V SA/Wa 115/18
PostanowienieWSA w Warszawie2018-05-17
Skład orzekający: Sędzia WSA Arkadiusz Tomczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która posiada znaczne aktywa trwałe i generuje przychody, ale jednocześnie spłaca długoterminowe zobowiązania, może zostać uznana za podmiot nieposiadający wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego w celu przyznania prawa pomocy?Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy, uznając, że spółka nie wykazała braku dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania. Pomimo wskazywanych trudności finansowych i spłaty zobowiązań, spółka posiadała znaczące aktywa trwałe, generowała przychody i spłacała raty pożyczki, co podważało twierdzenie o niemożności poniesienia kosztów sądowych, które były niższe od kwoty raty.Stan faktyczny
Spółka z o.o. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, twierdząc, że nie prowadzi działalności, nie uzyskuje przychodów i nie ma wolnych środków, a jedynie spłaca należności z tytułu pożyczki. Spółka wykazała znaczące zobowiązania, ale także wysoki kapitał zakładowy, środki trwałe o dużej wartości (inwestycja w bioelektrownię) oraz generowała przychody. Starszy referendarz odmówił przyznania prawa pomocy, a spółka wniosła sprzeciw. Sąd utrzymał postanowienie w mocy.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 marca 2018 r. o sygn. akt V SA/Wa 115/18.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Arkadiusz Tomczak po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu W. M. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 marca 2018 r. o sygn. akt V SA/Wa 115/18 o odmowie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. w sprawie ze skargi G. z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa w S. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia ... listopada 2017 r. nr ... w przedmiocie określenie kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu postanawia: utrzymać w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 marca 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 115/18.
[...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa w [...], dalej "Skarżąca" lub "Spółka" wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Spółka oświadczyła, że nie prowadzi działalności gospodarczej, nie uzyskuje przychodów, nie zatrudnia pracowników, nie ma wolnych środków finansowych. Wyjaśniła, że na podstawie zawartej 25 października 2016 r. ugody sądowej reguluje należności z tytułu zawartej umowy pożyczki.
Spółka wykazała wymagalne zobowiązania krótkoterminowe z tytułu dostaw i usług w kwocie 1.517.184,57 zł, z tytułu podatków, ubezpieczeń społecznych, zdrowotnych oraz innych należności publicznoprawnych w wysokości 291.741,81 zł, z tytułu kredytów i pożyczek w wysokości 4.320.389,45 zł oraz inne zobowiązania w kwocie 217.842,10 zł. Wykazała także zobowiązania długoterminowe w wysokości 2.056.143,13 zł.
W oświadczeniu o majątku i dochodach Skarżąca podała, że wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 4.171.666,6 zł, za ostatni rok obrotowy poniosła stratę w kwocie 628.523,05 zł oraz posiada środki trwałe o wartości 10.919.761,30 zł. Na rachunku bankowym wykazała 115,78 zł.
Do wniosku Strona załączyła sprawozdanie finansowe za rok 2016, bilans i rachunek zysków i strat zgodnie ze stanem na koniec listopada 2017 r., uchwały dotyczące zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego za rok 2016 oraz pokrycia straty za rok 2016, wyciąg z rachunku bankowego, deklaracje VAT-7 za 2017, wniosek o zwrot podatku VAT (VAT-ZZ), rachunek zysków i strat zgodnie ze stanem na koniec 2017 r. Wyjaśniła, że jedynym środkiem trwałym Spółki jest inwestycja w toku "Bioelektrownia 1,6 Mw z produkcją BioNawozu w [...] w Gminie [...] na [...]". Wartość księgowa inwestycji wraz z gruntem i zaliczkami wynosi 11.128.437,40 zł, wartość szacunkowa tej inwestycji na podstawie operatu szacunkowego wynosi 17.015.000 zł. Spółka oświadczyła, że pełne sprawozdanie finansowe za 2017 r, zostanie sporządzone do 31 marca 2018 r., w dniu 31 grudnia 2017 r. w jej kasie znajdowała się kwota 4. 650,50 zł. Postępowanie komornicze prowadzone wobec jej dłużnika okazało się bezskuteczne. Skarżąca poinformowała również, że Prezes Zarządu nie pobiera wynagrodzenia z tytułu sprawowanej funkcji.
Postanowieniem z 30 marca 2018 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił skarżącej spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Spółka wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 259 § 1 p.p.s.a., od postanowień dotyczących prawa pomocy przysługuje środek zaskarżenia w postaci sprzeciwu. Rozpoznając taki sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym kwestionowane orzeczenie zmienia albo utrzymuje w mocy, o czym orzeka na posiedzeniu niejawnym – art. 260 § 1 oraz § 3 p.p.s.a.
Ustanawiając przesłankę udzielenia takiego wsparcia ustawodawca wskazał w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., że jest nią brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, zaznaczając jednocześnie, że wykazanie powyższego spoczywa na wnioskodawcy. Ponadto, przedmiotowe dofinansowanie Strony ze środków publicznych możliwe jest tylko w rzeczywiście wyjątkowych przypadkach, bowiem nawet spełnienie wskazanej w powołanym przepisie przesłanki nie obliguje do uwzględnienia żądania. Powyższe koreluje z zasadą wyrażoną w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony postępowania sądowego zobowiązane są do ponoszenia jego kosztów, a odstępstwo od powyższego przewidują przepisy szczególne, tj. te odnoszące się do instytucji prawa pomocy.
W ocenie Sądu, w świetle przedstawionych przez stronę (zarówno we wniosku, jak i nadesłanych dokumentach) okoliczności należy podzielić stanowisko starszego referendarza sądowego, że skarżąca spółka nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania.
Jak słusznie zauważył referendarz sądowy spółka mimo wskazywanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy trudności finansowych prowadzi nadal działalność gospodarczą i nie znajduje się w stanie upadłości.
Z przedstawionego bilansu rachunku i strat według stanu na koniec listopada 2017 r. wynika, iż posiada środki trwałe – grunty – wartość 1.302.895 zł oraz środki trwałe w budowie (inwestycja w toku) – wartość 9.016.995,63 zł. Podała również, iż wartość księgowa inwestycji wraz z gruntem i zaliczkami wynosi 11.128.437,40 zł, a wartość szacunkowa tej inwestycji na podstawie operatu szacunkowego - 17.015.000 zł. Natomiast stan środków pieniężnych w kasie na dzień 31 grudnia 2017 r. wynosił 4.650,50 zł.
W bilansie według stanu na koniec listopada 2017 r. Spółka wykazała również majątek obrotowy (3.138.174,08 zł), w tym należności krótkoterminowe od jednostek powiązanych w wysokości 2.138.806,16 zł oraz od pozostałych jednostek w kwocie 519.770,72 zł. Z bilansu wynika również, że Spółka posiada aktywa finansowe w formie udzielonych pożyczek (458.480,91 zł).
Skarżąca spółka we wniesionym sprzeciwie nie wyjaśniła również kwestii postępowań komorniczych, które są prowadzone wobec niej. Nie przedstawiła bliższych informacji na temat prowadzonego postępowania egzekucyjnego, nie wskazała tytułu do jego prowadzenia oraz czynności podjętych w jego toku.
Według rachunku zysków i strat z 31 grudnia 2017 r. wynika, że w 2017 r. Skarżąca uzyskała przychody operacyjne (inne) w kwocie 165.274,17 zł oraz przychody finansowe (inne) w wysokości 68.978,27 zł. Strona poniosła koszty działalności operacyjnej w wysokości 87.404,51 zł, w tym z tytułu usług obcych w kwocie 79.349,97 zł oraz inne koszty operacyjne (165.274,17 zł). Z przedłożonych do akt niniejszej sprawy deklaracji VAT-7 składanych w 2017 r. wynika, że Skarżąca w poszczególnych miesiącach wykazywała zakupy (np. w styczniu 2017 r. – 13.653 zł, w lutym – 13.930 zł, w marcu – 162.112 zł), a więc posiadała środki na ich dokonywanie. W deklaracji VAT-7 złożonej za marzec 2017 r. wykazała również w poz. 19 – dostawa towarów oraz świadczenie usług na terytorium kraju - kwotę 127.433 zł.
Jak zauważył referendarz sądowy [...] października 2016 r. Spółka podpisała ugodę z Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska, jako wierzycielem, co do warunków długoterminowej spłaty pożyczki. W ugodzie Spółka zobowiązała się do spłaty zadłużenia w okresie od 15 listopada 2016 r. do 15 grudnia 2020 r., a w tym od 15 marca 2016 r. do 15 września 2020 r. w kwartalnych ratach wnoszących 173.430 zł.
Spółka we wniosku jak i we wniesionym sprzeciwie nie wyjaśniła skąd ma środki na uregulowanie ww. należności. Należy zauważyć iż wysokość raty znacznie przekracza wysokość wpisu od skargi 28.700 zł. Spółka twierdzi, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, a jednocześnie spłaca (nie wykazała, iż tego nie czyni) zaległości wobec Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska.
Nie może więc równocześnie twierdzić, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, które - jako podmiot gospodarczy – powinna uwzględniać w strukturze swoich kosztów działalności, a jednocześnie spłacać inne wierzytelności.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 260 § 1 i § 3 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło