V SA/Wa 1152/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Asesor WSA - Michał Sowiński, Protokolant - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2006 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2006 r. Nr [...] w przedmiocie przepadku na rzecz Skarbu Państwa kwoty złożonej tytułem zabezpieczenia pozwolenia na wywóz towaru; oddala skargę Decyzją z dnia [...] stycznia 2005r. Prezes Agencji Rynku Rolnego udzielił Zakładom "[...]." S.A. w W. pozwolenia o nr [...] na wywóz 18.000kg. towaru o kodzie ERN 0201 20 9110. Jako gwarancję wykonania zobowiązań wynikających z otrzymanego pozwolenia, spółka wniosła zabezpieczenie w wysokości 12.378,88zł. Przedmiotowe pozwolenie było ważne do dnia 1 lutego 2005. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006r. nr [...] Prezes Agencji Rynku Rolnego orzekł o całkowitym przepadku zabezpieczenia dotyczącego przedmiotowego pozwolenia. Jako podstawę rozstrzygnięcia powołano m.in. art. 3 i art. 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą ( Dz. U. nr 97 poz. 963 ze zm.), art. 35 ust 4 lit. a) Rozporządzenia Komisji (WE) 1291/2000 z dnia 9 czerwca ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu pozwoleń na wywóz i przywóz oraz świadectw o wcześniejszym ustalaniu refundacji dla produktów rolnych. ( Dz. Urz. WE L 152 z 24.06. 2000 str. 1 ze zm. ). W toku postępowania administracyjnego ustalono, że do dnia wydania decyzji spółka nie wywiązała się z obowiązku dostarczenia oryginału pozwolenia po jego realizacji, co w myśl art. 35 ust 4 lit a) powołanego wyżej rozporządzenia Komisji ( WE) z dnia 9 czerwca 2000r., uzasadnia całkowity przepadek zabezpieczenia dotyczącego udzielonego spółce pozwolenia o nr [...]. W złożonym do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi odwołaniu, spółka wnosząc o uchylenie decyzji organu administracyjnego I instancji, zwrot złożonego zabezpieczenia oraz umorzenie postępowania podniosła, że jej zdaniem, w tej sprawie Prezes Agencji mógł na podstawie art. 35 ust 4 lit d rozporządzenia Komisji (WE) 1291/2000 odstąpić od wymogu dostarczenia przedmiotowego pozwolenia, jako że w dniu wydania decyzji Agencja posiadała wszelkie niezbędne informacje. Na potwierdzenie powyższego spółka załączyła swoje pismo z dnia 22 listopada 2005r., przy którym, według jego treści przesłała kserokopię przedmiotowego pozwolenia ponieważ oryginał wysłała wraz z wnioskiem 26 stycznia 2005r. Ponadto podniosła, że w dniu 5 kwietnia 2006r. przesłała do Agencji Rynku Rolnego duplikat przedmiotowego pozwolenia potwierdzony w dniu 31 marca 2006r. przez Oddział Celny w P. Spółka zarzuciła organowi administracyjnemu I instancji rażące naruszenie zasady proporcjonalności przez orzeczenie przepadku kwoty zabezpieczenia wobec niedostarczenia oryginału pozwolenia po jego realizacji . Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego podzielając ustalenia organu pierwszej instancji. Minister uznał, że zgodnie z art. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1291/2000 pozwolenie na wywóz upoważnia i zobowiązuje do dokonania wywozu na podstawie pozwolenia, określonej ilości produktów w okresie jego ważności. Powyższe zobowiązania są zobowiązaniami pierwotnymi w rozumieniu art. 20 rozporządzenia Komisji ( EWG) nr 2220/85 z 22 lipca 1985r., ustalającego wspólne szczegółowe zasady stosowania zabezpieczeń w odniesieniu do produktów rolnych ( Dz. Urz. WE L 205 z 3.08. 1985r. ze zm.). W myśl art. 22 ust 2 w/w rozporządzenia uznaje się, że nastąpiło naruszenie warunków wymogu pierwotnego, jeżeli nie został przedstawiony dowód w terminie ustalonym dla jego dostarczenia . Zgodnie z art. 35 ust. 4 lit. a ) rozporządzenia Komisji (WE) nr 1291/2000 takim dowodem wykonania przez przedsiębiorcę zobowiązań pierwotnych wynikających z otrzymanego pozwolenia jest oryginał pozwolenia z poświadczeniami przyjęcia zgłoszenia wywozowego, który to dowód przedsiębiorca zobowiązany jest dostarczyć do Agencji Rynku Rolnego w terminie dwóch miesięcy od daty wygaśnięcia ważności pozwolenia. Zdaniem Ministra dokumentacja dowodowa zebrana w sprawie niniejszej potwierdza, że do dnia wydania decyzji przez organ I instancji tj. do dnia [...] kwietnia 2006r. spółka nie wykonała obowiązku określonego w art. 35 ust 4 lit. a rozporządzenia Komisji (WE ) nr 1291 /2000. O powyższym świadczy pismo Agencji Rynku Rolnego skierowane do spółki w dniu 3 sierpnia 2005r. stwierdzające, że nie został złożony oryginał wykorzystanego pozwolenia z dnia [...] stycznia 2005r. o nr [...], co w ocenie organu odwoławczego powoduje całkowity przepadek zabezpieczenia dotyczącego tego pozwolenia. Przywołane przez spółkę jej pismo z dnia 22 listopada 2005r. wraz z załączoną kserokopią pierwszej strony przedmiotowego pozwolenia, a więc tylko częścią, która nie zawiera adnotacji służb celnych o realizacji pozwolenia, nie dawało w ocenie organu podstaw do przyjęcia, iż w momencie wydawania skarżonej decyzji Prezes Agencji Rynku Rolnego posiadał informacje dotyczące realizacji przedmiotowego pozwolenia. Minister nie zgodził się również z zarzutem strony, iż Prezes ARR winien najpierw wezwać spółkę do dostarczenia oryginału pozwolenia po realizacji, a dopiero po niewykonaniu wezwania wobec nieposiadania niezbędnych informacji mógł orzec przepadek kwoty zabezpieczenia. Podkreślił, że z treści art. 35 ust 4 lit a) rozporządzenia, to dla przedsiębiorcy wynika wprost obowiązek dostarczenia do ARR oryginału wykorzystanego pozwolenia celem sprawdzenia wykonania przez przedsiębiorcę zobowiązań wynikających z otrzymanego pozwolenia. Samo przekroczenie terminów określonych w art. 35 ust 4 lit. b rozporządzenia skutkuje przepadkiem zabezpieczenia w odpowiedniej wysokości, a przepisy nie przewidują obowiązku wzywania przez organ do złożenia pozwolenia. Tym samym organ odwoławczy uznał za bezzasadny podniesiony przez stronę w odwołaniu zarzut naruszenia zasady proporcjonalności. Powyższa decyzja została zaskarżona skargą "[...]" S.A. wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania pełnomocnik skarżącej zarzucił : a) naruszenie zasady proporcjonalności poprzez niezastosowanie przepisu art. 35 ust 4 lit. d) rozporządzenia Komisji ( WE) nr 1291/2000 z 9 czerwca 2000r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu pozwoleń na wywóz i przywóz oraz świadectw o wcześniejszym ustaleniu refundacji dla produktów rolnych: b) naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym -poprzez niezastosowanie art. 10 §1 Kpa nakładającego na organy administracji publicznej obowiązek zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu, a przed wydaniem decyzji umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Rozwijając zarzuty skargi pełnomocnik spółki wskazał, iż wbrew twierdzeniom organu administracyjnego zastosowanie art. 35 ust 4 lit. d) rozporządzenia Komisji z 9 czerwca 2000r., jakkolwiek pozostawione uznaniu administracyjnemu organu władzy publicznej, było możliwe w przedmiotowej sprawie. O tym, że spółka dostarczała Agencji Rynku Rolnego niezbędnych informacji pozwalających na rozstrzygnięcie sprawy w myśl powołanego wyżej przepisu, świadczy, zdaniem pełnomocnika skarżącej korespondencja znajdująca się w aktach sprawy. Wskazując na obowiązek uwzględniania zasady proporcjonalności, jako jednej z podstawowych zasad ogólnych prawa wspólnotowego przy podejmowaniu władczych rozstrzygnięć przez organy administracji publicznej państw członkowskich, spółka zarzuca organowi odwoławczemu, że rozstrzygnięcia sprawy niniejszej dokonał z jej pominięciem. Wskazując na naruszenie przez Ministra Rolnictwa przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym wyrażonej w art. 10 §1 kpa spółka, podkreśliła , iż powyższe uchybienie stanowi kwalifikowana wadę procesową. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 Kpa, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zauważył że niniejsza sprawa, dotycząca obrotu towarowego z zagranicą, jest rozstrzygana m/in. na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą ( Dz.U. Nr 97 poz. 963 ze zm.) Art. 4 powołanej ustawy, przewiduje w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego z wyłączeniem ich szeregu, między innymi art. 10 kpa, co oznacza, jak podkreślił organ odwoławczy, że w niniejszej sprawie przepis ten nie ma zastosowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje Sąd administracyjny zgodnie ze swoimi ustawowymi kompetencjami bada, czy treść zaskarżonej decyzji jest zgodna z prawem i czy postępowanie prowadzące do jej wydania było rzetelne i niewadliwe. Rozważając w tym zakresie zarzuty skargi, stwierdzić należy, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z art. 8 Rozporządzenia Komisji ( WE) Nr 1291/200 z dnia 9 czerwca 2000r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu pozwoleń na wywóz i przywóz oraz świadectw o wcześniejszym ustaleniu refundacji dla produktów rolnych ( Dz.Urz. UE Nr 24. 6.2000), pozwolenie na wywóz i przywóz upoważnia i zobowiązuje odpowiednio do przywozu lub wywozu, na podstawie pozwolenia i z wyjątkiem przypadku siły wyższej , w okresie jego ważności określonej ilości danych produktów lub towarów. Dowodem wykonania zobowiązań wynikających z otrzymanego pozwolenia jest, zgodnie z treścią art. 35 ust 4 lit. a ) i art. 33 ust. 1 lit. b) i art. 24 rozporządzenia – pozwolenie z dokonanymi na nim adnotacjami organów celnych poświadczającymi wywóz. Zgodnie z przywołanymi przepisami organy celne dokonują wpisu i poświadczenia w momencie dokonania zgłoszenia celnego dotyczącego wywozu. Opisany dowód powinien być zgodnie z treścią art. 35 ust. 4 lit a) złożony w określonym terminie (w przedmiotowej sprawie 2 miesięcy od daty wygaśnięcia ważności pozwolenia) przez wszystkich, którzy takie pozwolenie otrzymali. Sytuację przekroczenia terminu zwrotu pozwolenia i przedstawienie go w terminie późniejszym zawiera regulacja art. 35 ust. 4 lit b) rozporządzenia, zgodnie z którą im później opisany w art. 35 ust 4 lit a) tego aktu dowód, przez stronę zostanie przedstawiony, tym wyższa kwota przepadku na rzecz Skarbu Państwa. Należy zwrócić uwagę na treść motywów 23 i 25 zawartych w przedmiocie rozporządzenia wskazujących na funkcję i cele zawartych tu uregulowań prawnych. Ustawodawca wyraźnie wskazał, że zwolnienie zabezpieczenia wniesionego przy wydaniu pozwolenia uzależnia się od przedstawienia właściwym organom, we właściwym czasie (w motywie 23 wskazuje ogólną zasadę 60 dni od przyjęcia deklaracji wywozowej) dowodu poświadczającego, że dane towary opuściły obszar celny zgodnie z pozwoleniem. W motywie 25 natomiast wskazuje się na potrzebę wprowadzenia mechanizmów zachęcających podmioty gospodarcze do zwracania organowi wydającemu pozwolenia bezzwłocznie po upływie terminu ich ważności. W sprawie nie ulega wątpliwości, że udzielone skarżącej w dniu [...] stycznia 2005r pozwolenie Nr [...] z terminem ważności do 1 lutego 2005r. winno zostać zwrócone do dnia 1 kwietnia 2005. Ostateczny zaś termin zwrotu tego dokumentu upłynął z dniem 1 sierpnia 2005r. W sprawie niniejszej skarżąca Spółka nie wykazała, by we wskazanych wyżej terminach dokument ten właściwym władzom przedstawiła. Brak przedłożenia przez spółkę pozwolenia wynika z pisma Agencji Rynku Rolnego z dnia 3 sierpnia 2005r. informującego skarżącą o braku możliwości rozliczenia wniosku o refundację z powodu nie przedłożenia oryginału w/w. pozwolenia. Późniejsze złożenie kserokopii dokumentu bez adnotacji władz celnych o dokonanym wywozie jak również nawet ostateczne przedstawienie w dniu 5 kwietnia 2006r. jego duplikatu potwierdzonego przez Urząd Celny w P. nie uzasadniały przyjęcia, iż w myśl art. 35 ust 4 lit a) i lit. b) rozporządzenia przepadek kwoty złożonej tytułem zabezpieczenia nie był uzasadniony. Nawisem mówiąc spółka nawet nie kwestionuje faktu niedostarczenia dowodu w wymaganych prawem terminach, bowiem spór w sprawie niniejszej, w istocie sprowadza się do zarzutu, iż decyzje w sprawie przepadku kwoty złożonej przez stronę tytułem zabezpieczenia zapadły z naruszeniem przez organy administracji przepisu art. 35 ust. 4 lit d) Rozporządzenia Komisji z dnia 9 czerwca 2000r., co uzasadnia twierdzenie o wydaniu rozstrzygnięcia bez uwzględnienia zasady proporcjonalności będącej jedną z naczelnych zasad prawa Wspólnot Europejskich. W tym miejscu wskazać należy, że regulacja art. 35 ust 4 lit d) powołanego rozporządzenia przewiduje, że właściwe władze mogą odstąpić od wymogu dostarczenia dowodów określonych w lit a, jeżeli już posiadają niezbędne informacje. Zdaniem Sądu z treści powyższego zapisu wynika, że odstąpienie od wymogu dostarczenia dowodów zależy od posiadania przez organ niezbędnych, w jego ocenie, informacji na temat sposobu zrealizowania pozwolenia, poddając tę ocenę uznaniu administracyjnemu. Tym samym chodzi tu takie informacje co do wiedzy dla której wymóg dostarczenia dowodów przez stronę zdaniem organów nie jest konieczny dla rozliczenia wniosku o refundację. Spółka zarzuca, że niezbędne informacje pozwalające na rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o powołany wyżej art. 35 ust 4 lit d) rozporządzenia dostarczała Agencji Rynku Rolnego. Wynika to jak podkreśliła z korespondencji znajdującej się w aktach sprawy. Z powyższą argumentacją zgodzić się nie sposób. W ocenie Sądu to właśnie z korespondencji Agencji Rynku Rolnego z dnia 3 sierpnia 2005r. wzywającej spółkę do złożenia oryginału pozwolenia, w celu rozliczenia wniosku o refundację wynika, że organ niezbędnych informacji na temat sposobu zrealizowania pozwolenia nr [...] nie posiadał. W innym bowiem przypadku zgodnie z art. 35 ust 4 lit d ) mógłby odstąpić od wymogu dostarczenia dowodu dokonując rozliczenia wniosku spółki z dnia [...] stycznia 2005r. Spółka nie wskazała bowiem w oparciu o jakie inne aniżeli wynikające z pozwolenia potwierdzonego przez władze celne , informacje organ administracji mógł dokonać rozliczenia wniosku odstępując od wymogu dostarczenia dowodów określonych w art. 35 ust 4 lit. a). W tej sytuacji należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że Prezes Agencji Rynku Rolnego orzekający o przepadku kwoty złożonej tytułem zabezpieczenia nie posiadał informacji o realizacji przedmiotowego pozwolenia , która to wiedza uzasadniałaby odstąpienie przez organ od wymogu dostarczenia dowodów. Dlatego tez zarzut skarżącej nie zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 35 ust 4 lit d) rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1291/2000, a tym samym naruszenia zasady proporcjonalności należy uznać za bezzasadny. Organy administracyjne jak zasadnie podnosi Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydanym rozstrzygnięciem nie nałożyły na spółkę żadnych innych obowiązków aniżeli wynikające z przepisów powołanego rozporządzenia. Jak już wyżej wspomniano Spółka również nie wykazała faktu dostarczenia oryginału pozwolenia z poświadczeniami przyjęcia zgłoszenia wywozowego w terminach określonych przepisami art. 35 ust 1 lit a i lit b , co jak prawidłowo przyjęły organy administracji skutkuje przepadkiem zabezpieczenia. Chybiony jest także zarzut wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez niezastosowanie art. 10 §1 Kpa. Zgodnie z art. 4 mającej w sprawie zastosowanie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą ( Dz. U. 2004 Nr 97, poz. 963 ze zm.) z zastrzeżeniem warunków i zasad określonych w przepisach prawa wspólnotowego, w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego z wyłączeniem szeregu przepisów tej kodyfikacji w tym art. 10 kpa . Powyższe oznacza, że w postępowaniu administracyjnym dotyczącym obrotu towarowego z zagranicą organ władzy publicznej nie ma obowiązku zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium tego postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że ustalenia organu odwoławczego są prawidłowe zarówno w sferze faktycznej jak i prawnej, a postępowanie nie zostało obarczone wadami, które mogłyby mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem Mając to na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.