V SA/Wa 1163/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha (spr.), Asesor WSA - Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 2 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] maja 2019 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] marca 2019 r. nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w na rzecz [...] kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej przez Prezydenta [...] (dalej: "skarżący", "wierzyciel") jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "organ odwoławczy") z [...] maja 2019 r. znak [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. (dalej: "organ egzekucyjny", "organ I instancji") z [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym. [...] czerwca 2014 r. wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy nr [...] celem przymusowego wyegzekwowania od zobowiązanego A. M. należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za parkowanie, powstałej [...] czerwca 2012 r. Postanowieniem z [...] marca 2019 r. organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku zobowiązanego. W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny stwierdził, że stosownie do art. 40d ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2068, dalej jako "u.d.p.") należności objęte tytułem wykonawczym przedawniły się z 31 grudnia 2017 r. (tj. z upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym opłata powinna zostać uiszczona), wobec czego należało umorzyć postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 z późn. zm., dalej jako "u.p.e.a."). Po rozpoznaniu zażalenia skarżącego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. postanowieniem z [...] maja 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że organ egzekucyjny prawidłowo umorzył postępowanie egzekucyjne, w oparciu o art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. z uwagi na przedawnienie zobowiązania. Organ odwoławczy wyjaśnił, że przepisy ustawy o drogach publicznych zawierają regulację ustanawiającą pięcioletni okres przedawnienia w zakresie obowiązku uiszczenia opłat, o których mowa w art. 13f ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z art. 40d ustawy o drogach publicznych zobowiązanie z tytułu opłaty dodatkowej przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym opłata lub kara powinna zostać uiszczona. Należność objęta tytułem wykonawczym z [...] czerwca 2014 r. nr [...] z tytułu opłaty dodatkowej za okres 2012 r. przedawniła się 31 grudnia 2017 r. Wobec powyższego organ egzekucyjny był zobowiązany umorzyć z urzędu postępowanie egzekucyjne, gdy stwierdził, że upłynął pięcioletni okres przedawnienia zaległości, o którym mowa w art. 40d ust. 3 ustawy o drogach publicznych, bez względu na to, czy w jego trakcie zastosowane zostały skuteczne środki egzekucyjne czy też nie. Według organu odwoławczego w rozpoznawanej sprawie brak podstaw do zastosowanie art. 70 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (dalej: "o.p.") jedynie na mocy odwołania zawartego w art. 67 ustawy o finansach publicznych (mówiącego o odpowiednim zastosowaniu przepisów działu III tej ustawy), ponieważ ustawa o drogach publicznych, jako lex specialis wobec ustawy o finansach publicznych i ustawy Ordynacja podatkowa, reguluje bezpośrednio kwestię przedawnienia omawianych należności. Na poparcie tej argumentacji organ odwoławczy powołał wyrok WSA w Warszawie z 28 sierpnia 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 778/18 oraz wyrok WSA w Poznaniu z 5 lipca 2018 r. sygn. akt I SA/Po 410/18). W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie następujących przepisów prawa: 1) art. 40d ust. 3 u.d.p., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tego przepisu; 2) art. 70 § 4 o.p., poprzez niezastosowanie tego przepisu; 3) art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji. Strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepianych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 poz. 1369), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone tylko wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub procesowego, jeżeli naruszenie to miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zaskarżoną decyzję według powyższych kryteriów sąd uznał, że została ona wydana z naruszeniem art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z brzmienia art. 59 § 1 i 2 u.p.e.a. wynika, że instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma na celu jego zakończenie wówczas, gdy w konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Umorzenie postępowania egzekucyjnego w administracji następuje wtedy, gdy w jego toku zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym, które powodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niecelowe. Jedną z takich przyczyn jest upływ terminu przedawnienia egzekwowanej należności. Art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. stanowi, że postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. W rozpoznawanej sprawie kwestią sporną jest dopuszczalność stosowania art. 70 § 4 o.p. do określonej w art. 13f ust. 1 u.d.p. opłaty dodatkowej z tytułu parkowania w strefie płatnego parkowania, a tym samym ocena prawna czy w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy doszło do przerwania biegu pięcioletniego terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 40d ust. 3 u.d.p., ze uwagi na zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym zobowiązany został zawiadomiony. Ma to zasadnicze znaczenie dla ustalenia czy organ egzekucyjny prawidłowo umorzył postępowanie egzekucyjne ze względu na wygaśnięcie egzekwowanego obowiązku. Sąd w składzie rozpoznającym tę sprawę podziela ukształtowaną w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładnię omawianych przepisów prowadzącą do wniosku, że uznanie art. 40d ust. 3 u.d.p. za przepis szczególny w stosunku do art. 70 § 4 o.p. nie wyklucza stosowania do dodatkowej opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania pozostałych przepisów działu III ustawy Ordynacja podatkowa, w tym art. 70 § 4 o.p., normującego zdarzenia skutkujące przerwaniem biegu przedawnienia. Art. 40d ust. 3 u.d.p. stanowi odpowiednik art. 70 § 1 o.p., a norma wyrażona w art. 40d ust. 3 u.d.p. nie odnosi się w żaden sposób do pozostałych kwestii, związanych z przedawnieniem - jak zawieszenie lub przerwanie biegu terminu przedawnienia, nie mówiąc już o pozostałych zagadnieniach, uregulowanych przez przepisy działu III o.p. Nie może więc tych zagadnień regulować w sposób szczególny do regulacji zawartej Ordynacji podatkowej. Dodatkowa opłata za parkowanie w strefie płatnego parkowania stanowi należność publicznoprawną, o której mowa w art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077 z późn. zm., dalej: "u.f.p."), do której z mocy art. 67 ust. 1 u.f.p. ma zastosowanie dział III o.p., w tym art. 70 § 4 o.p. (por. wyroki NSA: z 8 sierpnia 2019 r. I GSK 274/19; 9 stycznia 2019 r. II FSK 2600/18, 16 października 2019 r. I GSK 663/19; 4 października 2019 r. I GSK 559/19). Zważywszy na powyższą wykładnię przepisów prawa materialnego zasadne są zarzuty skargi co do braku zastosowania w rozpoznawanej sprawie art. 70 § 4 o.p. wskutek przyjęcia niewłaściwej wykładni art. 40d ust. 3 u.d.p. polegającej na uznaniu, że przepis ten stanowi zupełną regulację przedawnienia dodatkowej opłaty określonej w art. 13f ust. 1 u.d.p. i że do tej opłaty tej nie stosuje się przepisów działu III Ordynacji podatkowej. W rozpoznawanej sprawie do egzekwowanej należności z tytułu opłaty dodatkowej za parkowanie w strefie płatnego parkowania ma zastosowanie przepis art. 70 § 4 o.p. Zgodnie z tym przepisem bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. W konsekwencji organy badając kwestię przedawnienia egzekwowanej należności powinny ustalić czy doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia o jakim mowa art. 70 § 4 o.p Z opisanych powyżej powodów skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem przeprowadzona przez sąd kontrola legalności zaskarżonych postanowień wykazała, że organy naruszyły przepisy prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy, oraz przepisy postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy orzekające w niniejszej sprawie dokonały błędnej interpretacji art. 40d ust. 3 u.d.p. w związku z art. 60 pkt 7 i art. 67 u.f.p., co skutkowało niezastosowaniem art. 60 pkt 7 i art. 67 u.f.p. oraz art. 70 § 4 o.p. W wyniku powyższych uchybień organy przedwcześnie umorzyły postępowanie egzekucyjne, naruszając art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Stwierdzone uchybienia dotyczą postanowień organów I i II instancji. Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni wyrażoną powyżej ocenę prawną. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak w pkt. I sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składają się: się uiszczony wpis od skargi – [...] zł i wynagrodzenie radcy prawnego – 480 zł.