V SA/Wa 1155/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2009 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...]; [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego; 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r.; 2. stwierdza, że skarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Przedmiotem skargi M. B. jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: "Dyrektor Oddziału") z [...] maja 2009 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. (dalej: "Kierownik Biura") z [...] lutego 2009 r. w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zaskarżona decyzja została wydania w następującym stanie faktycznym; W dniu [...] kwietnia 2008r. M. B. złożyła wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2008 zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. z 2007r. nr 35 póz. 217 z późn. zm.). Powyższy wniosek uzupełniła w dniu [...] kwietnia 2008r. W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, pismem z dnia [...] grudnia 2008r. organ wezwał wnioskodawczynię do złożenia wyjaśnień. Pismo zostało zaadresowane do T. B. W odpowiedzi przesłano korektę wniosku podpisaną przez pełnomocnika T. B. Po przeanalizowaniu przedmiotowego wniosku decyzją z dnia [...] lutego 2009r. nr [...] Kierownik Biura przyznał M. B. jednolitą płatność obszarową w wysokości [...] zł oraz uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości [...] zł i jednocześnie odmówił uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Pismem z dnia [...] marca 2009r. T. B. - pełnomocnik wnioskodawczyni, złożył odwołanie, w którym podniósł, iż gospodarstwo rolne przekazał córce - M. B. wraz ze zwierzętami. Tymczasem córka otrzymała dopłaty do gruntów, natomiast nie otrzymała "dopłaty zwierzęcej". W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Dyrektor Oddziału decyzją z dnia [...] maja 2009r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, uznając jej słuszność pod względem faktycznym i prawnym. Organ wskazał m.in., iż z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że wnioskodawczyni w okresie referencyjnym nie posiadała zgłoszonych do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, a zatem nie spełniła warunków do przyznania uzupełniającej płatności do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca). Ponadto organ podkreślił, iż powyższe okoliczności potwierdził pełnomocnik wnioskodawczyni w oświadczeniu z dnia [...] lutego 2009r. wskazując, iż w tym okresie zwierzęta były zarejestrowane w siedzibie stada należącej do niego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca M. B. podniosła, iż otrzymała gospodarstwo razem ze zwierzętami. Powołała się również na problemy zdrowotne swojego ojca. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z unormowaniem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie niewskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę. Stosownie zaś do § 2 wymienionego przepisu, sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Stosownie zaś do treści art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Sąd uznał, iż obie decyzje wydane w kontrolowanej sprawie są wadliwe i wymagają uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 p.p.s.a. Skarga zasługiwała bowiem na uwzględnienie aczkolwiek z innych powodów, niż w niej podniesione. Na wstępie rozważań Sąd zauważa, iż w kontrolowanej sprawie wniosek o przyznanie płatności został złożony przez M.B., który to wniosek otworzył postępowanie administracyjne. W toku postępowania administracyjnego korektę do wniosku podpisał "pełnomocnik" T. B. Następnie w wyniku rozpoznania wniosku organ I instancji przyznał płatności M. B., adresując decyzję na T. B. Z akt sprawy wynika, iż odwołanie od ww. decyzji złożył pełnomocnik T. B. Organ odwoławczy rozpoznał odwołanie i wydał decyzję wskazując jako jej adresata M.B., w imieniu której działa pełnomocnik T.B. W świetle powyższego należy wskazać, iż organy obu instancji wadliwie prowadziły postępowanie administracyjne. Wymagania formalne jakich musi dopełnić strona, by jej czynność procesowa spowodowała zamierzony skutek prawny normuje art.63 k.p.a. Wymieniona regulacja prawna posługuje się ogólnym pojęciem podania, przez które należy rozumieć zarówno wniosek otwierający postępowanie administracyjne, jak i odwołanie. Stosownie do § 2 wymienionego przepisu podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Podanie wniesione pisemnie powinno być podpisane przez wnoszącego (§ 3). Braki w zakresie podania wymagają natomiast ich usunięcia, konsekwentnie - w trybie przewidzianym w art. 64 § 2 k.p.a., zgodnie z którym jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom (tj. innych niż brak adresu, o którym mowa § 1) ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. W sytuacji, gdy strona działa w sprawie przez pełnomocnika (art. 32 k.p.a.), ustanowiony pełnomocnik jest obowiązany dołączyć do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa (art. 33 § 3 k.p.a.). W przypadku braku umocowania po stronie pełnomocnika, wadliwego pełnomocnictwa (nieprawidłowo umocowanego pełnomocnika), bądź przekroczenia przez niego zakresu posiadanego umocowania, organ obowiązany jest wezwać do jego uzupełnienia. Brak formalny podania, w tym brak pełnomocnictwa lub pełnomocnictwo wadliwe, nieusunięty w ustawowym terminie, uniemożliwia wywołanie skutku prawnego wniesionego podania i powoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Zgodnie z literaturą przedmiotu, skutek ten dotyczy także odwołania (v. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, wyd. 7, C. H. Beck, str. 578). Obowiązek wynikający z art. 64 § 2 k.p.a., tj. wezwanie wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania - obciąża organ z urzędu, a jego bierność stanowi istotne naruszenie prawa, bez względu na to, w jakiej fazie postępowanie miało miejsce. Tymczasem w kontrolowanej sprawie organy obu instancji nie wezwały do nadesłania pełnomocnictwa udzielonego przez wnioskodawcę M. B. do jej reprezentowania w postępowaniu przez T. B. Podkreślić również należy, że decyzja organu I instancji błędnie została zaadresowana do T. B., pomimo tego organ odwoławczy utrzymał zaskarżoną decyzję mocy. Niezależnie od powyżej wskazanych uchybień Sąd wskazuje również na błędy w toku prowadzonego postępowania dowodowego. Organy obu instancji nie ustaliły bowiem daty przekazania gospodarstwa rolnego. Tymczasem na podstawie obowiązujących przepisów płatności bezpośrednie przysługują rolnikowi na grunty będące w jego posiadaniu, a zatem ustalenie okoliczności dotyczącej daty przekazania gospodarstwa rolnego jest koniecznym dla podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia. Bez dokonania powyższych ustaleń dalsza argumentacja przedstawiona w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji jest chybiona i rozstrzygnięcia w kontrolowanej sprawie również z tego powodu nie mogły się ostać. Orzekając ponownie w sprawie niniejszej organ, mając na względzie treść art. 33 § 1 k.p.a. winien w pierwszej kolejności uzupełnić w trybie przewidzianym w art. 64 k.p.a. korektę wniosku poprzez osobiste jej podpisanie przez M. B., ewentualnie zwrócić się do pełnomocnika o nadesłanie pełnomocnictwa, z którego wynikałoby umocowanie dla T. B. do reprezentowania w postępowaniu przed organem w sprawie z wniosku z [...] kwietnia 2008 r. o przyznanie płatności bezpośrednich. Dopiero po usunięciu braków formalnych, organ winien przystąpić do merytorycznego rozpoznania sprawy, wydając decyzję w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny i obowiązujące w tym względzie przepisy prawa. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135 i art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.