V SA/Wa 1164/09

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 28 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... maja 2009 r. Nr ... w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych; W dniu ... sierpnia 2009 r. (data nadania w placówce pocztowej) skarżący wystąpił - na urzędowym formularzu PPF - z wnioskiem o zwolnienie z kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku, jak i oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, iż jest studentem, nie osiąga dochodów , utrzymuje się jedynie ze środków - ... - przesyłanych co miesiąc przez matkę zamieszkałą i pracującą dorywczo w Sz. (matka zarabia około ...). Koszt czynszu za mieszkanie wynosi ... zł. Wnioskodawcy po opłaceniu mieszkania pozostaje na utrzymanie około ... zł, z czego musi opłacić jedzenie, pomoce naukowe, ubrać się itd. Ponadto skarżący wskazał, iż nie posiada nieruchomości, oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W odpowiedzi na wezwanie do złożenia dodatkowego oświadczenia skarżący nadesłał wyłącznie wyciągi z posiadanych rachunków bankowych. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 §3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stosowana jest w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskujący byłby zobowiązany składa się wpis od skargi w wysokości 300 zł (zgodnie z §2 ust. 3 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Analiza podanych przez skarżącego okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jego wniosku. Na wstępie zauważyć należy, iż skarżący oświadczył, iż uzyskuje co miesiąc od matki środki finansowe w wysokości ... tj. około ...zł. Nie wyjaśnił przy tym sposobu ich przekazywania. Z nadesłanych wyciągów z rachunków bankowych wynika, iż w lutym i marcu matka skarżącego przekazała mu kwotę ... tj. około ... zł. Brak jest informacji na temat wysokości i sposobu przekazywania środków finansowych w kolejnych miesiącach. Ponadto zauważyć należy, iż skarżący nie wyjaśnił czy jego babcia, zamieszkująca na terytorium RP ponosi – zgodnie z jej oświadczeniem zawartym w aktach administracyjnych – koszty jego utrzymania. Podobnie zapytanie o osoby pozostające ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym oraz ich stan majątkowy pozostało bez odpowiedzi. Jeszcze raz podkreślenia wymaga fakt, iż to do skarżącego jako osoby zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy należało wykazanie, że zachodzą ustawowe przesłanki w tym przedmiocie w odniesieniu do jego osoby. Do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wystarczy ogólnikowe twierdzenie o trudnej sytuacji finansowej skarżącej strony. Na marginesie zauważyć należy, iż w sprawie o sygn. V SA/Wa 1003/09 skarżący nie wnosił o przyznanie prawa pomocy i uiścił (co prawda z uchybieniem terminu) wpis w wysokości 300 zł. Wskazane powyżej okoliczności świadczą o tym, iż skarżący nie znajduje się w sytuacji ubóstwa rozumianego jako brak środków finansowych pozwalających na godną egzystencję i będzie w stanie pokryć przyszłe koszty sądowe, które w niniejszej sprawie nie są wysokie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.