V SA/Wa 1153/12

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. M. na postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia ... marca 2012 r. Nr ... w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz odmowy wstrzymania czynności egzekucyjnych postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych; Skarżący złożył wniosek - na urzędowym formularzu PPF - o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną, nie posiada nieruchomości, przedmiotów wartościowych ani oszczędności pieniężnych. Miesięczne dochody skarżącego i jego małżonki wynoszą łącznie ... zł. Skarżący oświadczył, iż ponosi koszty utrzymania lokalu, w którym zamieszkuje w wysokości ... zł miesięcznie, spłaca pożyczki na utrzymanie w wysokości ... zł m-c. Pozostałe środki przeznacza na bieżące utrzymanie – zakup żywności, środków czystości i ubrań. Dodatkowo wynagrodzenie wnioskodawcy jest regularnie zajmowane na poczet egzekucji administracyjnej prowadzonej przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Ostatnie zajęcie z ....01.2012 r. zostało w pełni zrealizowane, jednakże Skarżący w krótkim czasie spodziewa się kolejnego zajęcia wynagrodzenia. Do wniosku Skarżący załączył m.in. zaświadczenie o wysokości otrzymywanego uposażenia oraz zaświadczenie o wysokości dochodów małżonki. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (T.j. Dz.U. z 2012 r. Nr 0, poz. 270) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 §3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stosowana jest w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. W sprawie ustalono, iż Skarżący zainicjował w tutejszym Sądzie ... postępowań i na obecnym etapie byłby zobowiązany do opłacenia wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie (... zł) oraz w sprawach o sygn. akt V SA/Wa 1153/12 i V SA/Wa 850/12 (po ... zł – Skarżący złożył w tych sprawach również wniosek o przyznania prawa pomocy). Analiza podanych przez skarżącego okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jego wniosku, gdyż skarżący nie wykazał iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zauważyć należy, iż skarżący oraz jego małżonka posiadają stabilne źródło dochodów, uzyskując regularnie dochody z pracy w łącznej wysokości netto ... zł i nie mają nikogo na utrzymaniu. Taka wysokość dochodu dla dwuosobowej rodziny z uwzględnieniem wskazanych kosztów utrzymania mieszkania nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Nie można bowiem uznać, iż wnioskujący i jego rodzina należą do osób pozbawionych środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Ponadto złożone przez Skarżącego zaświadczenie o uposażeniu nie wskazuje wysokości zajęcia na rzecz WAM. Przyznania prawa pomocy nie może uzasadniać natomiast obawa Skarżącego, co do kolejnych zajęć na poczet egzekucji administracyjnej. Mając powyższe na uwadze należało uznać, iż Skarżący posiada wystarczające środki pieniężne na opłacenie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie, które nie są wysokie. W sytuacji gdy uzyskiwane dochody lub posiadane zasoby pieniężne nie są w całości pożytkowane na niezbędne wydatki (bieżące, konieczne), to uzasadnione jest ich przeznaczenie na koszty postępowania sądowego. Wnioskujący oraz jego rodzina nie należą do osób pozbawionych środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Jego sytuacji majątkowej nie można utożsamiać z sytuacją osób nie osiągających żadnego dochodu lub też osiągających dochód niewystarczający na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Jeszcze raz podkreślenia wymaga fakt, iż to do skarżącego jako osoby zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy należało wykazanie, że zachodzą ustawowe przesłanki w tym przedmiocie w odniesieniu do jego osoby. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.