V SA/Wa 1152/18
WyrokWSA w Warszawie2019-04-01
Skład orzekający: Andrzej Kania, Bożena Zwolenik, Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo uznał wydatki poniesione przez beneficjenta na realizację projektu finansowanego ze środków europejskich za niekwalifikowalne, w sytuacji gdy beneficjent nie przedstawił wymaganej dokumentacji potwierdzającej poniesienie tych wydatków i ich związek z celem projektu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zakwalifikowały wydatki jako niekwalifikowalne, ponieważ beneficjent nie przedstawił wymaganej dokumentacji potwierdzającej ich poniesienie i związek z celem projektu, co stanowi naruszenie procedur określonych w umowie o dofinansowanie oraz Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków. Brak dokumentacji uniemożliwia uznanie wydatków za kwalifikowalne, co skutkuje obowiązkiem ich zwrotu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi beneficjenta na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju utrzymującą w mocy decyzję Marszałka Województwa zobowiązującą beneficjenta do zwrotu kwoty dofinansowania w wysokości 51.206,61 zł wraz z odsetkami. Beneficjent realizował projekt "Akademia Kompetencji Zawodowych" na podstawie umowy o dofinansowanie. Organy uznały część wydatków za niekwalifikowalne z powodu braku dokumentów potwierdzających ich poniesienie i związek z celem projektu, co beneficjent kwestionował, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez J. B. (dalej: "Beneficjent", "Skarżąca" lub "Strona") jest decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju (dalej: "Organ odwoławczy" lub "Minister") z [...] maja 2018 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] (dalej: "Organ I instancji" lub "Marszałek") z [...] maja 2017 r. nr [...] zobowiązującą Skarżącą do zwrotu kwoty dofinansowania w wysokości 51.206,61 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Skarżąca prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą J. B. [...] zobowiązana była realizować w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 30 czerwca 2015 r. projekt pt.: "Akademia Kompetencji Zawodowych" na podstawie umowy o dofinansowanie projektu nr [...] zawartej w dniu [...] grudnia 2014 r. Zgodnie z treścią wniosku o dofinansowanie projektu stanowiącego załącznik do umowy o dofinansowanie, celem głównym projektu było podniesienie i dostosowanie do potrzeb 30 firm, kompetencji 78 ich pracowników poprzez zdobycie przez nich uprawnień na kategorie B, C, D, C+E, kwalifikacji wstępnej. We wniosku o dofinansowanie projektu określono również cele szczegółowe. Beneficjent zaplanował do realizacji następujące zadania: kurs na prawo jazdy kat. B, kurs na prawo jazdy kat. C, kurs na prawo jazdy kat. D, kurs na prawo jazdy kat. C+E, kurs kwalifikacji wstępnej przyspieszonej. Na realizację założeń przyznano Stronie dofinansowanie w kwocie nieprzekraczającej 550.721,40 zł, natomiast przekazano środki dofinansowania w łącznej kwocie 250.000 zł (I transza dofinansowania przekazana w dniu 22 stycznia 2015 r.).
Wniosek Skarżącej o płatność za okres od 1 kwietnia 2015 r. do 30 czerwca 2015 r. zawierał błędy formalno-rachunkowe/merytoryczne w związku z czym Skarżąca wzywana była do poprawy i uzupełnienia wniosku przez Urząd Marszałkowski Województwa [...] (dalej: "Instytucja Pośrednicząca"). Wobec nie przedłożenia korekty wniosku Strona wezwana została przez Instytucję Pośredniczącą pismem z 18 kwietnia 2016 r. do zwrotu środków w wysokości 65.492,86 zł wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych.
W związku z brakiem zwrotu środków uznanych za wydatki niekwalifikowane Marszałek, zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2016 r., poinformował Stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu kwoty dofinansowania. Zakończyło się ono [...] lipca 2016 r. wydaniem decyzji zobowiązującej Skarżącą do zwrotu wymienionych w decyzji wydatków niekwalifikowalnych. W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego Minister Rozwoju i Finansów decyzją z [...] listopada 2016 r. uchylił decyzję Marszałka z [...] lipca 2016 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż przy ponownym analizowaniu sprawy Organ I instancji powinien wskazać, jaki przepis i w jakim zakresie naruszyła Strona względem zarzucanych jej nieprawidłowości.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Marszałek w dniu [...]maja 2017 r. wydał decyzję, w której zobowiązał Skarżącą do zwrotu wydatków niekwalifikowalnych w łącznej kwocie 51 206,61 zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał szczegółowo na nieprawidłowości skutkujące naruszeniem Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (dalej: "Wytyczne") i orzeczeniem z tego tytułu wydatków niekwalifikowalnych: rozliczenia wydatków nie mających związku z celem projektu, wydatków które nie zostały faktycznie poniesione i nie zostały udokumentowane.
Pismem z [...] czerwca 2017 r. Strona odwołała się od tej decyzji do Ministra Inwestycji i Rozwoju. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy oraz zasądzenie od Marszałka kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
Decyzją z [...] maja 2018 r. Minister utrzymał w mocy decyzję Marszałka z [...] maja 2017 r. wskazując na stanowisko organu I instancji zgodnie z którym Strona naruszyła Wytyczne, skutkujące wystąpieniem wydatków niekwalifikowalnych w zakresach:
Przeprowadzenie części praktycznej szkolenia w zakresie prawa jazdy kat. B – z powodu nie przedstawienia stosownych dokumentów potwierdzających zatrudnienie trenera czyli braku wiarygodnych dowodów przeprowadzenia tych zajęć;
Przeprowadzenie szkolenia w zakresie prawa jazdy kat. C – z powodu nie dokonania zapłaty za usługę;
Przeprowadzenie szkolenia w zakresie prawa jazdy kat. D – z powodu nie dokonania zapłaty za usługę;
Przeprowadzenie szkolenia części praktycznej w zakresie prawa jazdy kat. C+E – z powodu nie przedstawienia stosowanych dokumentów potwierdzających zatrudnienie trenera zajęć oraz rozliczenie usług trenerskich czyli braku wiarygodnych dowodów przeprowadzenia tych zajęć;
Przeprowadzenie kursu kwalifikacji wstępnej – z powodu nie przedstawienia stosowanych dokumentów potwierdzających zatrudnienie trenera zajęć oraz rozliczenia usług trenerskich czyli braku wiarygodnych dowodów przeprowadzenia tych zajęć;
Wynagrodzenie koordynatora projektu A. B. (kwiecień-czerwiec 2015 r.) – z powodu nie przedstawienia dokumentów potwierdzających faktyczne zatrudnienie osoby w ramach personelu projektu, braku dowodów poniesienia kwestionowanego wydatku;
Wynagrodzenie asystenta koordynatora projektu A. K. (kwiecień – czerwiec 2015 r.) – z powodu nie przedstawienie dokumentów potwierdzających faktyczne zatrudnienie osoby w ramach personelu projektu, braku potwierdzenia wystawienia rachunków oraz potwierdzenia otrzymania wynagrodzenia przez samą zainteresowaną.
Reasumując organ odwoławczy uznał, że wydatki zakwestionowane przez organ I instancji wykazane przez Stronę we wniosku o płatność nr [...], nie spełniają podstawowego warunku kwalifikowalności wydatków wynikającego z Wytycznych (rozdz. 3.1 pkt 1 lit. g), wskazującego na konieczność udokumentowania wydatków ponoszonych w ramach realizowanego projektu. Ponadto, działanie Strony dotyczące nieprzekazywania dokumentów na pisemne wezwanie lP stanowi naruszenie § 19 ust. 1 umowy o dofinansowanie. Tym samym organ odwoławczy stwierdził, iż kwota w wysokości 51 206,61 zł stanowi wydatek niekwalifikowalny i podlega zwrotowi.
Od powyższej decyzji Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Decyzji zarzuciła:
naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: ,,k.p.a.’’):
polegające na zaniechaniu przez organ lI instancji przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący i wyjaśniający, a nadto na niekompletnym rozpatrzeniu materiału dowodowego i nieodniesieniu się do części zgromadzonych dowodów, dokonaniu oceny zebranego materiału w sposób nielogiczny
i sprzeczny z doświadczeniem życiowym, mimo ustawowego zobowiązania organu do pełnego i dokładnego gromadzenia środków dowodowych; ponadto jako dowód w sprawie organ powinien dopuścić wszystko, co może przyczynić się do rozstrzygnięcia sprawy, a nie jest sprzeczne z obowiązującym porządkiem; co więcej, to na organie - zgodnie z zasadą oficjalności - spoczywa obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego;
polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie, czy kurs prawa jazdy kat. C+E faktycznie się odbył, w sytuacji gdy jedynym dowodem w sprawie są zeznania świadka S. J., który wyjaśnił jedynie, iż to nie on prowadził zajęcia z zakresu prawa jazdy kat. C+E, nie negował natomiast samego faktu, iż taki kurs się odbył;
polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego, to jest zaniechaniu zwrócenia się do Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w L., celem ustalenia, czy zostały przeprowadzone egzaminy kursantów na prawo jazdy kat. B, C+E oraz D w ramach realizacji projektu pt.: "Akademia Kompetencji Zawodowych" oraz czy została uiszczona opłata za przeprowadzenie powyższych egzaminów;
poprzez bezzasadną odmowę mocy dowodowej przekazanym Komendzie Miejskiej Policji w L. przez Stronę dokumentom poświadczającym zrealizowanie usługi kursu na prawo jazdy kat. B, C+E oraz D, tj. dokumentacji obecnie znajdującej się w Prokuraturze Rejonowej w L. ws. o sygn. 4Ds. [...];
poprzez zaniechanie ustalenia i przesłuchania osób, które nadzorowały realizacje projektu, w szczególności opiekuna projektu, który odpowiedzialny był za obieg dokumentów związanych z realizacją projektu, bezpośrednio przyjmował dokumenty dostarczane przez Beneficjenta do Instytucji Pośredniczącej;
naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez podzielenie stanowiska organu I instancji i w konsekwencji utrzymanie decyzji I instancji w mocy, w sytuacji gdy decyzja ta oparta została na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym i jako taka pozostawała wadliwa w stopniu przesądzającym jej uchylenie;
naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że przyznane Skarżącej środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich w kwocie 51 206,61 zł zostały przez Skarżącą wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych, podczas gdy przepis ten nie powinien mieć zastosowania w sprawie, gdyż ustalone procedury obowiązujące Stronę nie zostały przez nią naruszone, ponadto organ określając kwotę do zwrotu powinien brać pod uwagę przesłanki związane z realizacją celów projektu, które zostały w całości przez Skarżącą wykonane i w toku postępowania, w szczególności podczas kontroli projektu w dniach 13-15 lipca 2015 roku oraz w zaleceniach pokontrolnych po przeprowadzonej kontroli nie były przez organ kwestionowane.
W skardze zawarto wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentów - wskazanych w skardze - na okoliczność przeprowadzenia przez Stronę kursów na kat. B, C+E oraz D, poniesionych przez nią wydatków związanych z tym, osób które uczestniczyły w kursach, nienegowania przez opiekuna projektu w czasie jego trwania przeprowadzenia przez Stronę kursów na prawo jazdy kat. B, C+E oraz D, poniesienia kosztów związanych z przeprowadzeniem egzaminu państwowego w zakresie kwalifikacji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Pismem procesowym z [...] marca 2019 r. Skarżąca podtrzymała stanowisko wyrażone w skardze i poinformowała, że postępowanie karne toczące się - z jej udziałem w charakterze świadka - pod sygnaturą PO III Ds. [...] zostało prawomocnie umorzone przez Prokuraturę Rejonową w L., co powinno zostać uwzględnione przez Sąd przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę uznał, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w stopniu, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie wskazać należy, że Sąd uznaje stan faktyczny ustalony przez organy administracji za prawidłowy i czyni go przedmiotem własnych ustaleń.
Przypomnieć należy, że Skarżąca otrzymała dofinansowanie projektu "Akademia Kompetencji Zawodowych" w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (dalej: "PO KL") współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego. Dofinansowanie otrzymała w ramach i na warunkach zawartej umowy cywilnoprawnej z dnia [...] grudnia 2014 r. Zawarcie umowy odbyło się, m.in. w oparciu o odpowiednie przepisy prawa Unii Europejskiej, regulacje prawne z ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju z dnia 6 grudnia 2006 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1307 ze zm.) oraz w oparciu o przepisy wewnętrzne wydane na podstawie tej ustawy przez podmioty tam wskazane, w tym Wytyczne w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju nie reguluje zasad i trybu postępowania w sprawie zwrotu uzyskanego przez beneficjenta dofinansowania, wskazując jedynie w art. 26 ust. 1 pkt 15 i 15a, że do zadań instytucji zarządzającej należy, m.in. odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych. Zgodnie natomiast z art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2077; dalej: "u.f.p."), w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9. W przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1, instytucja, która podpisała umowę z beneficjentem, wzywa go do zwrotu środków lub do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o którym mowa w ust. 2, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania (art. 207 ust. 8 u.f.p.). Po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków, z uwzględnieniem ust. 2 (art. 207 ust. 9 u.f.p.).
Treść Wytycznych oraz treść umowy cywilnoprawnej stanowi regulację określającą jak otrzymane środki mają być wydatkowane, zatem zapisy te stanowiąc o sposobie wydatkowania pieniędzy są rodzajem procedury wiążącej strony umowy dotyczącej wykorzystania środków. Bez wątpienia powyższe regulacje są tymi "innymi procedurami obowiązującymi przy wykorzystaniu środków" finansowych, o których jest mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p.
Przenosząc treść powyższych przepisów na grunt rozpoznawanej sprawie wskazać należy, że bezspornym między stronami jest to, że na podstawie umowy o dofinansowanie Skarżąca (§ 3 ust. 1) zobowiązała się do realizacji projektu na podstawie wniosku, a także zobowiązała się przy wydatkowaniu środków przyznanych w ramach projektu do stosowania aktualnych Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (§ 3 ust. 4). Zaznaczyć należy, iż zgodnie z przepisem Rozdziału 3, Podrozdziału 1 pkt 1 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach PO KL z dnia 2 kwietnia 2014 r. do stosowania których Beneficjent był zobowiązany na podstawie przepisu § 3 ust. 4 umowy o dofinansowanie projektu, wszystkie wydatki w ramach PO KL są kwalifikowalne, o ile łącznie spełniają, m. in. następujące warunki:
są niezbędne dla realizacji projektu, a więc mają bezpośredni związek z celami projektu,
są racjonalne i efektywne, tj. nie są zawyżone w stosunku do cen i stawek rynkowych oraz spełniają wymogi efektywnego zarządzania finansami (relacja nakład/rezultat),
zostały faktycznie poniesione,
g) są udokumentowane, z zastrzeżeniem podrozdziału 4.2 i 4.4 pkt 3a.
Z kolei przepisy Rozdziału 3, Podrozdziału 1, Sekcji 1 Wytycznych określają definicję wydatku faktycznie poniesionego, zgodnie z którą przez wydatek poniesiony w znaczeniu kasowym należy rozumieć rozchód środków pieniężnych z kasy lub rachunku bankowego, powodujący faktyczny przepływ środków pieniężnych od Beneficjenta lub partnera do innego podmiotu. Dowodem poniesienia wydatku jest opłacona faktura lub inny dokument księgowy o równoważnej wartości dowodowej wraz z dowodami zapłaty. W przypadku płatności gotówkowej, wystarczającym dowodem jest faktura lub inny dokument księgowy o równoważnej wartości dowodowej ze wskazaniem, że zapłacono gotówką.
Mając na uwadze powyższe podkreślić należy, że organy administracji w uzasadnieniach decyzji wydanych zarówno w I, jak i w II instancji wskazały konkretne procedury, które zostały naruszone przy wykorzystaniu przez Skarżącą środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, a które zostały określone w powołanych już Wytycznych z zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki w podrozdziale 3.1.1 - Podstawowe zasady kwalifikowania wydatków.
W § 13 ust. 1 pkt 2 umowy przewidziano, że jeżeli na podstawie wniosków o płatność lub czynności kontrolnych zostanie stwierdzone, że dofinansowanie jest przez Beneficjenta wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych Beneficjent zobowiązuje się do zwrotu całości lub części dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
Zgodnie z § 18 ust. 1 i ust. 3 umowy Beneficjent zobowiązuje się poddać kontroli przez Instytucję Pośredniczącą oraz zapewnia tej instytucji prawo wglądu we wszystkie dokumenty związane z realizacją projektu, o ile jest to konieczne do stwierdzenia kwalifikowalności wydatków w projekcie. Obowiązkiem Beneficjenta było również przedstawianie na pisemne wezwanie Instytucji Pośredniczącej wszelkich informacji i wyjaśnień związanych z realizacją projektu w terminie określonym w wezwaniu (§ 19 ust. 1 umowy).
Podkreślić należy, że Skarżąca na etapie weryfikacji wniosku o płatność za okres od 1 kwietnia 2015 r. do 30 czerwca 2015 r. wielokrotnie informowana była o błędach formalno-rachunkowych/merytorycznych wniosku i pomimo wielokrotnych wezwań ze strony IP (wezwania z dnia [...] października 2015 r., z dnia [...] grudnia 2015 r. oraz z dnia [...] stycznia 2016 r.) nie przedstawiła dokumentów pozwalających na uznanie przez organy spornych wydatków Skarżącej za kwalifikowane. Skarżąca również wzywana na etapie prowadzonego postępowania administracyjnego (wezwanie z dnia [...] grudnia 2016 r., z dnia [...] stycznia 2017 r. oraz z dnia [...] listopada 2017 r.) nie uzupełniła materiału dowodowego o wymagane przez organy dokumenty mające potwierdzić zatrudnienie trenerów w ramach realizowanego projektu oraz rachunki potwierdzające płatności wynagrodzeń wskazanych trenerów.
W ocenie Sądu, w realiach rozpatrywanej sprawy, wydatki na:
przeprowadzenie części praktycznej szkolenia w zakresie prawa jazdy kat. B, w tym dotyczące: kosztu paliwa, wynagrodzenia trenera Pana S. J. za przeprowadzenie zajęć praktycznych, wynagrodzenia trenera P. C. za przeprowadzenie zajęć praktycznych, kosztu badania lekarskiego dla uczestników szkolenia oraz kosztu przeprowadzenia egzaminu państwowego w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowym dla uczestników szkolenia;
przeprowadzenie szkolenia części praktycznej w zakresie prawa jazdy kat. C+E, w tym dotyczące: kosztu paliwa na szkolenie praktyczne, kosztu zakupu pomocy dydaktycznych dla kursantów, wynagrodzenia trenera S. J. za przeprowadzenie egzaminu teoretycznego wewnętrznego, wynagrodzenia trenera S. J. za przeprowadzenie zajęć praktycznych, wynagrodzenia trenera T. W. za przeprowadzenie zajęć praktycznych, wynagrodzenie trenera E. P. za przeprowadzenie zajęć teoretycznych, wynagrodzenia trenera K. S. za przeprowadzenie zajęć praktycznych, wynagrodzenie trenera K. S. za przeprowadzenie egzaminu wewnętrznego praktycznego, kosztu przeprowadzenia egzaminu państwowego w WORD, kosztu placu manewrowego, kosztu wynajmu sali wykładowej na potrzeby szkolenia, kosztu badań psychologicznych dla kandydatów na szkolenie;
przeprowadzenie kursu kwalifikacji wstępnej, w tym dotyczące: wynagrodzenia trenera K. S. za przeprowadzenie zajęć praktycznych, wynagrodzenia trenera T. W. za przeprowadzenie zajęć praktycznych, wynagrodzenia trenera A. B. za przeprowadzenie zajęć teoretycznych, kosztu materiałów dydaktycznych dla uczestników szkolenia, kosztu przeprowadzenia szkolenia praktycznego w Ośrodku Doskonalenia Technik Jazdy, wynagrodzenia T. T. wchodzącego w skład komisji egzaminacyjnej powołanej przez Wojewodę za przeprowadzenie egzaminu państwowego, wynagrodzenia A. B. wchodzącego w skład komisji egzaminacyjnej powołanej przez Wojewodę za przeprowadzenie egzaminu państwowego, wynagrodzenia P. K. wchodzącego w skład komisji egzaminacyjnej powołanej przez Wojewodę za przeprowadzenie egzaminu państwowego, kosztu wynajmu sali wykładowej na potrzeby kursu, przeprowadzenia szkolenia, kosztu badań lekarskich uczestników szkolenia, kosztu paliwa za przeprowadzenie szkolenia;
wynagrodzenie koordynatora projektu A. B. (kwiecień-czerwiec 2015 r.);
wynagrodzenie asystenta koordynatora projektu A. K. (kwiecień-czerwiec 2015 r.)
– słusznie uznane zostały za niekwalifikowalne, ponieważ ich określone rodzaje, szczegółowo wymienione w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, nie miały bezpośredniego związku z celami projektu, nie zostały faktycznie poniesione, nie są właściwie udokumentowane przez co poszczególne wydatki nie spełniają wymogu z rozdz. 3.1. pkt 1 lit. a), c), g) Wytycznych.
Zdaniem Sądu także wydatki na przeprowadzenie szkolenia w zakresie prawa jazdy kat. C oraz przeprowadzenie szkolenia w zakresie prawa jazdy kat. D prawidłowo ocenione zostały za niekwalifikowalne z uwagi na brak dokumentów potwierdzających faktyczne zatrudnienie wskazanych osób w ramach personelu projektu oraz dowodów poniesienia kwestionowanych wydatków (otrzymania wynagrodzenia przez zainteresowane osoby) co wskazuje na nie spełnienie warunku z rozdz. 3.1. pkt 1 lit. c) i g) Wytycznych.
W ocenie Sądu Minister, w oparciu o kompletnie zebrany materiał dowodowy, zasadnie stwierdził, że Skarżąca nie udokumentowała poniesienia wydatków na przeprowadzenie kursów prawa jazdy B, C, C+E oraz D, a także kursu kwalifikacji wstępnej przyspieszonej, co skutkowało obowiązkiem zwrotu tych wydatków jako niekwalifikowalnych w łącznej kwocie 51 206,61 zł. wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych.
Podkreślić należy, że Skarżąca podpisując umowę o dofinansowanie zobowiązała się do realizacji projektu na podstawie aktualnego wniosku o dofinansowanie, stanowiącego załącznik do umowy oraz do stosowania aktualnie obowiązującej treści Wytycznych. Analiza stanu faktycznego i prawnego przedmiotowej sprawy doprowadziła organy do właściwego wniosku, że Skarżąca podczas realizacji projektu naruszyła art. 184 u.f.p. Stwierdzenie naruszenia takich procedur stanowiło podstawę do wydania przez organ I instancji, w oparciu o art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 w zw. z art. 184 ust. 1 u.f.p. decyzji zobowiązującej Skarżącą do zwrotu środków uznanych za niekwalifikowalne. Tym samym w ocenie Sądu rozpoznającego sprawę w niniejszym składzie bezpodstawny jest zarzut naruszenia przez organy administracji prawa materialnego, tj. art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.
Za bezzasadny należy również uznać zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Wbrew twierdzeniom Skarżącej organ lI instancji prawidłowo utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, która została oparta na wszechstronnie zebranym i rozpatrzonym materiale dowodowym sprawy. Wbrew twierdzeniom Skarżącej organy obu instancji przeprowadziły postępowanie dowodowe w sposób rzetelny i wszechstronny, ustaliły stan faktyczny sprawy, a następnie w sposób prawidłowy dokonały subsumpcji ustalonego stanu faktycznego do hipotezy normy prawnej.
W ocenie Sądu nie zasadne są zarzuty dotyczące naruszenia przez organy administracji art. 7, 77 i 80 k.p.a. W toku prowadzonego postępowania podjęto wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz w sposób wyczerpujący zebrano i rozpatrzono cały materiał dowodowy. Organy administracji rozważyły wszystkie okoliczności sprawy, poddały je wnikliwej ocenie i na tej podstawie wydały decyzje zgodne ze stanem faktycznym i obowiązującymi przepisami. Nie ma racji Skarżąca, że organy wydały decyzje z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów oraz nie dokonały wszechstronnej analizy materiału dowodowego. Obowiązkiem organu jest zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.). Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest kompletny, pozwalający na wydanie merytorycznej decyzji, natomiast jego ocena dokonana jest z zachowaniem zasady swobodnej oceny dowodów. W toku postępowania organy zgromadziły i poddały wnikliwej analizie wszystkie dowody, które zmierzały do poczynienia istotnych dla sprawy ustaleń. W sprawie został zebrany cały materiał potrzebny do wydania rozstrzygnięcia, a przeprowadzona przez organy ocena dowodów została dokonana w sposób prawidłowy, co przesądza o tym, że organy działały w toku postępowania w sposób zgodny z przepisami art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Okoliczność, że ocena zgromadzonych w sprawie dowodów doprowadziła organ do wniosków odmiennych od tych, które prezentuje w swym stanowisku Skarżąca nie oznacza jeszcze, że organ uchybił przepisom procedury administracyjnej, a oznacza jedynie tyle, że Strona jest niezadowolona z treści decyzji wydanej w jej sprawie.
W tym miejscu należy zauważyć, że organ umożliwił Stronie czynny udział w postępowaniu, w tym możliwość zadawania pytania przesłuchanym w toku postepowania administracyjnego świadkom. Pełnomocnik Skarżącej uczestnicząc w przesłuchaniu świadka S. J. nie zadał świadkowi szczegółowych pytań na okoliczność jego współpracy ze Skarżącą przy realizacji projektu. Natomiast w przypadku wezwania na świadka A. B., świadek ten i pełnomocnik Skarżącej nie stawili się na przesłuchanie.
Odnosząc się do zarzutu skargi, wskazującego na kwestionowanie przez Ministra faktu przeprowadzenia kursu na prawo jazdy kat. C+E wyłącznie w oparciu o treść zeznań S. J., Sąd stwierdza jego bezzasadność. Zeznanie wskazanego świadka, zaprzeczającego jednoznacznie aby przeprowadził kurs na prawo jazdy kat. C+E, nie stanowiło jedynego dowodu w tym zakresie. Podkreślić należy, że Skarżąca pomimo stosownych wezwań nie przedstawiła dokumentu potwierdzającego zaangażowanie S. J. przy realizacji kursu na prawo jazdy w ramach projektu Skarżącej. Wobec braku udokumentowania poniesienia wydatku nie ma podstaw do kwalifikowania takiego wydatku.
Należy również wyraźnie podkreślić, że w myśl zapisów umowy o dofinansowanie zaskarżonego projektu (§ 19 ust. 1) Skarżąca zobowiązała się do przedstawiania na pisemne wezwanie Instytucji Pośredniczącej wszelkich informacji i wyjaśnień związanych z realizacją projektu, w terminie określonym w wezwaniu. Pomimo wezwania Skarżącej pismami z 12 grudnia 2016 r. oraz z 16 stycznia 2017 r. do uzupełnienia dokumentacji Skarżąca nie przekazała nowych dowodów w sprawie, w szczególności umów ze zleceniobiorcami potwierdzających przeprowadzenie w zaskarżonym projekcie kursu prawa jazdy kategorii C+E wraz z rachunkami potwierdzającymi dokonane rozliczenia finansowe w projekcie z tego tytułu. Skarżąca wyjaśniając, że przekazywała żądaną dokumentację organowi, nie potrafiła wskazać, jaka dokumentacja i przy którym piśmie została przekazana. Również organ II instancji pismem z dnia 8 listopada 2017 r. wezwał Skarżącą do przekazania dokumentów potwierdzających, iż w zaskarżonym projekcie realizowany był kurs prawa jazdy kat. C+E. Przedmiotowych dokumentów Strona nie przedstawiła i wskazała, że dokumentacja projektu znajduje się w Ministerstwie i jednocześnie wskazała, że pozostała dokumentacja została zabezpieczona przez policję.
Zwrócić uwagę należy, że organ administracji w celu ustalenia stanu faktycznego zwrócił się najpierw do policji, a następnie do Prokuratury Okręgowej w L., prowadzącej postępowanie przygotowawcze w sprawie PO III Ds, [...] o udostępnienie poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii zabezpieczonej dokumentacji związanej z zaskarżonym projektem. W przekazanym przez prokuraturę materiale dowodowym również brak było dokumentów potwierdzających przeprowadzenie kursu prawa jazdy kat. C+E.
Zauważyć należy, że zgodnie z § 17 ust. 2 umowy o dofinansowanie projektu Skarżąca zobowiązała się do przechowywania dokumentacji związanej z realizacją projektu do dnia 31 grudnia 2020 r. w sposób zapewniający dostępność poufność i bezpieczeństwo, a dokumentów dotyczących pomocy publicznej udzielanej przedsiębiorcom przez 10 lat, licząc od dnia przyznania pomocy oraz do informowania Instytucji Pośredniczącej o miejscu przechowywania dokumentów związanych z realizowanym projektem. Skoro zatem w dokumentacji zabezpieczonej przez policję brak jest dokumentów potwierdzających realizację kursu prawa jazdy C+E, w szczególności umowy z wykonawcą kursu, rachunków rozliczających umowę, list obecności uczestników na kursie, należy domniemywać, że dokumentacja taka nie została wytworzona w realizowanym projekcie.
W tym kontekście bezzasadny jest zarzut Skarżącej dotyczący braku przesłuchania w toku postępowania opiekuna projektu lub nie zwrócenia się do WORD w Lublinie celem ustalenia, czy zostały przeprowadzone egzaminy w zakresie kategorii B, C+E oraz D oraz czy została uiszczona opłata za przeprowadzenie tych egzaminów, bo to na Skarżącej spoczywał obowiązek udokumentowania realizacji zadań przewidzianych w projekcie i ponoszonych w związku z tym wydatków. Skarżąca w toku całego postępowania w sposób ogólnikowy twierdziła, że dokumenty potwierdzające realizację zadań i ponoszonych wydatków istniały i zostały przekazane organowi, natomiast na wezwania organów, ponownie ich nie przedstawiała. Skoro zatem Skarżąca zrealizowała zadania i w związku z powyższym poniosła zakwestionowane wydatki winna była przedstawić dokumenty jednoznacznie ten fakt potwierdzające.
Bez znaczenia pozostaje twierdzenie Skarżącej, że według niej zrealizowała cele projektu. Brak dowodów pozwalających na uznanie spornych wydatków za kwalifikowalne, pomimo wielokrotnych wezwań Skarżącej o ich przedłożenie, przeczy faktowi przeprowadzenia zaplanowanych przez Skarżącą zajęć. Natomiast przeszkolenie uczestników projektu w tym zakresie było jednym z jego celów, któremu zadedykowano odrębne zadanie. Zatem nietrafnie podnosi Skarżąca, iż zrealizowała wszystkie cele projektu. Przy tym - co należy podkreślić - na żadnym z etapów procedury administracyjnej, tj. zarówno na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego, jak i postępowania odwoławczego Skarżąca nie przedstawiła dowodów potwierdzających przedstawiony przez nią stan faktyczny.
Uwzględniając wniosek Skarżącej o przeprowadzenie dowodu z dokumentów wskazanych w skardze Sąd stwierdził, że: umowy o dzieło – przeprowadzenie egzaminu państwowego w zakresie kwalifikacji, faktura [...] za szkolenie w ramach kwalifikacji wstępnej przyspieszonej, dzienniki zajęć nr [...] i nr [...] kwalifikacji wstępnej przyspieszonej, faktura [...] za test kwalifikacji, listy obecności kwalifikacji wstępnej przyspieszonej czy też świadectwa kwalifikacji zawodowej nie wskazują na przeprowadzenie kursu kwalifikacji wstępnej przyspieszonej w ramach projektu realizowanego przez Skarżącą, ponieważ Skarżąca nie przedłożyła umów zawartych z trenerami na przeprowadzenie w ramach projektu tego rodzaju kursu. Oznacza to, że wydatki związane z wynagrodzeniem egzaminatorów pozostają bez związku z celem projektu. Również, objęte wnioskiem dowodowym, harmonogramy realizacji wsparcia, wobec nie przedłożenia przez Skarżącą stosownych umów z trenerami, nie potwierdzają realizacji przez Skarżącą w ramach projektu kursu prawa jazdy kat. C + E. Natomiast powołany we wniosku dowodowym rachunek nr [...] nie wskazuje nie tylko numeru i daty zawarcia umowy zlecenia ale również przedmiotu takiej umowy w związku z czym nie jest w ogóle wiadome jaki charakter ma wskazana płatność. Przedstawiając powyższe argumenty Sąd stwierdził, że załączone do skargi dokumenty nie mogły doprowadzić do stwierdzenia, że sporne w rozpatrywanej sprawie wydatki można uznać za kwalifikowalne w świetle wymogów Wytycznych wiążących Skarżącą.
Reasumując powyższe rozważania, Sąd stwierdza, iż organy bezspornie ustaliły, że Strona naruszyła Wytyczne w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. W konsekwencji złamania obowiązujących przy wydatkowaniu środków projektowych procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p. organy zobowiązane były wydać decyzję administracyjną na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Bez znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji pozostaje okoliczność powołana w piśmie procesowym z 21 marca 2019 r., tj. umorzenie postępowania karnego, toczącego się z udziałem Skarżącej w charakterze świadka, ponieważ kwestia ta nie warunkuje wydawania decyzji w przedmiocie zwrotu środków wykorzystanych z naruszeniem stosownych procedur.
Mając na uwadze wszystko powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło