V SA/Wa 1163/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska - Szary, Sędzia WSA Krystyna Madalińska - Urbaniak, Protokolant Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony; uchyla zaskarżoną decyzję Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2009 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] lutego 2009 r. odmawiającą nadania Cudzoziemcowi – S. [...] B. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. W dniu 16 grudnia 2008 r. Cudzoziemiec wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, motywując go nauką języka polskiego w szkole L. oraz kontynuacją studiów w Polsce Zainteresowany dołączył do wniosku umowę najmu lokalu, ubezpieczenie zdrowotne, wykaz dostępnych środków finansowych na koncie bankowym, zaświadczenie wydane w dniu [...] grudnia 2008 r. przez szkołę "L." Kursy [...] w W. stwierdzające, że Cudzoziemiec uczęszcza na kurs języka polskiego (poziom A), który to kurs trwa od dnia [...].12.2008 r. do [...].12.2009 r. W dacie składania wniosku Cudzoziemiec przebywał w Polsce na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008 r. udzielającej mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, ważnego do dnia [...] lutego 2009 r. i wydanego na podstawie art. 53 ust. 1 pkt. 16 ustawy o cudzoziemcach z dnia 13 czerwca 2009 r. (Dz. U. nr 234 z 2006 r. poz 1694 j.t. ze zm.), tj. z uwagi na podjęcie studiów międzynarodowych w [...] (E.[...]) w W. Na wezwanie organu Cudzoziemiec uzupełnił wniosek poprzez złożenie w dniu 22 grudnia 2009 r. pisma z E. z dnia [...] listopada 2008 r. stwierdzającego, że został przyjęty na I rok studiów stacjonarnych w okresie od dnia 1.10.2008 r. do 31.09.2011 r. Ponadto przesłuchany przez organ w dniu 17 lutego 2009 r. Cudzoziemiec potwierdził, że studiuje ponownie na pierwszym roku na stosunkach międzynarodowych w E. Zapytany o powód powtarzania roku wyjaśnił, że to nie jego wina, że powiedziano im, iż jest niewystarczająca liczba studentów, żeby utworzyć drugi rok, więc chodzi jeszcze raz. Dodał, że gdyby znał język polski to mógłby pójść na drugi rok ze studentami polskimi. Przeprowadzając uzupełniające postępowanie dowodowe organ uzyskał pisemne informacje od E. [...] z dnia [...] i [...] lutego 2009 r., z których wynikało, że Cudzoziemiec powtarza rok, gdyż nie uzyskał zaliczenia z Filozofii i IT/Matematyki, oraz że miał problemy z językiem polskim nie zdając egzaminu z tego przedmiotu w sesji zimowej. Brak zaliczeń powoduje, że studenci pierwszego roku nie mogą uzyskać wpisu na kolejny rok. W tym stanie faktycznym organ pierwszoinstancyjny odmówił cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas określony podnosząc, że powtarzanie roku studiów wypełnia przesłankę art. 57 ust. 1 a ustawy o cudzoziemcach zaś fakt złożenia nieprawidłowych zeznań wypełnia przesłankę z art. 57 ust. 1 pkt. 6 litera "b" tejże ustawy. Ponadto organ podniósł, że powyższe okoliczności stanowią, iż Cudzoziemiec nie jest zainteresowany pobieraniem nauki w Polsce lecz traktuje ją instrumentalnie jako sposób na legalizację pobytu przez co nie można wobec niego stosować uznaniowych przesłanek z art. 53 a pkt. 1 lit. a dotyczących pobierania nauki w Polsce. Rozpoznając odwołanie Cudzoziemca organ drugoinstancyjny podzielił ustalenia faktyczne z pierwszej instancji. Wskazał, że odmowa udzielenia zezwolenia na zamieszkanie jest oparta na art. 57 ust. 1 pkt. 6 lit. b i art. 57 ust. 1a ustawy o cudzoziemcach wobec złożenia nieprawdziwych zeznań i powtarzania roku studiów przez Cudzoziemca. Wskazał na obligatoryjność w/w przesłanek do odmowy przez co nie jest zasadne rozpatrywanie okoliczności dotyczących nauki w szkole L. Nie miałyby one wpływu na rozstrzygnięcie. W skardze na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Cudzoziemiec zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 i 77 kpa. oraz art. 18 ustawy o cudzoziemcach. Podniósł, że wniosek złożył z uwagi na naukę języka polskiego i taką podstawę w nim wskazywał. Na uzasadnienie tej podstawy dołączył dokumenty. Z niezrozumiałych dla niego względów oba organy administracyjne rozpatrzyły sprawę pod kątem innych przepisów dotyczących powtarzania roku studiów. Nigdy nie utrudniał postępowania w sprawie. Dołączył żądane przez organ stosowne dokumenty z uczelni. Natomiast jego wypowiedź dotycząca możliwości studiowania z inną grupą studentów wynikała z błędnego rozumowania i własnej niewiedzy. Nie miał na celu wprowadzenia w błąd organów. Zaznaczył, że podjął naukę na kursie językowym bowiem to problemy językowe stanęły mu na drodze do ukończenia roku studiów. Ponieważ chce ukończyć studia to podjął się zarówno nauki języka polskiego jak i ponownego studiowania na pierwszym roku studiów. Okoliczność ta powinna być rozważana zgodnie ze słusznym interesem strony, czego nie zrobiły organy administracyjne. W konsekwencji cudzoziemiec wniósł o uchylenie obu decyzji bądź ich zmianę na korzyść strony. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Skarżący słusznie podniósł, iż w złożonym przez siebie wniosku jako podstawę ubiegania się o zezwolenie na zamieszkanie wskazywał okoliczność uczenia się w szkole języka polskiego L. w W. Również jako postawę prawną żądania wskazywał art. 53 a pkt 1 a ustawy o cudzoziemcach. Wniosek został sporządzony w formie wydruku komputerowego. Na tak wypełnionym wniosku ktoś odręcznie dopisał długopisem "i art. 53 ust 1 pkt. 16". Faktem jest, że dopisany przepis prawny wskazuje na podstawę ubiegania się o stosowne zezwolenie na zamieszkanie z uwagi na podjęcie lub kontynuację studiów stacjonarnych. Nie wiadomo tylko kto i kiedy uzupełnił wniosek o ten dopisek. Brak jest stosownej parafy bądź omówienia przed podpisem wniosku. Z załączników do wniosku również wynika, że są to poza dokumentami świadczącymi o prawie do lokalu, ubezpieczeniu, posiadaniu środków finansowych, zaświadczenia dotyczące nauki w szkole językowej "L.". To na wyraźne żądanie organu (wezwanie z [...].12.2008 r. k. 22 akt adm.) Cudzoziemiec zobowiązany został do złożenia zaświadczenia o przyjęciu lub kontynuowaniu studiów. Stosowne zaświadczenie, że studiuje na pierwszym semestrze pierwszego roku studiów w E. [...] w W. Cudzoziemiec złożył zgodnie z wezwaniem [...].12.2008 r. (k. 24-25 akt adm.). Nigdy też tym stwierdzeniom uczelni nie zaprzeczał. We wniosku Cudzoziemiec wskazywał poprzednią decyzję administracyjną Wojewody [...] z dnia [...].02.2008 r. zezwalająca mu na zamieszkanie w Polsce do [...] lutego 2009 r. Z treści dołączonej do akt decyzji (k 34) nie wynika podstawa prawna zezwolenia wobec braku jej uzasadnienia. Nie mniej jednak ta podstawa była organowi znana z urzędu jako, że organ sam tę decyzje wydał i był w posiadaniu akt administracyjnych, będących podstawą jej wydania. Ta wiedza (że poprzednie zezwolenie dotyczyło nauki Cudzoziemca na I roku studiów) była zapewne podstawą prowadzonego postępowania dowodowego, w tym przesłuchania strony. Problem w tym, że przesłuchanie było pobieżne. Wyraźnie nie zadano Cudzoziemcowi pytań sprawdzających dotyczących tego o czym mówi. Z niezrozumiałych względów Cudzoziemiec był pytany o przyczyny powtarzania roku studiów chociaż żadna przesłanka z art. 53 ust. 1 pkt. 16 czy też art. 57 ust. 1a ustawy o cudzoziemcach do nich się nie odnosi. Sam powód powtarzania roku pozostaje bez znaczenia dla odmowy udzielenia zezwolenia w myśl art. 57 ust. 1a ustawy. Skoro organ uznał, że te okoliczności są mu potrzebne do ustaleń faktycznych to ogólnikowa wypowiedź Cudzoziemca o tym, że to nie jego wina w powtarzaniu roku, gdyż powiedziano im, że brakuje studentów na drugi rok studiów w języku angielskim, powinna być wyjaśniona uzupełniającymi pytaniami organu kto i kiedy to powiedział, czy ewentualnie taka wypowiedź władz uczelni wpływała na decyzję Cudzoziemca dotyczące egzaminów. Należało zapytać czy student zaliczył wszystkie przedmioty na I roku czy też nie, a jeżeli ich nie zaliczył to dlatego, że ich nie zdał czy też do egzaminów nie przystąpił bądź zrezygnował np. z sesji poprawkowej i co na to wpłynęło Twierdzenia Cudzoziemca o możliwości studiowania na drugim roku ze studentami polskimi należało sprawdzić pytaniami czy ma on na myśli kontynuowanie jego studiów, czy uczenie się jako wolny słuchacz. Pytania te powinny być mu zadane (jeżeli organ uznawał za ważną w sprawie okoliczność będącą przyczyną powtarzania roku), jako, że wypowiedzi Cudzoziemca pochodzącego zupełnie z innej kultury (obywatel N.), nie znającego języka polskiego, były ogólnikowe oparte na nieprecyzyjnych określeniach "powiedziano nam" "mógłbym studiować". Są to ważne kwestie w sprawie bowiem całą decyzję drugoinstancyjną oparto na przesądzającym elemencie nieprawdziwych zeznań Cudzoziemca. Nie bez zasadniczego znaczenia jest fakt, że osoba przesłuchiwana musi mówić prawdę. Przed przesłuchaniem organ pouczył stronę w myśl art. 75 & 2 w zw. z art. 83 & 3 k.p.a. o odpowiedzialności karnej z art. 233 k.k. Pouczając stronę i przywołując treści art. 233 k.k. organ niewątpliwie powinien mieć na uwadze, że aczkolwiek w postępowaniu administracyjnym pouczenie o treści tegoż artykułu karnego nie poprzedza odebranie przyrzeczenia, to jednak przywołany przepis karny odnosi się do wszystkich postępowań a większość z nich , w tym postępowanie karne (art. 188 & 1 K.K.) przewidują odebranie przyrzeczenia zaczynającego się od określenia "świadomy znaczenia mych słów". To określenie i jego znaczenie powinno być brane przez organ administracyjny pod uwagę przy przeprowadzanym dowodzie z przesłuchania strony zważywszy, że będzie to bezpośrednio wpływało na ocenę wypowiedzi przesłuchiwanego jak i na zaistnienie ewentualnych skutków karnych wywołanych treścią wypowiedzi. W przedmiotowej sprawie organ przesłuchując Cudzoziemca nie sprawdził dodatkowymi pytaniami o czym dokładnie ten Cudzoziemiec mówi oraz co ma na myśli i pośpiesznie wyciągał wnioski co do zaistniałej nieprawdy w zeznaniach. Ponadto ustalając, że Cudzoziemiec nie mówi prawdy organ nie analizował czy każda nieprawda jest podstawą odmowy wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie z art. 57 ust. 1 pkt. 6 lit. b ustawy o cudzoziemcach. Mówienie nieprawdy w zeznaniach napewno jest naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 233 ustawodawca przewiduje w & 5, że można nawet odstąpić od karania jeżeli faktyczne zeznania dotyczą okoliczności nie mogących mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Zatem organ nie wypowiedział się, czy w świetle art. 57 ust. 1 pkt. 6 lit "b" ustawy o cudzoziemcach każda ustalona najdrobniejsza nieprawda w zeznaniach strony jest podstawą do odmownej decyzji, czy tylko taka nieprawda która jest związana z ustalaniem przesłanek prawem przewidzianych w danej sprawie bądź tokiem (prawidłowością) prowadzonego postępowania. Nie wiadomo, też czy wg. organu każde naruszenie art. 233 K.K. jest w świetle stosowanych w niniejszej sprawie przepisów ustawy o cudzoziemcach naruszeniem porządku publicznego i stanowi podstawę do oddalenia wniosku czy też nie. Z wypowiedzi cudzoziemca i z dołączonych przez niego dokumentów nie wynika aby twierdził, że studiuje na innym niż pierwszy rok studiów. Nie ma też wyraźnego stwierdzenia, że uzyskał warunkowy wpis na następny rok lub semestr studiów, a tylko te okoliczności mogłyby stanowić o spełnieniu się bądź nie przesłanek dotyczących podstaw wnioskowania o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie z art. 53 ust. 1 pkt. 16 i art. 57 ust. 1a o ile w ogóle ustali się, że to było podstawą wniosku Cudzoziemca. Z uzasadnienia wniosku cudzoziemca wynika, iż okolicznością uzasadniającą żądanie jest nauka języka polskiego w szkole L. Z pism E. wynika, że Cudzoziemiec miał problemy z językiem polskim studiując w okresie 2007/2008. Nie zaliczył egzaminu z tegoż języka w sesji zimowej tamtego roku uczelnianego. Wynika też, że w obecnym roku studiów 2008/2009 zaliczył język polski na piątkę. Jest to rok w którym Cudzoziemiec podjął dodatkową naukę języka polskiego w szkole L., co potwierdza złożone zaświadczenie wystawione przez tę szkołę. Organ pominął analizę treści tych dokumentów oraz treści wypowiedzi cudzoziemca, że nauka języka polskiego jest zdeterminowana jego chęcią studiowania i podjętą próbą ponownego stacjonarnego studiowania. Brak działań organu co do wszechstronnego rozważenia treści tych dokumentów i wypowiedzi Cudzoziemca oraz w/w ustalenie Sądu, że organ zbyt pochopnie wyciągnął wnioski przy ocenie zeznań Cudzoziemca w zakresie wskazywania podstaw tzw. powtarzania roku studiów powodują, że decyzja musiała zostać uchylona. Wskazane uchybienia stanowią o naruszeniu przepisów postępowania z art. 77 & 1 k.p.a. i art. 7 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Ponownie rozstrzygając sprawę organ będzie miał na uwadze wskazane uchybienia i potrzebę ich wyeliminowania z prowadzonego postępowania. Odnośnie zarzutu Cudzoziemca o naruszeniu art. 18 ustawy o cudzoziemcach Sąd uznał go za niezasadny. Wymieniony przepis stanowi o pewnym zakresie kompetencyjnym Wojewody właściwego wg. miejsca zamieszkania Cudzoziemca. Dotyczy on wpisów do ewidencji bądź odmowy wpisów lub wpisów o unieważnieniu zaproszeń. Wskazany zakres nie był przedmiotem rozpoznawanej sprawy. Odnośnie żądania zmiany treści decyzji Sąd podnosi, że przepisy ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. nr 153 poz. 1270) nie przewiduje takiej formy rozstrzygnięcia. Sąd administracyjny kontrolując zaskarżoną decyzje co do zasady nie prowadzi własnego postępowania dowodowego (z jednym nielicznym wyjątkiem). Rozstrzygnięcie Sądu sprowadza się w myśl art. 145 i 151 p.p.s.a. albo do oddalenia skargi albo uchylenia zaskarżonej decyzji w całości lub części bądź stwierdzenia jej nieważności w całości lub części i bądź stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa w zależności od stwierdzonych bądź nie naruszeń prawa przez organ administracyjny. Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżona decyzje w myśl art. 145 & pkt. 1 litera "c" ustawy p.p.s.a.