V SA/Wa 1169/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-11-24
Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jeśli ustawa z mocy prawa zwalnia stronę z obowiązku ich ponoszenia?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, gdy ustawa z mocy prawa zwalnia stronę z obowiązku ich ponoszenia (np. w sprawach z zakresu pomocy społecznej). W takiej sytuacji nie ma podstaw do umorzenia postępowania w przedmiocie wniosku, a jedynie do odmowy przyznania prawa pomocy w tym zakresie. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata może być uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnej pomocy prawnej bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżący S. E. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący wskazał na trudną sytuację materialną swojej rodziny, utrzymującej się z zasiłków i prac dorywczych, oraz brak posiadanych nieruchomości, oszczędności czy przedmiotów wartościowych. Skarga dotyczyła decyzji odmawiającej udzielenia pomocy w ramach programu integracyjnego dla cudzoziemców.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, o którego wyznaczenie zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W., a odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi S. E. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pomocy w ramach programu integracyjnego dla cudzoziemców postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
S. E. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku, jak i w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż zamieszkuje wraz z żoną i ośmiorgiem małoletnich dzieci, nie posiada nieruchomości, oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych, zaś jedynym źródłem utrzymania jego rodziny są zasiłki i jego dochody z prac dorywczych w łącznej wysokości 1118 złotych miesięcznie.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. – prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Zważyć należy, iż zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej.
Przedmiotem skargi S. E. jest decyzja, wydana na podstawie ustawy z 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.), odmawiająca udzielenia pomocy w ramach programu integracyjnego dla cudzoziemców, zatem skarżący jest z mocy ustawy zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, co oznacza że koszty te obciążają budżet państwa, a jego wniosek w tym zakresie jest bezprzedmiotowy. Zauważyć należy, iż skarżący nie był wzywany do uiszczenia wpisu od skargi.
W związku z tym, że ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera normy, która pozwalałaby umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych w sytuacji zwolnienia z mocy ustawy z obowiązku ich ponoszenia, postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy w tym zakresie.
Odnosząc się natomiast do wniosku o ustanowienie pomocy prawnej z urzędu zauważyć należy, iż zgodnie z art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a, może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę.
Wniosek jest zasadny. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia przede wszystkim ta okoliczność, iż cudzoziemiec nie posiada wystarczającego źródła dochodu, które pozwoliłoby mu ponieść koszty związane z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika. Już sama okoliczność, iż utrzymuje się z dochodów z zasiłków i prac dorywczych w łącznej wysokości 1118 złotych świadczy o trudnej sytuacji materialnej jego dziewięcioosobowej rodziny. Ponadto przy rozpoznawaniu wniosku wzięto pod uwagę, iż wnioskodawca nie posiada nieruchomości, oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło