V SA/Wa 1160/12

WyrokWSA w Warszawie2012-10-29

Skład orzekający: Małgorzata Rysz, Barbara Mleczko - Jabłońska, Dorota Mydłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rolnik, który nabył w drodze darowizny część gospodarstwa rolnego wraz ze stadem krów i kwotą mleczną, ale bez budynków gospodarczych (które wydzierżawił), spełnia warunek prowadzenia działalności rolniczej w zakresie produkcji mleka od co najmniej roku, umożliwiający przyznanie pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych"?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa przyznania pomocy finansowej była niezasadna. Rolnik, który nabył w drodze darowizny część gospodarstwa rolnego wraz ze stadem krów i kwotą mleczną, spełnia warunek prowadzenia działalności rolniczej w zakresie produkcji mleka od co najmniej roku, nawet jeśli nie nabył na własność budynków gospodarczych, które wydzierżawił. Kluczowe jest prowadzenie działalności rolniczej w nabytym gospodarstwie od wymaganego prawem okresu, a niekoniecznie posiadanie własności wszystkich jego elementów.
Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na modernizację gospodarstwa rolnego w zakresie produkcji mleka. Po kilku wezwaniach do uzupełnienia wniosku, Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) odmówiła przyznania pomocy, uznając, że rolnik nie spełnił warunku prowadzenia działalności rolniczej w zakresie produkcji mleka od co najmniej roku, ponieważ nabył jedynie część gospodarstwa rolnego od rodziców (nieruchomości rolne, stado krów, kwotę mleczną), a budynki gospodarcze wydzierżawił. Rolnik wniósł skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię i niezastosowanie przepisów prawa materialnego. WSA uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i zasądził od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz M. K. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, , Protokolant sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2012 r. sprawy ze skargi M. K. na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych z tytułu działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" 1. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie; 2. zasądza od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz M. K. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złoty) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. K. (zwany dalej: "skarżącym") wnioskiem z 14 stycznia 2011 r., złożonym do Biura Powiatowego ARiMR w G. zwrócił się o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" na operację dotyczącą priorytetu sektora mleczarskiego. Wg wniosku, w ramach którego wnioskowana kwota pomocy wyniosła 296 560 zł., planowane zmiany w gospodarstwie miały dotyczyć zakupu maszyn i urządzeń rolniczych dla rozwoju prowadzonej w gospodarstwie produkcji mleka. W wyniku przeprowadzenia formalnej weryfikacji kompletności i poprawności wniosku złożonego przez producenta Agencja uznała, że wniosek wymagał uzupełnienia, w związku z czym [...] Oddział Regionalny ARiMR w dniu [...] kwietnia 2011 r. wystosował do rolnika pismo [...] zawierające prośbę o uzupełnienie braków według 11 - punktowej listy zawierającej szczegółowe wyliczenie wymaganych uzupełnień. Wezwanie zostało stronie doręczone w dniu 19 kwietnia 2011 r., a dniu 9 maja 2011r. wpłynęły do Agencji uzupełnienia do wniosku. W wyniku przeprowadzenia ponownej formalnej weryfikacji kompletności i poprawności wniosku stwierdzono, iż wymaga on ponownego uzupełnienia, w związku z czym [...] Oddział Regionalny ARiMR w dniu [...] lipca 2011 r. wystosował drugie pismo [...]zawierające prośbę o dostarczenie uzupełnień do wniosku według 7 punktowej listy. Zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem termin na złożenie uzupełnień mijał w dniu 4 sierpnia 2011 r. W dniu 20 lipca 2011 r. do ARiMR wpłynęły żądane uzupełnienia . Następnie wniosek przekazany został do oceny technicznej i ekonomicznej, w trakcie której zdaniem organu wymagał on jeszcze wyjaśnienia odnośnie zakupu jednego z urządzeń - chłodziarki mleka, wobec czego 16 września 2011 r. wnioskodawca został wezwany do złożenia wyjaśnień. Po zakończeniu procedury oceny wniosku, pismem z [...] stycznia 2012 r. znak [...] Kierownik Biura Wsparcia Inwestycji [...] Oddziału Regionalnego ARiMR odmówił przyznania M. K. pomocy z uwagi na, jak wskazano, niespełnienie przez potencjalnego beneficjenta warunków określonych w §5 a ust 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2007r. Nr 193, poz. 1397, ze zm.). Uzasadniając rozstrzygnięcie organ stwierdził, że o pomoc na operację dotyczącą priorytetu, o którym mowa w art. 16a ust. 1 lit. e rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005(sektor mleczarski ) może ubiegać się m.in. osoba fizyczna, która co najmniej od roku prowadzi działalność rolniczą w zakresie produkcji mleka. Jednocześnie organ wskazał, że nie może w sprawie wnioskodawcy znaleźć zastosowania przepis § 5a ust. 3 rozporządzenia mówiący o tym, iż ww. warunek uznaje się za spełniony w odniesieniu do tych podmiotów, które nabyły gospodarstwo w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy, o ile w nabytym gospodarstwie działalność rolnicza w zakresie produkcji mleka jest prowadzona co najmniej od roku. ARiMR wskazał, że skarżący nie nabył całości gospodarstwa rolnego prowadzonego przez jego rodziców, a jedynie jego wydzieloną część wraz z stadem 37 krów mlecznych oraz indywidualną kwotę mleka, natomiast wydzierżawił od rodziców zabudowania i infrastrukturę umożliwiającą produkcję mleka. Tym samym, zdaniem organu nie można uznać by doszło do nabycia gospodarstwa, w którym działalność rolnicza w zakresie produkcji mleka prowadzona jest co najmniej od roku. Zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru przesyłka zawierające przedmiotowe rozstrzygnięcie została doręczona stronie w dniu 18 stycznia 2011 r. Pismem z 20 stycznia 2012 r. M. K. wezwał ARiMR do usunięcia naruszenia prawa wskazując na nieprawidłowość wydania rozstrzygnięcia odmownego. W uzasadnieniu swego stanowiska zarzucił, że przed złożeniem wniosku zasięgał informacji czy spełnia warunki umożliwiające uzyskanie pomocy w tym działaniu i nie znalazł przeszkód uniemożliwiających skorzystanie z pomocy. Agencja, do której złożył wniosek wraz z aktem notarialnym darowizny nieruchomości rolnych od rodziców, a także umowy dzierżawy budynków gospodarczych wraz ze zgodą rodziców na realizację operacji, po weryfikacji wniosku również nie znalazła przeszkód do udzielenia pomocy, o czym świadczyło jak podkreślił wstępne umieszczenie rolnika na liście rankingowej agencji beneficjentów pomocy. Dalej zarzucił, że produkcja mleka która przejął od ojca była przez niego prowadzona w przekazanym gospodarstwie od 18 lat, a w tym czasie gospodarstwo zmieniało swoja strukturę. Podkreślił, że notarialnym aktem darowizny przejął od ojca całą kwotę mleczną, wszystkie krowy oraz część gruntów rolnych. Natomiast umową dzierżawy dwie działki na których znajdują się budynki gospodarcze z infrastruktura do produkcji mleka. Przejął również od ojca cały sprzęt rolniczy posiadany gospodarstwie. Ponadto zadeklarował możliwość przejęcia na własność działek nr 390 i 391, na których znajdują się budynki gospodarcze, wskazując, że nie był świadomy, iż ubiegając się o pomoc musi być ich właścicielem Po rozpatrzeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa Prezes ARiMR, pismem z [...] marca 2012 r. znak [...] nr [...] stwierdził, że nie doszło do naruszenia prawa i podtrzymał w całości stanowisko organu co do zasadności odmowy przyznania wnioskodawcy pomocy z uwagi na brak spełnienia przez niego przesłanek określonych §5 a ust 1pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego PROW na lata 2007- 2013 ( Dz. U Nr 193 poz. 1397 ze zm.). Organ wskazał, że termin "nabycie" jednoznacznie wskazuje, że chodzi o wstąpienie w uprawnienia właściciela gospodarstwa rolnego. Posługując się definicją gospodarstwa rolnego zawartą w art. 55 (3) k.c., do której odsyła § 2 ust 1 rozporządzenia z 17 października 2007r. przeniesienie własności na nabywcę może nastąpić na skutek zawarcia umowy sprzedaży, zamiany, darowizny, umowy przekazania nieruchomości rolnej następcy lub innej, podobnej umowy zobowiązującej do przeniesienia własności (art. 155 k.c.). W przypadku zawarcia umowy przekazującej nieruchomość w posiadanie zależne ( np umowy dzierżawy) nie można mówić o nabyciu nieruchomości. Nabycie, o którym stanowi przepis powinno, jak wskazał organ dotyczyć gospodarstwa jako zorganizowanej całości gospodarczej, a nie poprzez wydzielanie z nich nieruchomości rolnych i tworzenie nowych gospodarstw na rzecz ich nabywców. Powyższe kryteria, jak podkreślił Prezes ARiMR stanowią, że pomoc udzielana w ramach priorytetu "mleczarskiego" dotyczy funkcjonujących przynajmniej rok gospodarstw mleczarskich i określają jednocześnie grupę podmiotów objętych restrukturyzacją. Zdaniem Agencji nie kwestionowany fakt prowadzenia przez wnioskodawcę produkcji mlecznej w gospodarstwie, które producent posiada nie jest wystarczający aby uznać, że warunek konieczny do realizacji postanowień §5a ust 1 pkt 3 rozporządzenia w zw. z § 5a ust 3 został przez wnioskodawcę spełniony. O ile rodzice przekazali wnioskodawcy w drodze darowizny w dniu [...] stycznia 2011r. działki rolne stanowiące część ich gospodarstwa rolnego, 37 krów mlecznych wraz z kwotą mleczną niemniej, jak wskazał Prezes ARiMR, w tej części gospodarstwa, bez budynków i infrastruktury nie byłoby możliwe prowadzenie produkcji mleka. Budynki gospodarcze zostały przekazane następczo na czas określony do dnia 12 stycznia 2018r. umową dzierżawy zawartą [...] stycznia 2011r. W takiej sytuacji, zdaniem organu nie można mówić o nabyciu gospodarstwa służącego do produkcji mleka. W skardze na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie z [...] stycznia 2012r., skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, M. K., działający przez pełnomocnika - radcę prawnego nie zgodził się ze stanowiskiem organu odmawiającym przyznania mu pomocy. Zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie: 1) prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy w postaci § 5a ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania Modernizacja gospodarstw rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 20072013 z dnia 20 kwietnia 2007 r. (Dz. U. Nr 193, poz. 1397 ze zm.,) poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie, skutkujące uznaniem, że warunek, o którym mowa w § 5a ust. 1 pkt 3, uważa się za spełniony wyłącznie w sytuacji, kiedy doszło do przeniesienia własności całego gospodarstwa rolnego, w którym prowadzona była produkcja w zakresie produkcji mleka; 2) prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy w postaci § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w zw. z art. 553k.c. poprzez błędną wykładnię definicji gospodarstwa rolnego polegającą na uznaniu, iż nieodłącznym elementem uznania zorganizowanego zespołu składników za gospodarstwo rolne jest władztwo nad tą całością wynikające jedynie z prawa własności. W oparciu o art. 146 § 1 i 2 p.p.s.a. wniósł o: - uwzględnienie skargi oraz uznanie uprawnienia skarżącego do otrzymania pomocy będącej przedmiotem rozstrzygnięcia ARiMR; ewentualnie o -uwzględnienie skargi oraz uchylenie rozstrzygnięcia ARiMR w przedmiocie odmowy przyznania pomocy będącej przedmiotem tegoż rozstrzygnięcia i w konsekwencji nakazanie ponownego rozpatrzenia wniosku skarżącego o przyznanie pomocy; - zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego. W uzasadnieniu skargi, przedstawiając przebieg postępowania, podniósł, że błędne jest w jego u ocenie stanowisko organu uzasadniające brak spełnienia przesłanki z § 5a ust 1 pkt 3 rozporządzenia faktem, że skarżący nie nabył całości gospodarstwa rolnego prowadzonego przez jego rodziców, a jedynie jego wydzieloną część. Zdaniem skarżącego przepis z § 5a ust. 3 w żadnej mierze nie ustanawia warunku w postaci uzyskania prawa własności co do całości gospodarstwa rolnego, w którym prowadzona była produkcja mleka. Organ w sposób nieuzasadniony, jak zarzuca skarga ogranicza możliwość uczynienia zadość ww. warunkowi, poprzez stosowanie wykładni zawężającej co do normy z § 5a ust. 3, efektem czego jest stawianie wymogu, ażeby nabywane gospodarstwo, było przenoszone w całości. Zdaniem producenta stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu, prowadzi do uznania, że wyłączenie jakiegokolwiek składnika z gospodarstwa rolnego z czynności prawnej przenoszącej jego własność, implikuje brakiem ubiegania się o przedmiotową pomoc. Skarżący podkreślił, iż różnicowanie ważności składowych gospodarstwa rolnego produkującego mleko jest niedopuszczalne, albowiem, np. niezabudowane użytki rolne są równie istotne, co budynki inwentarskie, jeżeli uwzględni się okoliczność prowadzenia upraw rolnych na tych gruntach z przeznaczeniem ich na pokarm dla hodowanych zwierząt. Zdaniem skarżącego wymaga podkreślenia, że w sposób wyczerpujący spełnił on wymagania postawione w § 5a ust. 1 rozporządzenia, w tym także w pkt 3 poprzez wypełnienie przesłanek z ust. 3 tego paragrafu. Skarżący nabył gospodarstwo rolne zarówno w myśl przepisów kodeksu cywilnego, jak i ustawy o podatku rolnym (powyżej 1 ha fizycznego lub przeliczeniowego; art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym). Okoliczność, iż przedmiotem darowizny z [...].01.2012 r. nie było całe gospodarstwo rolne należące do jego rodziców, nie determinuje jeszcze uznania, iż przenoszona część nie może być uznana za gospodarstwo rolne. W przedmiotowej sprawie zdaniem skarżącego organ naruszył prawo materialne również poprzez błędną wykładnię § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w zw. z art. 55(3)k.c. wskutek przyjęcia, że warunkiem koniecznym do uznania zorganizowanego zespołu składników za gospodarstwo rolne jest władztwo nad tą całością wynikające jedynie z prawa własności. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia o pomoc może ubiegać się osoba fizyczna, która jest posiadaczem samoistnym lub zależnym gospodarstwa w rozumieniu Kodeksu Cywilnego o powierzchni użytków rolnych co najmniej 1 h lub nieruchomości służącej do produkcji w zakresie działów specjalnych. Z kolei według art. 55(3)k.c. za gospodarstwo rolne uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Z powyższego wynika, jak podkreślił skarżący że nie tylko właściciel gospodarstwa rolnego może starać się o uzyskanie pomocy, uprawnionym w tym celu jest także posiadacz zależny, a co za tym idzie także dzierżawca. Przepis z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wprost dopuszcza możliwość przyznania pomocy także posiadaczowi zależnemu gospodarstwa rolnego. Z kolei jak dalej wskazał skarżący art. 55(3) k.c. określa, jaka zorganizowana całość może być uznana za gospodarstwo rolne. Organ w żaden sposób, zdaniem skarżącego nie wykazał, że nabyte gospodarstwo rolne (stanowiące część gospodarstwa rolnego poprzedników prawnych), nie spełnia ustawowych wymagań. Równocześnie organ błędnie wywodzi zdaniem strony, że jeżeli przedmiotem nabycia była jedynie część poprzedniego gospodarstwa, to nie może ona stanowić zorganizowanej całości, określonej w art. 55 (3)k.c. Z uwagi na powyższe, zdaniem skarżącego twierdzenia organu należy uznać za bezzasadne zarówno, co do niewypełnienia znamion gospodarstwa rolnego nabytego od rodziców przez skarżącego, jak i co do warunku dysponowania prawem własności prowadzącego gospodarstwo rolne, ażeby móc taką zorganizowaną całość uznać za gospodarstwo rolne w rozumieniu kodeksu cywilnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, uznając podniesione w niej zarzuty za bezzasadne i przedstawił uzasadnienie swego stanowiska . W piśmie procesowym z dnia 10 sierpnia 2012r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał dotychczasowe zarzuty odnosząc ponadto do przedstawionej przez organ w odpowiedzi na skargę interpretacji normy zawartej w §5a ust 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2007r. Nr 193, poz. 1397, ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu tj. badając zaskarżone rozstrzygnięcie pod względem jego zgodności z przepisami ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2007 r. nr 64, poz. 427) oraz przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2007 r. nr 193, poz. 1397), Sąd dopatrzył się w sprawie takich uchybień prawa materialnego, które winny skutkować uchyleniem skarżonego rozstrzygnięcia. Przedmiotem kontroli Sądu było rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – [...] Oddziału Regionalneg w O. z [...] stycznia 2012r. Rozstrzygnięciem tym organ poinformował M. K. o odmowie przyznania mu pomocy finansowej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) na lata 2007-2013 w zakresie działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" w zakresie priorytetu "środki towarzyszące restrukturyzacji sektora mleczarskiego", określonego prawem wspólnotowym wynikającym z przepisu art.16a ust 1 lit e Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). Na gruncie prawa krajowego podstawa wsparcia finansowego w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 wynika z przepisów ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64 poz. 427 z późn. zm.). Na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy z 7 marca 2007 r. ARiMR wykonuje zadania instytucji zarządzającej w zakresie wdrażania, m.in. działania: Modernizacja gospodarstw rolnych. Zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy z 7 marca 2007 r. w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Szczegółowe zasady dotyczące przyznawania pomocy w ramach działania Modernizacja gospodarstw rolnych określa natomiast rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania Modernizacja gospodarstw rolnych objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 193 poz. 1397 z późn. zm.) – wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 29 ust. 1 pkt. 1 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Podstawą prawną odmowy przyznania pomocy finansowej skarżącemu było, zdaniem ARiMR niespełnienie przez wnioskodawcę warunku określonego w § 5a ust. 1 pkt 3 w związku z § 5a ust 3 rozporządzenia MRiRW z dnia 17 października 2007 r. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z nowelizacją rozporządzenia Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007r. dokonaną z dniem 12 listopada 2010r. rozporządzeniem MRiRW z 29 października 2010r. ( Dz. U. 2010 Nr 207 poz. 1372 ), o wsparcie w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" mogą ubiegać się rolnicy również w zakresie restrukturyzacji sektora mleczarskiego. Rok 2011 był pierwszym rokiem naboru wniosków na operację dotyczącą priorytetu o którym mowa w art. 16 a ust 1 lit e rozporządzenia Rady (WE ) 1698/2005 ( restrukturyzacja sektora mleczarskiego). W styczniowym naborze wniosków 2011r. pierwszeństwo mieli rolnicy, którzy zamierzali inwestować w restrukturyzację prowadzonej przez siebie produkcji mleczarskiej. O przyznawaniu pomocy decydowała liczba punktów przyznanych poszczególnym operacjom zgodnie z kryteriami wyboru określonymi w znowelizowanym rozporządzeniu MRiRW dotyczącym działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" (§ 15 a). Zgodnie z wprowadzonym w wyniku nowelizacji rozporządzenia § 5a, o pomoc na operację dotyczącą priorytetu, o którym mowa w art. 16a ust. 1 lit. e rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, mogą ubiegać się: osoba fizyczna, osoby wspólnie wnioskujące, osoba prawna, wspólnicy spółki cywilnej, spółka osobowa w rozumieniu kodeksu spółek handlowych, jeżeli poza wypełnieniem standardowych kryteriów obowiązujących w tym działaniu określonych § 2-5 rozporządzenia, spełniają dodatkowe wymagania tj. są wpisani do rejestru producentów, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. 2009 r. Nr 11, poz. 65 z późn. zm.) i w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy przysługuje im kwota indywidualna w wysokości co najmniej 20000 kg (§5a ust 1 pkt 2 rozporządzenia) oraz co najmniej od roku prowadzą działalność rolniczą w zakresie produkcji mleka (§ 5 a ust 1 pkt 3 ). Zapisem tym ustawodawca przyznaje możliwość udzielenia wsparcia podmiotom, które działalność rolniczą w zakresie produkcji mleka prowadzą od dłuższego czasu tj. co najmniej od roku. W przypadku podmiotów, które nabyły gospodarstwo w okresie 12 miesięcy przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy nie jest możliwe spełnienie warunku prowadzenia działalności rolniczej w zakresie produkcji mleka dlatego też ustawodawca przyjął możliwość udzielenia wsparcia takiemu producentowi, który spełnia wymóg określony ust 3 § 5 stanowiący, że warunek, o którym mowa w ust 1 pkt 3 ustawodawca uznaje za spełniony w przypadku podmiotów, które nabyły gospodarstwo rolne w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy, jeżeli w nabytym gospodarstwie działalność rolnicza w zakresie produkcji mleka jest prowadzona co najmniej od roku. Chodzi bowiem o udzielanie wsparcia w takiej sytuacji gdy posiadacz kwoty mlecznej sam nie prowadził działalności w zakresie produkcji mleka od co najmniej roku ale spełniając warunki z pkt 1 i 2 § 5a rozporządzenia nabył takie gospodarstwo w okresie 12 miesięcy przed złożeniem wniosku, w którym produkcja mleka prowadzona jest co najmniej od roku. Zdaniem organu w myśl przepisu § 5a ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 17 października 2007 r. o ile wnioskodawca spełnił wymóg określony pkt 1 ( zatem spełnia warunki z §2-5 rozporządzenia) i pkt 2 tj. wymóg uzyskania wpisu do rejestru producentów i przysługującej mu na dzień złożenia wniosku kwoty indywidualnej ponad wymaganą przepisem wysokość 20 000kg ( wnioskodawcy przysługuje 166 499kg.), o tyle ostatnia przesłanka przyznania pomocy wynikająca z powołanego przepisu nie została przez niego zachowana. W ocenie organu M. K. nie spełnił warunku ubiegania się pomoc określonego art. 5 a ust 1 pkt 3 rozporządzenia MRiRW z 17 października 2007r. tj. wymogu prowadzenia co najmniej od roku działalności rolniczej w zakresie produkcji mleka, skoro nabywając aktem darowizny z dnia [...] stycznia 2011r. od rodziców nieruchomości rolne o pow. ponad 10 ha wraz ze stadem krów i kwotą mleczną w wys. 166 499kg. przysługującą uprzednio ojcu wnioskodawcy, przedmiotem tej umowy nie stały się działki, na których znajdują się zabudowania niezbędne do prowadzenia produkcji mleka ( będące przedmiotem następnie zawartej umowy dzierżawy). Powyższe uzasadnia, zdaniem Agencji uznanie, iż przedmiotem nabycia nie było gospodarstwo, w którym prowadzona jest co najmniej od roku produkcja mleka. Sąd nie zgadza się z przedstawioną przez ARiMR w zaskarżonym rozstrzygnięciu argumentacją, wg której skarżący nie spełnia przesłanki z § 5a ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, uznając tym samym za uzasadniony zarzut skargi naruszenia prawa materialnego ale nie tyle jego błędnej wykładni, a niewłaściwego zastosowania. Błędna wykładnia to mylne rozumienie treści określonej normy prawnej, natomiast błędne zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, co wyraża się w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej, względnie - że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej, do czego doszło w sprawie niniejszej. Nie ulega wątpliwości, że przedmiotem umowy darowizny zawartej w formie aktu notarialnego w dniu [...] stycznia 2011r. były nieruchomości rolne o pow. ponad 10 ha, stanowiące część gospodarstwa rolnego rodziców skarżącego mającego powierzchnię ponad 40 ha., stado krów w ilości 37 sztuk i kwota mleczna. Przyjąć należy, iż na podstawie tej umowy M. K. nabył gospodarstwo rolne, zarówno w myśl przepisów kodeksu cywilnego, jak i ustawy o podatku rolnym (powyżej 1 ha fizycznego lub przeliczeniowego; art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym). Również na podstawie tej umowy , zgodnie z art. 30 ustawy z 20 kwietnia 2004r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych skarżący uzyskał prawo do całości kwoty indywidualnej (kwoty mlecznej) i jak wynika z zaświadczenia ARR- Oddziału Terenowego w O. z dnia 10 stycznia 2011r. M.K. wpisany został do rejestru producentów , o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. 2009 r. Nr 11, poz. 65 z późn. zm.) od dnia 10 stycznia 2011r. z przysługującą mu na ten dzień kwotą indywidualną dla dostawcy hurtowego w wys. 166 499kg. Wpis do rejestru uzyskany został na podstawie przekazania gospodarstwa rolnego aktem notarialnym z dnia [...] stycznia 2011r. Poprzednim właścicielem kwoty indywidualnej, jak wynika z w.w. zaświadczenia był M. K. ( ojciec wnioskodawcy ), który wprowadzał do obrotu mleko w okresie co najmniej 12 miesięcy poprzedzających miesiąc wydania zaświadczenia tj. od dnia 1 listopada 2009r. do 30 listopada 2010r. M. K. od dnia przekazania gospodarstwa rolnego nie posiada prawa do kwoty indywidualnej dostaw czy też sprzedaży bezpośredniej. Spór w sprawie niniejszej sprowadza się zatem do ustalenia czy zasadnie organ odmówił wnioskodawcy zastosowania §5 a ust 3 rozporządzenia, który warunkuje zwolnienie potencjalnego beneficjenta z wymogu określonego w ust. 1 pkt 3 tegoż paragrafu, o ile po pierwsze nabył on w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy, gospodarstwo rolne, w którym (po drugie) działalność rolnicza w zakresie produkcji mleka jest prowadzona co najmniej od roku. Jak wynika z zaskarżonego rozstrzygnięcia ARiMR nie kwestionuje faktu nabycia przez skarżącego aktem darowizny gospodarstwa rolnego bowiem istotnie, jak słusznie podnosi skarżący trudno doszukać się w stanowisku organu oceny, wedle której część gospodarstwa rolnego rodziców skarżącego, którą ów nabył na własność, nie mogła stanowić odrębnego gospodarstwa rolnego tak w rozumieniu Kodeksu cywilnego, jak i ustawy o podatku rolnym. Z tego względu nie podlega uwzględnieniu zarzut skargi naruszenia § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w zw. z art. 55(3) k.c. poprzez błędną wykładnię definicji gospodarstwa rolnego. Sporną natomiast pozostaje kwestia prowadzenia w nabytym gospodarstwie produkcji mleka. W tym miejscu podkreślić należy, że § 5a ust. 3 rozporządzenia nie ustanawia warunku w postaci uzyskania prawa własności co do całości gospodarstwa rolnego, w którym prowadzona była produkcja mleka. Przepis ten stanowi jedynie, że podmioty, które w okresie 12 miesięcy przed złożeniem wniosku, nabyły gospodarstwo produkujące mleko przynajmniej od roku, zwolnione są z obowiązku wykazywania spełnienia warunku, przewidzianego w § 5a ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. W ocenie Sądu zasadnie zatem skarżący podnosi, że stanowisko organu, wedle którego jedynie nabycie własności całości gospodarstwa rolnego prowadzi do uznania warunku z § 5a ust. 1 pkt 3 za spełniony, pozbawione jest podstaw prawnych. Przepis sformułowany jest precyzyjnie oraz zrozumiale i jako taki nie powinien podlegać zawężającej interpretacji. Norma zawarta w §5 ust 3 przewiduje, że przedmiotem nabycia ma być gospodarstwo, w którym od roku wytwarzane jest mleko. Tym samym kładzie nacisk na działalność rolniczą w zakresie produkcji mleka prowadzoną w wymaganym prawem okresie (co najmniej od roku). Przyjęcie przeciwne czyli zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu, prowadzi do uznania, że wyłączenie jakiegokolwiek składnika z gospodarstwa rolnego lub jego części ( np. określonych nieruchomości ) z czynności prawnej przenoszącej jego własność, implikuje brakiem możliwości ubiegania się o przedmiotową pomoc. Organ argumentując swoje stanowisko, że przedmiotem nabycia nie było całe gospodarstwo produkujące mleko bowiem przejęte bez budynków i infrastruktury; uzurpuje sobie prawo do ustalenia jakie składniki tego gospodarstwa lub też jaka jego część ( w sprawie zakwestionowano brak przejęcia działek nr 390 i 391 wraz z budynkami ) dawałaby prawo do przyjęcia, że w nabytym gospodarstwie produkcja mleka jest lub też nie jest prowadzona. Nie bez znaczenia zdaniem Sądu pozostaje na koniec wskazać, że pomoc w zakresie przedmiotowego działania jak wynika z §7 ust 1a rozporządzenia MRiRW z 17 października 2007r. przyznaje się, jeżeli: 1) operacja obejmuje wyłącznie inwestycje związane z prowadzeniem działalności rolniczej; 2) operacja spełnia warunki, o których mowa w ust. 1; 3) w związku z realizacją operacji: a) zostanie rozwinięta produkcja mleka w gospodarstwie albo b) nastąpi całkowita rezygnacja z produkcji mleka w gospodarstwie. Ustawodawca określił przesłanki udzielenia pomocy dla beneficjentów jako producentów spełniających wymagania w zakresie produkcji mleka nie mniej ratio legis przepisów o przyznaniu pomocy dotyczy przyznania jej na realizację działalności rolniczej w zakresie produkcji mleka dla podmiotów, które działalność tę prowadzą w dłuższym ( co najmniej od roku ) okresie. W ocenie Sądu wnioskodawca zawartą w dniu [...] stycznia 2011r. w formie aktu notarialnego umowa darowizny przejął gospodarstwo rolne nabywając z tej racji uprzednio przysługujące zbywcy prawo do kwoty indywidualnej. Skoro w nabytym gospodarstwie prowadzona była działalność rolnicza w zakresie produkcji mleka przez rodziców strony, co najmniej od roku uzasadniało to uwzględnienie dla producenta zgodnie z §5 a ust 1 pkt 3 rozporządzenia uznanie wymaganego prawem okresu prowadzenia działalności rolniczej w zakresie produkcji mleka. Mając powyższe na uwadze, w ocenie WSA w Warszawie wobec tego ,iż przy wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia doszło do naruszenia przepisów prawa § 5 a ust 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego PROW na lata 2007- 2013 ( Dz. U Nr 193 poz. 1397 ze zm.), a w konsekwencji art. 22 ust 3 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64 poz. 427 z późn. zm.). poprzez brak dalszej weryfikacji wniosku i odmowę przyznania pomocy, zgodnie z art. 146 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach, na które składa się zwrot uiszczonego wpisu i kwota zastępstwa radcy prawnego ustalone na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych... (Dz.. U. Nr 163 poz. 1349 ze zm.) Sąd wydał w oparciu o art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło