V SA/Wa 1164/19
WyrokWSA w Warszawie2020-02-18
Skład orzekający: Jarosław Stopczyński, Bożena Zwolenik, Piotr Piszczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracodawca znajdujący się w trudnej sytuacji ekonomicznej, zdefiniowanej w art. 2 pkt 18 lit. a) rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014, może otrzymać dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON)?Ratio decidendi
Pracodawca znajdujący się w trudnej sytuacji ekonomicznej, zgodnie z kryteriami określonymi w prawie Unii Europejskiej, nie może otrzymać dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych ze środków PFRON. Sąd uznał, że spółka, która utraciła ponad połowę subskrybowanego kapitału zakładowego w efekcie zakumulowanych strat, spełniała kryteria trudnej sytuacji ekonomicznej, co skutkowało obowiązkiem zwrotu otrzymanego dofinansowania.Stan faktyczny
Spółka N. Sp. z o.o. złożyła wniosek o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za grudzień 2017 r. Organ PFRON wezwał spółkę do zwrotu kwoty 6 825,00 zł, uznając, że znajduje się ona w trudnej sytuacji ekonomicznej, gdyż ponad połowa jej subskrybowanego kapitału zakładowego została utracona w efekcie zakumulowanych strat (586,23%). Spółka kwestionowała tę ocenę, wskazując, że rezerwy na zobowiązania powinny być uwzględnione jako kapitał zatrzymany. Po utrzymaniu decyzji w mocy przez Prezesa Zarządu PFRON, spółka wniosła skargę do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant - spec. Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2020 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych oddala skargę.
Przedmiotem skargi N. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: "Skarżąca", "Spółka", "Strona") jest decyzja Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "Organ", "Prezes Zarządu PFRON") z [...] kwietnia 2019 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję z [...] lutego 2019 r. nr [...], nakazującą zwrot środków
PFRON przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za grudzień 2017 r. w wysokości 6 825,00 zł.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
Skarżąca zwróciła się do PFRON z wnioskiem Wn-D o wypłatę miesięcznego
dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc grudzień
2017 r. Następnie, pismem z [...] lipca 2018 r. Spółka – na podstawie art. 49e ustawy z
dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
niepełnosprawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 511 ze zm.), dalej: "ustawa o rehabilitacji"–
została wezwana do zwrotu kwoty 6 825,00 zł stanowiącej nienależnie pobrane
dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres
sprawozdawczy grudzień 2017 r. Powyższa kwota wyliczona została na podstawie
sprawozdania finansowego za 2017 r., którego analiza wykazała, że wysokość
zakumulowanych strat stanowi 586,23% wysokości subskrybowanego kapitału
zakładowego Spółki. Jednocześnie Skarżąca została poinformowano, że zgodnie z art.
48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, pomoc ze środków Funduszu nie może zostać
udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą
znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w
przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej.
Zwrócono również uwagę, że w myśl art. 2 pkt 18 lit. a) rozporządzenia Komisji (UE)
651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z
rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz.Urz. UE L187 z 26
czerwca 2014 r.), dalej: "rozporządzenie Komisji (UE) 651/2014" za "przedsiębiorstwo
znajdujące się w trudnej sytuacji" należy uznać Spółkę w przypadku, gdy ponad połowa
jej subskrybowanego kapitału zakładowego została utracona w efekcie
zakumulowanych strat zaś z dokumentacji będącej w posiadaniu Funduszu wynika, że
Strona spełnia ww. przesłankę. Pismem z [...] listopada 2018 r., organ działając na
podstawie art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania
administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej: "K.p.a." zawiadomił Stronę
o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu środków
wypłaconych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników
niepełnosprawnych. W odpowiedzi (pismo z dnia [...] grudnia 2018 r.) Spółka
poinformowała, że zwrot środków za ww. okres jest niezasadny. Strona wskazała, że ze
sprawozdania finansowego za rok 2017 r. wynika, iż na dzień 31 grudnia 2017 r.
posiadała środki własne w wysokości 1 604 083,79 zł. Sprawozdanie wskazuje zysk w
wysokości 168 666,85 zł, a kapitał zakładowy wynosi 5 000,00 zł. Podkreślono, że
straty z lat ubiegłych wyniosły 197 978,50 zł. Natomiast w pozycji N.l. 1 i 2 bilansu
zapisano rezerwy na zobowiązania w wysokości 122 866,33 zł. Strona wskazała, że
różnica między stratami z lat ubiegłych (197 978,50 zł) a zyskiem za rok 2017 (168
666,85 zł) wynosi 29 311,65 zł. W ocenie Skarżącej organ nie uwzględnił w sposób
prawidłowy utworzenia w Spółce rezerw. Podniesiono, że zysk zatrzymany w postaci
rezerw jest składnikiem kapitału własnego przedsiębiorstwa zaś od kapitału
podstawowego różni go jedynie fakt, że jest rozporządzalny. Wobec powyższego organ
powinien wziąć pod uwagę również rezerwy na zobowiązania w wysokości 122 866,33
zł jako kapitał zatrzymany u Strony.
Decyzją z [...] lutego 2019 r. o wskazanym wyżej numerze, Prezes Zarządu PFRON
nakazał zwrot środków Funduszu przekazanych tytułem dofinansowania do
wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres sprawozdawczy grudzień 2017
r. w kwocie 6 825,00 zł.
Spółka nie zgodziła się z powyższym rozstrzygnięciem i złożyła wniosek o ponowne
rozpatrzenie sprawy.
Decyzją z [...] kwietnia 2019 r. o wskazanym wyżej numerze, Prezes Zarządu PFRON
utrzymał w mocy rozstrzygnięcie z [...] lutego 2019 r. W uzasadnieniu w pierwszej
kolejności wyjaśniono, że Fundusz bada sytuację przedsiębiorcy na dzień złożenia
wniosku o udzielenie pomocy, zatem decydujący jest stan faktyczny z daty złożenia
wniosku. Ewentualna poprawa sytuacji ekonomicznej Strony po dniu złożenia wniosku o
udzielenie pomocy w postaci dofinansowania do wynagrodzeń zatrudnionych osób
niepełnosprawnych nie ma wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Następnie wskazano, że
analiza dokumentacji finansowej Spółki wykazała, że na dzień 31 grudnia 2017 r. kapitał
podstawowy wynosił 5 000,00 zł, straty – 197 978,50 zł zaś zysk za okres styczeń –
grudzień 2017 r. – 168 666,85 zł. W wyniku zakumulowanych start pomniejszonych o
kapitał rezerwowy w wysokości 0,00 zł powstała ujemna skumulowana kwota 29 311,65
zł. Tym samym, w wyniku zakumulowanych strat Spółka utraciła 586,23% wysokości
subskrybowanego kapitału zakładowego. Następnie organ wskazał na wynikającą z art.
2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 definicję przedsiębiorstwa
znajdującego się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Wyjaśniono również, że choć
przepisy rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 nie precyzują w jaki sposób ma być
dokonywana ocena sytuacji ekonomicznej (algorytmu wyliczenia wartości)
wnioskodawców ubiegających się o pomoc publiczną, to zawierają przepisy (art. 2 pkt
18) definiujące pojęcie "przedsiębiorstwa w trudnej sytuacji". Organ zauważył, że
dokonując wykładni tych przepisów, w tym odwołując się do rozumienia w ekonomii
przedstawionych w tych przepisach pojęć jak, np. kapitał subskrybowany, można
wyprowadzić algorytm potrzebny do ustalenia, czy Strona na dzień złożenia wniosku
Wn-D znajdowała się w trudnej sytuacji ekonomicznej w rozumieniu tych przepisów. W
ocenie organu sposób wyliczenia wartości subskrybowanego kapitału, skumulowanych
strat i jego stosunku do kapitału zarejestrowanego, w sytuacji braku definicji tych pojęć
w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 651/2014 jest prawidłowy, a przepis art. 2 pkt 18 lit a)
ww. rozporządzenia Komisji nie budzi wątpliwości. Zauważono, że ze zgromadzonego
materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż w wyniku zakumulowanych strat
Spółka utraciła 586,23% wysokości subskrybowanego kapitału zakładowego, co jest
jednoznaczne z tym, że spełniła przesłankę wynikającą z art. 2 pkt 18 lit. a
rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014. Odnosząc się do zarzutu utworzenia w
Spółce rezerw (122 866,3 zł) organ wyjaśnił, że pojęcia rezerw, na które wskazuje
Strona oraz rezerw, o których mowa w art. 2 pkt 18 lit. a) rozporządzenia KE nr
651/2014 nie są tożsame. Prezes Zarządu PFRON wskazał, że poprzez pojęcie
rezerwy (i wszystkie inne elementy uznawane za część środków własnych
przedsiębiorstwa), zgodnie ze stanowiskiem Urzędu Ochrony Konkurencji i
Konsumentów należy rozumieć pozostałe poza kapitałem zakładowym, kapitały własne
Spółki, tj. kapitał zapasowy, kapitał z aktualizacji wyceny oraz pozostałe z kapitałów
rezerwowych. Wskazano, że utworzenie rezerwy powoduje określony skutek
finansowy i tym skutkiem finansowym jest przede wszystkim koszt bieżącego okresu.
Utworzenie rezerw wpływa na wyniki finansowe Spółki, a co za tym idzie na jej sytuację
finansową. Wyjaśniono, że zgodnie z ustawą o rachunkowości rezerwę należy uznać za
zobowiązanie, o wartości oszacowanej, którego kwota musi wynikać z określonego
obowiązku wykonania świadczeń w przyszłości. Rezerwa zastępuje przejściowo
pozycję zobowiązania, aż do momentu, w którym jednostka uzyskuje pewność co do
terminu i/lub kwoty bieżącego zobowiązania. Uzyskanie tej pewności możliwe będzie
dopiero w momencie realizacji świadczenia. Rezerwa powinna spełniać warunki definicji
zobowiązań. Tak więc na dzień bilansowy musi istnieć obowiązek wykonania świadczeń
w przyszłości, ich wartość musi być określona w sposób wiarygodny, a jedyną
przesłanką do utworzenia rezerwy, a nie zobowiązania, powinna być niepewność co do
kwoty świadczenia lub terminu wymagalności. W związku z powyższym – w ocenie
organu – nie można uwzględnić stanowiska Strony, że rezerwy tworzone na przyszłe
prawdopodobne zobowiązania są zatrzymaniem kapitału w Spółce, a nie jego utratą.
Na powyższą decyzję Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu
Administracyjnego w Warszawie.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
- art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji poprzez jego błędne zastosowanie i nakazanie
Stronie zwrotu środków PFRON, wraz z odsetkami, wypłaconych tytułem
dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, w sytuacji, w której
nie zaistniały przesłanki do zwrotu,
- art. 48a ust. 3 pkt. 1 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 2 pkt. 18 lit. a) rozporządzenia
Komisji (UE) nr 651/2014 poprzez jego błędną wykładnię, a to przez przyjęcie, że
rezerwy wynikające ze sprawozdania finansowego Spółki, lecz nieujęte poza kapitałem
zakładowym, w którymś z kapitałów własnych Spółki (tj. kapitale zapasowym, kapitale z
aktualizacji wyceny lub w pozostałych kapitałach rezerwowych) nie są zatrzymaniem
kapitału w Spółce, podczas gdy prawidłowa wykładnia przepisu prowadzi do wniosku,
że wszelkie rezerwy wynikające ze sprawozdania finansowego Spółki są zatrzymaniem
kapitału w Spółce, a nie jego utratą, gdyż przepis nie rozróżnia rezerw ze względu na
ich ujęcie lub nieujęcie w kapitałach własnych Spółki – czego konsekwencją jest
niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i przyjęcie, że Strona znajduje się w trudnej
sytuacji ekonomicznej na skutek utraty ponad połowy jej subskrybowanego kapitału
zakładowego w efekcie zakumulowanych strat, podczas gdy sytuacja ta nie ma miejsca,
bowiem organ na skutek błędnej wykładni nie uwzględnił okoliczności utworzenia w
Spółce rezerw (122 866,33 zł), a przy uwzględnieniu tej okoliczności nie powstaje
ujemna skumulowana kwota, która przekracza połowę subskrybowanego kapitału
zakładowego, lecz dodatnia kwota 93 554,68 zł,
- art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 7 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 45 ust. 3a ustawy o
rehabilitacji poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie rozpatrzenia w sposób
wyczerpujący i wszechstronny zebranego materiału dowodowego w celu wyjaśnienia
istotnych okoliczności sprawy,
- art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 45 ust. 3a ustawy o rehabilitacji poprzez jego
niezastosowanie i brak merytorycznego wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji,
z jakich dokładnie przyczyn organ pominął przy wydaniu decyzji stanowisko Strony co
do meritum sprawy, wyrażone w piśmie z 5 grudnia 2018 roku oraz we wniosku o
ponowne rozpatrzenie sprawy, w szczególności dlaczego organ nie uznaje, że rezerwy
w wysokości 122 866,33 zł są zatrzymaniem kapitału u Strony,
- art. 8 § 1 K.p.a. w zw. z art. 11 K.p.a. w zw. z art. 45 ust. 3a ustawy o rehabilitacji
poprzez jego niezastosowanie i zupełny brak wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji, z
jakich powodów pojęcie rezerwy powinno być definiowane w sposób wynikający z opinii
Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, na którą organ powołuje się w
zaskarżonej decyzji, z pominięciem orzecznictwa sądowego, w tym wyroku Naczelnego
Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 1896/15, z
którego taki wniosek nie wynika,
- art. 138 § 1 pkt. 1 K.p.a. w zw. z art. 45 ust. 3a ustawy o rehabilitacji poprzez jego
błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji wydanej w I instancji, podczas gdy w
przypadku prawidłowego rozpatrzenia wniosku Strony o ponowne rozpoznanie sprawy
należało uchylić zaskarżoną decyzję w całości i umorzyć postępowanie w sprawie w
całości jako bezprzedmiotowe.
W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że poczynione rezerwy nie stanowią utraty kapitału,
lecz pozostają w dyspozycji Spółki, są rozporządzalne i powinny być uwzględniane przy
badaniu statusu przedsiębiorstwa pod kątem ewentualnego znajdywania się w trudnej
sytuacji w ten sposób, iż pomniejszają one ewentualny wynik skumulowanych strat. Ich
uwzględnienie powinno następować niezależnie od ujęcia ich w bilansie czy rachunku
zysków lub strat po stronie kapitału zapasowego, rezerwowego czy też poza nimi. W
ocenie Skarżącej nie ma znaczenia zaszeregowanie środków do danego kapitału, lecz
czy pozostają one w dyspozycji Spółki.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację przedstawioną w
zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami
administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: "p.p.s.a", sądy
administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki
określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego
jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to
znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i
zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.
W przypadku stwierdzenia, iż w sprawie naruszono przepisy - czy to prawa
materialnego, czy postępowania - sąd uchyla zaskarżoną decyzję i zwraca sprawę do
postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia.
Jednocześnie, stosownie do treści przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w
granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz
powołaną podstawą prawną.
Sąd, kierując się tymi przesłankami uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Przedmiotem sporu jest decyzja Prezesa PFRON z [...] kwietnia 2019 r. o numerze
wskazanym wyżej, utrzymująca w mocy decyzję z [...] lutego 2019 r., w przedmiocie
zobowiązania do zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do
wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za grudzień 2017 r. w wysokości 6 825,
00 zł. Sąd podziela ustalenia faktyczne i prawne dokonane przez organ.
Zgodnie z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, pomoc ze środków
Funduszu nie może zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu
działalność gospodarczą znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według
kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania
pomocy publicznej.
Rozporządzenie Komisji (UE) 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre
rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108
Traktatu (Dz. Urz. UE L187 z 26 czerwca 2014 r.), dalej: "rozporządzenie Komisji (UE)
651/2014", w art. 2 pkt 18 określa kryteria trudnej sytuacji ekonomicznej przedsiębiorcy.
Do celów tego rozporządzenia przyjęto, że "przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej
sytuacji" oznacza przedsiębiorstwo, wobec którego zachodzi co najmniej jedna z
poniższych okoliczności:
a) w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (innej niż MŚP, które istnieje
od mniej niż trzech lat lub, do celów kwalifikowalności pomocy na finansowanie ryzyka,
MŚP w okresie siedmiu lat od daty pierwszej sprzedaży komercyjnej, które kwalifikuje
się do inwestycji w zakresie finansowania ryzyka w następstwie przeprowadzenia
procedury due diligence przez wybranego pośrednika finansowego), w przypadku gdy
ponad połowa jej subskrybowanego kapitału zakładowego została utracona w efekcie
zakumulowanych strat. Taka sytuacja ma miejsce, gdy w wyniku odliczenia od rezerw (i
wszystkich innych elementów uznawanych za część środków własnych
przedsiębiorstwa) zakumulowanych strat powstaje ujemna skumulowana kwota, która
przekracza połowę subskrybowanego kapitału zakładowego. Do celów niniejszego
przepisu "spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" odnosi się w szczególności do
rodzajów jednostek podanych w załączniku I do dyrektywy 2013/34/UE, a "kapitał
zakładowy" obejmuje, w stosownych przypadkach, wszelkie premie emisyjne;
b) w przypadku spółki, w której co najmniej niektórzy członkowie ponoszą
nieograniczoną odpowiedzialność za jej zadłużenie (innej niż MŚP, które istnieje od
mniej niż trzech lat lub, do celów kwalifikowalności pomocy na finansowanie ryzyka,
MŚP w okresie siedmiu lat od daty pierwszej sprzedaży komercyjnej, które kwalifikuje
się do inwestycji w zakresie finansowania ryzyka w następstwie przeprowadzenia
procedury due diligence przez wybranego pośrednika finansowego), w przypadku gdy
ponad połowa jej kapitału wykazanego w sprawozdaniach finansowych tej spółki została
utracona w efekcie zakumulowanych strat. Do celów niniejszego przepisu "spółka, w
której co najmniej niektórzy członkowie ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za
jej zadłużenie" odnosi się w szczególności do rodzajów jednostek wymienionych w
załączniku II do dyrektywy 2013/34/UE;
c) niezależnie od rodzaju spółki, jeżeli spełnia ona kryteria w prawie krajowym w
zakresie podlegania zbiorowej procedurze upadłościowej;
d) w sytuacji gdy przedsiębiorstwo otrzymało pomoc na ratowanie i nie spłaciło do tej
pory pożyczki ani nie zakończyło umowy o gwarancję lub otrzymało pomoc na
restrukturyzację i nadal podlega planowi restrukturyzacyjnemu;
e) w przypadku przedsiębiorstwa, które nie jest MŚP, jeśli w ciągu ostatnich dwóch lat:
1) stosunek księgowej wartości kapitału obcego do kapitału własnego tego
przedsiębiorstwa przekracza 7,5 oraz
2) wskaźnik pokrycia odsetek zyskiem EBITDA tego przedsiębiorstwa wynosi poniżej
1,0".
Z powołanych przepisów wyraźnie wynika, że zostały w nich określone wszystkie
kryteria dotyczące trudnej sytuacji przedsiębiorstwa uniemożliwiającej przyznania
dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Każde z nich jest
samoistne i nie zachodzi potrzeba ich łącznego spełnienia.
Organ prawidłowo ustalił w sprawie, że dokumentacja finansowa Spółki sporządzona
na dzień złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania wprost wskazuje na trudną
sytuację w rozumieniu przesłanki opisanej w art. 2 pkt 18 lit. a) rozporządzenia
651/2014 ponieważ na dzień 31 grudnia 2017 r. kapitał podstawowy Spółki wynosił 5
000,00 zł, straty – 197 978,50 zł zaś zysk za okres styczeń – grudzień 2017 r. – 168
666,85 zł. W wyniku zakumulowanych start pomniejszonych o kapitał rezerwowy w
wysokości 0,00 zł powstała ujemna skumulowana kwota 29 311,65 zł. Tym samym, w
wyniku zakumulowanych strat Spółka utraciła 586,23% wysokości subskrybowanego
kapitału zakładowego.
Oznacza to, że na dzień wystąpienia z wnioskiem WN-D za grudzień 2017 r. ponad
połowa subskrybowanego kapitału zakładowego spółki została utracona w efekcie
zakumulowanych strat (art. 2 pkt 18 lit. a rozporządzenia 651/2014).
Należy wskazać, że ustawodawca posługuje się określeniem "subskrybowany kapitał
zakładowy" oraz "kapitał zakładowy" co przemawia za tym, że ustawodawca unijny
stanowi o kapitale zakładowym. Należy także wskazać, że zgodnie z art. 163 ustawy z
dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1577);
dalej: "k.s.h." wymogiem powstania spółki z o.o. jest zawarcie umowy spółki, wniesienie
przez wspólników wkładów na pokrycie całego kapitału zakładowego, a w razie objęcia
udziału za cenę wyższą od wartości nominalnej, także wniesienia nadwyżki, z
uwzględnieniem art. 158 § 11
, powołanie zarządu, ustanowienie rady nadzorczej lub
komisji rewizyjnej, jeżeli wymaga tego ustawa lub umowa spółki oraz wpis do rejestru.
Przepisy k.s.h. określają wymogi związane ze zgłoszeniem spółki z o.o. do sądu
rejestrowego. Wśród nich znajduje się wymóg określenia wysokości kapitału
zakładowego oraz wniesienia przez wszystkich wspólników pełnych wkładów na poczet
kapitału zakładowego – a więc objęcia udziałów, co podlega rejestracji (art. 166 i 167). I
chociaż rozporządzenie 651/2014, nie zawiera definicji "subskrybowany kapitał
zakładowy", to zdaniem Sądu nie można pomijać okoliczności związanych z
koniecznością posiadania zarejestrowanego kapitału zakładowego stanowiącego
wkłady objęte przez wspólników. Należy wskazać w tym miejscu, że zgodnie ze
słownikiem Dobry słownik pl. pojęcie słowa "subskrypcja" oznacza np. abonować,
prenumerować, zadeklarować (również zobowiązać się do zakupu i dokonania zapłaty).
W związku z tym uznanie, że subskrybowany kapitał zakładowy oznacza w istocie
kapitał zakładowy, jest całkowicie uzasadnione i zgodne z treścią art. 2 pkt 18 lit. a)
rozporządzenia 651/2014. Pojęcie to jest interpretowane tożsamo przez Prezesa
Urzędu Ochrony Konkurencji i Konkurentów, który w piśmie z [...] października 2014r., nr
[...] skierowanym do Wicemarszałka Senatu RP wskazał, że cyt. "w
opinii UOKiK subskrybowany kapitał może być utożsamiany z tą wielkością kapitału
podstawowego, która została objęta przez akcjonariuszy lub udziałowców".
Sąd nie podziela stanowiska Skarżącej, iż rezerwy tworzone na przyszłe
prawdopodobne zobowiązania są równoznaczne z zatrzymaniem kapitału w Spółce.
Za prawidłowe Sąd przyjmuje, dokonane na podstawie analizy finansowej, ustalenia
organu w zakresie wartości utraconego subskrybowanego kapitału zakładowego
uwzględniające wysokość kapitału podstawowego, kapitału rezerwowego, kapitału
zapasowego, strat z lat ubiegłych oraz wartości strat w poszczególnych okresach.
Organ prawidłowo uznał rezerwę utworzoną w 2017 r. za utratę kapitału. Zasadnie
organ wywiódł, że utworzona rezerwa ma bezpośredni wpływ na jej bieżący wynik
finansowy. Tworzenie rezerw jest ściśle związane z prowadzoną działalnością
gospodarczą Spółki i jest wynikiem świadomych decyzji podjętych przez Zarząd Spółki.
Zgodnie z art. 35d ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości
(Dz.U. z 2019 poz.351 ze zm.), dalej: "ustawa o rachunkowości", rezerwy tworzy się na
pewne lub o dużym stopniu prawdopodobieństwa przyszłe zobowiązania, których kwotę
można w sposób wiarygodny oszacować, a w szczególności na straty z transakcji
gospodarczych w toku, w tym z tytułu udzielonych gwarancji, poręczeń, operacji
kredytowych, skutków toczącego się postępowania sądowego. Zgodnie z ust. 2 tego
przepisu, rezerwy zalicza się odpowiednio do pozostałych kosztów operacyjnych,
kosztów finansowych lub strat nadzwyczajnych, zależnie od okoliczności, z którymi
przyszłe zobowiązania się wiążą. Tak więc utworzenie rezerwy powoduje określony
skutek finansowy i tym skutkiem finansowym jest przede wszystkim koszt bieżącego
okresu. Utworzenie rezerw wpłynęło na wyniki finansowe Spółki, a więc na jej sytuację
finansową. Obowiązek tworzenia rezerw wynika z art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o
rachunkowości. Zgodnie z tym przepisem w wyniku finansowym należy
uwzględnić rezerwy na znane jednostce ryzyko, grożące straty oraz skutki innych
zdarzeń.
Odnosząc się do twierdzeń Skarżącej dotyczących nierozpatrzenia całości materiału
dowodowego, wskazać należy, że zarzut ten jest niezasadny. Organy obu instancji
zebrały i rozpatrzyły całość zgromadzonego w sprawie materiału, który potwierdził, że
Skarżąca w dniu złożenia wniosku o dofinansowanie znajdowała się w trudnej sytuacji
ekonomicznej w rozumieniu kryteriów określonych w przepisach prawa Unii
Europejskiej. Przypomnieć należy, że ocena zasadności przyznania pomocy następuje
na podstawie danych wynikających z wniosku oraz informacji do niego załączonych,
według danych (w tym danych o sytuacji ekonomicznej) z dnia jego złożenia.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż organ w sposób wystarczający
przeanalizował sytuację finansową Spółki. Z akt sprawy wynika, że na dzień złożenia
wniosków o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych
za miesiąc grudzień 2017 r. wobec skarżącej miała zastosowanie procedura
niewypłacalności przewidziana w art. 2 pkt 18 lit. c rozporządzenia nr 651/2014. Dla
rozpoznania tej sprawy nie mają znaczenia powody, dla których Spółka utraciła kapitał.
Skoro Skarżąca podejmuje określone decyzje gospodarcze, to za te decyzje ponosi
odpowiedzialność, także co do zaistnienia skutków w zakresie spełnienia przesłanek
przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji w rozumieniu art. 2 pkt 18 lit. a)
rozporządzenia 651/2014.
Za bezzasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o
rehabilitacji w związku z art. 2 pkt 18 lit. c rozporządzenia nr 651/2014. Podkreślić
należy, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r.
w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc
inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (Dz. U.
Nr 53, poz. 312, z późn.zm.), wnioskodawca zobowiązany jest przedstawić podmiotowi
udzielającemu pomocy informacje dotyczące swojej sytuacji ekonomicznej, w tym
sprawozdania finansowe za okres 3 ostatnich lat obrotowych, sporządzone zgodnie z
przepisami o rachunkowości.
Zgodnie natomiast z art. 45 ust. 2 ustawy o rachunkowości, sprawozdanie finansowe
składa się z: bilansu; rachunku zysków i strat; informacji dodatkowej, obejmującej
wprowadzenie do sprawozdania finansowego oraz dodatkowe informacje i objaśnienia
(odnoszące się bezpośrednio do bilansu lub rachunku zysków i strat).
To właśnie te dokumenty stanowią podstawę rozpoznania wniosku o wypłatę
dofinansowania. To na ich podstawie organ ocenia również, czy wnioskodawca nie jest
"przedsiębiorstwem znajdującym się w trudnej sytuacji " w rozumieniu art. 2 pkt lit. c
rozporządzenia nr 651/2014.
Zasadnie zatem organ uznał, że otrzymane przez Skarżącą dofinansowanie powinno
zostać zwrócona na podstawie art. 49e ustawy o rehabilitacji, zgodnie z którym środki
Funduszu podlegają zwrotowi w kwocie wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem,
pobranej w nadmiernej wysokości lub ustalonej w wyniku kontroli w zakresie
stwierdzonych nieprawidłowości, określonej w drodze decyzji nakazującej zwrot
wypłaconych środków wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty, od dnia jej
otrzymania, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
Ze wskazanych wyżej powodów nie znajduje zatem uzasadnienia zarzut naruszenia art.
49e ustawy o rehabilitacji.
Sąd nie podziela również zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 7, art. 77 §
1 art. 80, art. 107 K.p.a. bowiem w niniejszej sprawie organy podjęły wszelkie
niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a postępowanie
dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo. Ponadto uzasadnienie faktyczne
zaskarżonej decyzji zawiera szczegółowe ustalenie faktów, na których oparł się organ,
a uzasadnienie prawne odnosi się do prawidłowo zastosowanych przepisów prawa.
Rozstrzygnięcie organu stanowi wynik wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz
rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego.
Tym samym Sąd nie stwierdził naruszenia przez organ powołanych w skardze
przepisów, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło