów). Przeciwna interpretacja prowadziłaby do sztucznej realizacji projektu, która byłaby co prawda zgodna z wnioskiem o dofinasowanie ale mniej racjonalna. Mając powyższe na względzie żaden przepis, w tym również zapisy umowy i Wytycznych nie sprzeciwiały się powierzeniu części zadań innym członkom personelu zarządzającego w zamian za niezatrudnianie dodatkowej osoby, której zatrudnienie przewidziano w projekcie. Jednakże w przedmiotowej sprawie przy dokonaniu tego typu operacji zabrakło elementu racjonalności i efektywności, o którym mowa w Wytycznych. Budżet projektu ma charakter budżetu zadaniowego. Skarżąca ma obowiązek przy realizacji projektu wykazać kwalifikowalność każdego pojedynczego wydatku. Powyższe oznacza, że każdy wydatek w projekcie (nawet zmieniony w sposób dozwolony) musi spełniać warunki kwalifikowalności wskazane w Wytycznych w podrozdziale 3.1 Podstawowe zasady kwalifikowania wydatków. Trzeba bowiem zauważyć, że w myśl Rozdziału 3, Podrozdział 5 (3.5 – ocena kwalifikowalności wydatków) Wytycznych ocena kwalifikowalności wydatków dokonywana jest na etapie wyboru projektu oraz na etapie realizacji i rozliczania projektu (pkt 1 i 3). Ocena kwalifikowalności wydatków na etapie rozliczania projektu jest dokonywana przez podmiot weryfikujący wniosek o płatność składany przez Beneficjenta w oparciu o zatwierdzony budżet projektu oraz Wytyczne. Dodatkowo weryfikacja kwalifikowalności wydatków dokonywana jest podczas kontroli projektu na miejscu. Sąd w całości podziela argumentację organu, że wydatek 2.211,18 złotych był wydatkiem nieracjonalnym i nieefektywnym. Trzeba bowiem podkreślić, że we wniosku skarżąca zobowiązała się do zatrudnienia specjalisty do spraw monitoringu i ewaluacji na umowę zlecenia lub umowę o pracę w wymiarze 0,5 etatu z wynagrodzeniem w wysokości 2000 złotych wraz z pochodnymi. Już tylko z pobieżnej analizy wynika, że zatrudnienie specjalisty do spraw monitoringu i ewaluacji byłoby efektywniejsze i racjonalniejsze, niż powierzenie części jego zadań dwóm innym osobom. Co więcej skarżąca nie powierzyła wszystkich obowiązków specjalisty do spraw monitoringi i ewaluacji koordynatorowi projektu i specjaliście do spraw rozliczeń. Powierzyła tylko zadania związane z monitoringiem i przeznaczyła kwotę na wynagrodzenia tych osób w wysokości zdecydowanie wyższej niż kwota całego wynagrodzenia specjalisty do spraw monitoringu i ewaluacji. Dodatkowo trzeba także zauważyć, że wydatek ten staje się jeszcze bardziej mniej efektywny i racjonalny w momencie zatrudnienia specjalisty do spraw monitoringu i ewaluacji (bez zadań dotyczących monitoringu) z wynagrodzeniem 1.169 złotych. W sumie bowiem skarżąca za realizację zadań pierwotnie powierzonych jednej osobie z wynagrodzeniem 2.000 złotych, zapłaciła z publicznych pieniędzy kwotę 3.380,18 złotych (1169 + 2211,18 zł). Zatem skarżąca naruszyła zasadę efektywnego zarządzania finansami, przez co poniesiony wydatek jest niekwalifikowany. Wytyczne w Rozdziale 3, Podrozdziale 1 (3.1. Podstawowe zasady kwalifikowania wydatków) wskazują, że wszystkie wydatki w ramach PO KL są kwalifikowane, o ile łączne spełniają następujące warunki: w tym m.in. są racjonalne i efektywne, tj. nie są zawyżone w stosunku do cen i stawek rynkowych oraz spełniają wymogi efektywnego zarządzania finansami (relacja nakład/rezultat). W Rozdziale 3, Podrozdziale 1, Sekcji 4 (3.1.4 – Zasada efektywnego zarządzania finansami) Wytycznych określono co należy rozumieć przez Zasadę efektywnego zarządzania finansami. W pkt 1 tej Sekcji wskazano, że beneficjent dokonuje wszystkich wydatków w ramach projektu zgodnie z zasadą efektywnego zarządzania finansami, tj. w sposób racjonalny i efektywny, z uwzględnieniem zasad określonych w niniejszej sekcji. Mając powyższe na względzie naruszenie Wytycznych, do których stosowania skarżąca zobowiązała się na mocy § 3 ust. 4 umowy o dofinansowanie projektu, stanowi naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Zgodne z art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Zgodnie z art. 207 ust. 1 ustawy o finansach publicznych w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, 3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, z zastrzeżeniem ust. 8 i 10. Dlatego też na tej podstawie wydatki dotyczące zwiększonego wynagrodzenia koordynatora i specjalisty ds. rozliczeń winny zostać zwrócone. Słusznie organ również nakazał zwrot na podstawie § 28 ust. 4 umowy o dofinansowanie projektu kwoty niewykorzystanej na koniec realizacji projektu. Kwota ta stanowił różnicę pomiędzy kwotami wynagrodzeń faktycznie wypłacanych koordynatorowi projektu oraz specjaliście ds. rozliczeń a wysokościami wynagrodzeń ustalonych w budżecie projektu za okres objęty wnioskami o płatność od marca do grudnia 2011 r. Dochodzona kwota odpowiada różnicy środków przekazanych skarżącej a rozliczonej (jako wydatki zatwierdzone i kwalifikowalne) przez nią we wnioskach o płatność i zwróconej na koniec realizacji projektu. Trzeba podkreślić, że w myśl § 28 ust. 4 umowy o dofinansowanie projektu niewykorzystana część otrzymanych transz dofinansowania podlega zwrotowi na rachunek bankowy wskazany przez Instytucję Wdrażającą (Instytucję Pośredniczącą II stopnia) w terminie 30 dni od zakończenia realizacji projektu. Bez względu na powyższe, również z powodu naruszenia § 3 ust. 4 umowy w związku z naruszeniem Wytycznych środki te podlegają zwrotowi na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych. Bez znaczenia dla rozpoznania przedmiotowej sprawy jest fakt, że decyzja dotycząca zmian w ramach personelu zarządzającego przyniosła oszczędności w kwocie 9.837,75 zł. Trzeba bowiem wskazać, że oszczędności powstały w ramach innych działań skarżącej, których zasadności poniesienia organy nie kwestionowały. Przedmiotowa decyzja natomiast dotyczy nieracjonalnego i nieefektywnego zwiększenia wynagrodzenia koordynatora projektu oraz specjalisty ds. rozliczeń. Dlatego też powyższe oszczędności, nie mogły przesądzać o racjonalności i efektywności wszystkich wydatków odnoszących się do personelu zarządzającego. Słusznie także Minister Rozwoju Regionalnego, w odpowiedzi na skargę zauważył, że przytoczony w skardze fragment Wytycznych dotyczący zatrudniania personelu i kwalifikowalności wynagrodzenia jest chybiony w tym znaczeniu, że został przez skarżącą wyrwany z kontekstu Wytycznych. Prawidłowo organ wyjaśnił, że Wytyczne należy czytać jako całość. Mimo, że wskazany zapis jest prawdziwy, to do tego zapisu również mają zastosowanie reguły dotyczące kwalifikowalności wydatków, które muszą być efektywne i racjonalne, czego w sprawie zabrakło. Powodem natomiast uchylenia decyzji organu odwoławczego jest fakt, że organ zażądał od skarżącej zwrotu całej kwoty zwiększonego wynagrodzenia koordynatora projektu i specjalisty do spraw rozliczeń. Nie ulega wątpliwości, że osoby te realizowały powierzone im dodatkowe zadania. Za realizację zadań winni również otrzymać stosowne wynagrodzenie, które musi spełniać kryteria racjonalności i efektywności. Sama skarżąca pierwotnie wyceniła dodatkową pracę tych osób na kwotę 2211,18 złotych, jednakże zgodnie z tym co zostało wskazane wyżej kwota ta była wydatkiem nieracjonalnym i nieefektywnym. Następnie jednak skarżąca wyceniła tę pracę na kwotę 831 złotych, gdyż zatrudniając specjalistę do spraw monitoringu i ewaluacji i nie powierzając jej zadań z zakresu monitoringu obniżała wynagrodzenie tej osoby z 2000 złotych (zakres obowiązków obejmował monitoring), na kwotę 1169 złotych (zakres obowiązków nie obejmował monitoringu). Mając powyższe na względzie organ winien ustalić kwotę, która byłaby racjonalna i efektywna za wykonywanie obowiązków w zakresie monitoringu i tym samym byłaby kwalifikowanym wydatkiem. Rozpoznając ponownie sprawę Minister Rozwoju Regionalnego weźmie pod uwagę ocenę zawartą w wyroku i ustali kwotę wynagrodzenia związanego z realizacją zadań dotyczących monitoringu, która będzie mogła zostać uznana za wydatek kwalifikowalny. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło