V SA/Wa 1169/11
WyrokWSA w Warszawie2012-02-27
Skład orzekający: Izabella Janson, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Barbara Mleczko-Jabłońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa udzielenia pomocy w ramach programu integracyjnego dla cudzoziemców, uzasadniona prawomocnym skazaniem wnioskodawcy za umyślne przestępstwo, może obejmować również jego małoletnie dziecko, które uzyskało status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa udzielenia pomocy finansowej w ramach programu integracyjnego dla cudzoziemców, uzasadniona prawomocnym skazaniem wnioskodawcy za umyślne przestępstwo (art. 95 ust. 4 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej), jest prawidłowa i obejmuje również małoletnie dziecko wnioskodawcy, jeśli zostało ono uwzględnione we wniosku. Nie jest to naruszenie art. 42 Konstytucji RP ani zasady odpowiedzialności zbiorowej, lecz konsekwentne zastosowanie przepisów ustawy, w tym art. 91 ust. 4, który stanowi, że wniosek o pomoc obejmuje małoletnie dzieci cudzoziemca.Stan faktyczny
Skarżący, cudzoziemiec S. E., uzyskał ochronę uzupełniającą i złożył wniosek o pomoc w ramach programu integracyjnego dla siebie i małoletniego syna. Organy administracji odmówiły udzielenia pomocy, powołując się na prawomocny wyrok skazujący S. E. za umyślne przestępstwo. Skarżący zarzucił naruszenie Konstytucji RP i przepisów k.p.a., twierdząc, że odmowa pomocy dziecku z powodu winy rodzica jest niedopuszczalna. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Zasądzono od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata A. M., kwotę 295,20 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2012 r. sprawy ze skargi S. E. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pomocy w ramach programu integracyjnego dla cudzoziemców. 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adw. A. M., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy).
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej: SKO) z [...] marca 2011 r., mocą której utrzymano w mocy decyzję Prezydenta m.st. [...] z [...] stycznia 2011r. o odmowie udzielenia pomocy w ramach programu integracyjnego dla cudzoziemców.
Organ oparł swoje rozstrzygnięcie na następującym stanie faktycznym:
S. E. złożył w [...] Centrum Pomocy Rodzinie wniosek o udzielenie pomocy w ramach programu integracyjnego dla cudzoziemców, obejmujący jego oraz małoletniego syna M. E.
Decyzją z [...] stycznia 2011 r. Prezydent m.st. [...] orzekł o odmowie udzielenia pomocy w ramach programu integracyjnego dla cudzoziemców. W podstawie prawnej decyzji przywołano art. 95 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity w Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), zgodnie z którym odmawia się udzielenia pomocy w przypadku, gdy cudzoziemiec został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo popełnione umyślnie. Uzasadniając przyjęte rozstrzygnięcie organ wskazał, iż zgodnie z informacją z Krajowego Rejestru Karnego wnioskodawca został ukarany za przestępstwo popełnione umyślnie na mocy wyroku Sądu Rejonowego w C. za czyn z art. 264 § 2 kk, art. 69 § 1 kk, art. 69 § 2 kk, art. 70 § 1 pkt 1 kk, w związku z czym nie jest możliwe przyznanie mu wnioskowanej pomocy. Organ I instancji podał ponadto, że nie ma znaczenia, czy fakt ten nastąpił w trakcie trwania indywidualnego programu integracji, przed złożeniem wniosku o pomoc integracyjną, czy też w trakcie procedury o nadanie statusu uchodźcy.
Rozpoznając sprawę na skutek odwołania cudzoziemca, decyzją z [...] marca 2011 r. SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy przyjął ustalony przez Prezydenta m.st. [...] stan faktyczny sprawy oraz przywołał treść art. 95 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, w którym wskazano przesłanki wyłączające możliwość udzielenia wnioskowanej pomocy. W ocenie organu, wobec tego, iż z akt sprawy wynika, że wnioskujący cudzoziemiec został skazany – wyrokiem Sądu Rejonowego w C. z [...] lipca 2010 r. sygn. akt: [...] na 8 miesięcy pozbawienia wolności w zawieszeniu na 2 lata – za przestępstwo popełnione umyślnie, nie jest możliwe przyznanie mu pomocy mającej na celu wspieranie procesu jego integracji. Zatem podjęte w sprawie rozstrzygnięcie wynika wprost z przepisów ustawy.
SKO wskazało ponadto, że rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy przyznania pomocy obejmuje także jego syna M., natomiast nie objęto nią żony ani pozostałych siedmiorga dzieci wnioskodawcy. Żona cudzoziemca S. S., jak podał organ odwoławczy złożyła wniosek o przyznanie pomocy w ramach programu integracyjnego, jednakże uczyniła to z uchybieniem terminu do jego złożenia. Odmowa ta, co podkreśliło SKO nie miała związku z karalnością cudzoziemca S. E.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, cudzoziemiec wniósł o uchylenie decyzji SKO z [...] marca 2011r. Decyzji zarzucił naruszenie:
1. naruszenie art. 42 Konsytuacji RP poprzez orzeczenie o negatywnych następstwach skazania wnioskodawcy prawomocnym wyrokiem sądowym dla jego małoletniego syna,
2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 91 pkt 1 i pkt 4 ustawy z 12 marca 2004r. o pomocy społecznej,
3. istotne naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej: k.p.a.
W uzasadnieniu skargi cudzoziemiec zaprezentował stan faktyczny sprawy przyznając, iż nie może być tak, że w przypadku gdy przestępstwo jest popełnione przez rodzica odmawia się pomocy także dziecku. Zdaniem autora skargi nie może być w takim przypadku odpowiedzialności zbiorowej, bo cała rzesza osób, najczęściej dzieci oraz kobiet nie miałyby prawa do pomocy integracyjnej.
Odpowiadając na skargę SKO podtrzymało w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji wnosząc o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przyznanie pomocy finansowej w ramach programu integracyjnego dla cudzoziemców następuje na podstawie ustawy o pomocy społecznej z 12 marca 2004r. (Dz.U. z 2009r. nr 175, poz. 1362 z późn. zm.). Prawo do skorzystania z pomocy w ramach tego programu, zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, przysługuje cudzoziemcowi, który uzyskał w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą. Zgodnie z art. 93 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, pomoc dla cudzoziemca jest realizowana w ramach indywidualnego programu integracji, uzgodnionego między powiatowym centrum pomocy rodzinie a cudzoziemcem, określającego wysokość, zakres i formy pomocy, w zależności od indywidualnej sytuacji życiowej cudzoziemca i jego rodziny.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż decyzją Rady do Spraw Uchodźców z [...] października 2009 r. S. E. wraz z małoletnim synem M. uzyskał ochronę uzupełniającą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Umożliwiło to zainteresowanemu cudzoziemcowi przystąpienie do indywidualnego programu integracyjnego. Realizując swoje uprawnienie skarżący złożył w dniu [...] listopada 2010 r. wniosek o udzielenie pomocy, który w dniu [...] stycznia 2011r. uzupełnił o kopie pobytu - swoją i syna.
Przepisy ustawy o pomocy społecznej przewidują jednakowoż przypadki, w których mimo tego, że cudzoziemiec korzysta ze statusu uchodźcy bądź jest objęty ochroną uzupełniającą, pomoc finansowa w ramach programu zostaje wstrzymana lub nie udziela się jej wnioskodawcy. Regulacje w tym zakresie zawarte zostały w art. 95 ustawy o pomocy społecznej.
W niniejszej sprawie organy administracyjne odmówiły skarżącemu pomocy finansowej wskazując, iż zachodzi przesłanka wyłączająca określona w art. 95 ust. 4 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. W myśl tego przepisu, odmowa udzielania pomocy następuje w przypadku, gdy cudzoziemiec został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo popełnione umyślnie. Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż okoliczność skazania cudzoziemca na terytorium RP potwierdzona została "Informacją o osobie z Krajowego Rejestru Karnego" z [...] stycznia 2011 r. (k. 16 akt administracyjnych). Z informacji tej wynika, iż S. E. został skazany w dniu [...] lipca 2010r. przez Sąd Rejonowy w C. za czyn z art. 264 § 2 kk, art. 69 § 1 kk, art. 69 § 2 kk, art. 70 § 1 pkt 1 kk na 8 miesięcy pozbawienia wolności w zawieszeniu na 2 lata.
Zatem w sprawie bezsporne jest to, iż wnioskodawca spełnił podstawową przesłankę by starać się o udzielenie pomocy finansowej, tj. został objęty ochroną uzupełniającą, jak również i to, że został skazany prawomocnym wyrokiem sądu karnego za przestępstwo umyślne.
Stanowiska Sądu nie zmienią zarzuty podniesione w skardze.
Cudzoziemiec w treści skargi nie zgadza się ze stanowiskiem przyjętym przez organ, że w przypadku popełnienia przez rodzica przestępstwa, małoletnie dziecko jest pozbawione pomocy integracyjnej. Zarzucając tym samym naruszenie przez organ art. 91 ust. 1 i 4 ustawy o pomocy społecznej.
Ze stanowiskiem skarżącego Sąd się nie zgadza, zgodnie z art. 91 ust. 1 ww. ustawy cudzoziemcowi, który uzyskał w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy, udziela się pomocy mającej na celu wspieranie procesu jego integracji. Pomocy, o której mowa udziela się na wniosek uchodźcy złożony w 60 dni od dnia uzyskania przez niego w Rzeczypospolitej Polskiej statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej (art. 91 ust. 3). Zgodnie natomiast z art. 91 ust. 4 tej ustawy wniosek obejmuje małoletnie dzieci cudzoziemca oraz jego małżonka, jeżeli uzyskali w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą.
Syn skarżącego M. był objęty wnioskiem z [...] listopada 2010r. zatem rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji o odmowie udzielenia pomocy w ramach programu integracyjnego dla cudzoziemców obejmuje także jego. Nie jest też tak jak twierdzi skarżący, że jest to przykład odpowiedzialności zbiorowej, tylko konsekwentne zastosowanie przez organ przepisu art. 91 ust. 4 ww. ustawy.
Sąd nie dopatrzył się tutaj, jak chciałby skarżący naruszenia art. 42 Konstytucji RP, który stanowi, że odpowiedzialności karnej podlega ten tylko, kto dopuścił się czynu zabronionego pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia. Naruszenie tego zapisu Konstytucji RP, skarżący upatruje w orzeczeniu o negatywnych następstwach skazania go prawomocnym wyrokiem sądowym dla jego małoletniego syna.
Podkreślić bowiem należy, iż ani art. 42 Konstytucji RP, ani art. 91 ustawy o pomocy społecznej, ani inny przepis tejże ustawy nie uprawnia do udzielenia pomocy małoletniemu dziecku, w oderwaniu do sytuacji rodziców, którzy są jego przedstawicielami ustawowymi. Małoletnie dziecko zostało objęte wnioskiem rodzica, a zatem przyjęte przez organ rozstrzygnięcie będzie wspólne dla nich obojga. Jak wynika z akt sprawy, żona skarżącego również złożyła wniosek o przyznanie wsparcia w ramach programu integracyjnego, obejmując nim pozostałe siedmioro wspólnych dzieci. Organ odmówił przyznania wnioskowanej pomocy, podobnie jak w przedmiotowej sprawie obejmując decyzją wnioskodawczynię oraz małoletnie dzieci.
Na gruncie powyższych rozważań podkreślić również należy, iż kwestia odmowy udzielenia pomocy skarżącemu i jego synowi nie została pozostawiona do uznania organu administracji publicznej, lecz przepis nałożył na organ obowiązek wydania decyzji odmawiającej. Wobec tego, w razie stwierdzenia, że wnioskodawca został skazany prawomocnym wyrokiem sądowym, organ nie rozważa słusznego interesu strony lecz ma obowiązek zastosować przepis.
Mając zatem na uwadze treść omawianych regulacji – w ocenie Sądu – organy administracyjne prawidłowo przyjęły, iż stwierdzenie karalności wnioskodawcy stanowi samodzielną podstawę odmowy przyznania pomocy finansowej i wyczerpuje dyspozycję tego przepisu.
Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty natury procesowej. W ocenie Sądu organy administracyjne przeprowadziły postępowanie w sposób prawidłowy, wyjaśniając stronie motywy przyjętego rozstrzygnięcia. Organ rozstrzygał na podstawie całokształtu materiału dowodowego, uznając prawidłowo, że okoliczności będące podstawą przyjętego rozstrzygnięcia zostały udowodnione w sposób pełny i rzetelny. Ponadto organy zgodnie z nałożonym na nich obowiązkiem opracowały zwięzłe uzasadnienie faktyczne i wyjaśniły adresatowi podstawę prawną przyjętego rozstrzygnięcia. Nie można się zatem, jak chciałby skarżący dopatrzyć naruszenia przepisów postępowania, a co istotne, takiego naruszenia, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z powyższych względów oraz z uwagi na prawidłowo dokonane ustalenia faktyczne i prawne sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło