V SA/Wa 1171/09
WyrokWSA w Warszawie2010-01-11
Skład orzekający: Jolanta Bożek, Irena Jakubiec – Kudiura, Izabella Janson
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Ministra Finansów odmawiające uchylenia postanowienia o oddaleniu skargi na czynności egzekucyjne, wydane w oparciu o inne postępowanie niż to, w którym stwierdzono fałszerstwo dokumentów, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że postanowienie Ministra Finansów jest zgodne z prawem. Kluczowe było stwierdzenie, że okoliczności dotyczące fałszerstwa dokumentów, które miały miejsce w odrębnym postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, nie pozostają w związku przyczynowym z czynnościami egzekucyjnymi dokonanymi przez Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego ZUS w innym postępowaniu. W związku z tym, brak było podstaw do wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem o oddaleniu skargi na czynności egzekucyjne.Stan faktyczny
Skarga T. P. dotyczyła postanowienia Ministra Finansów utrzymującego w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. o odmowie uchylenia postanowienia oddalającego skargę na czynności egzekucyjne ZUS polegające na zajęciu wynagrodzenia. Skarżący domagał się wznowienia postępowania, powołując się na fałszerstwo dokumentów i równoległe postępowania egzekucyjne, które miały miejsce w innym postępowaniu prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Minister Finansów odmówił uchylenia postanowienia, wskazując na brak związku przyczynowego między wadami postępowania a zaskarżonymi czynnościami egzekucyjnymi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Protokolant - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2010r. sprawy ze skargi T. P. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia postanowienia o oddaleniu skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę.
Przedmiotem skargi T. P. jest postanowienie Ministra Finansów z ... maja 2009 r. nr ... utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z ... lipca 2008r. nr ... w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznego rozstrzygnięcia z ... kwietnia 2008r. w sprawie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne dokonane przez Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego ZUS w P.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco;
Dyrektor Izby Skarbowej w P. postanowieniem z ... kwietnia 2008 r. nr ... oddalił skargę T. P. z ... stycznia 2008 r. na czynności egzekucyjne dokonane przez Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P., a polegające na zajęciu zawiadomieniami z ... grudnia 2008 r. wynagrodzenia za pracę Zobowiązanego w W. S.A. w M.. Powyższe postanowienie stało się ostateczne.
Pismem z 15 maja 2008 r. T. P. wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ww. postanowieniem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej "k.p.a."). Strona podniosła, iż wskazane postanowienie uprawomocniło się, z uwagi na błąd w odczytaniu pouczenia o przysługujących jej środkach zaskarżenia. Ponadto Strona powołała się na postanowienie Ministra Finansów z dnia ... marca 2008r. nr ... uchylające postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia ... sierpnia 2007 r. nr ... w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznego postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego P.. Strona wskazała również, iż w tym samym czasie nie mogą się toczyć równolegle postępowania egzekucyjne dotyczące tych samych należności. Podniosła także zarzut oparcia zaskarżonego rozstrzygnięcia o protokół o stanie majątkowym z podrobionym podpisem Zobowiązanego oraz pominięcie przekazanej wierzytelności, co do której dokumenty zostały przerobione przez dłużnika P. M. skazanego za popełnienie przestępstwa.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, postanowieniem z ... lipca 2008 r. nr ... Dyrektor Izby Skarbowej w P. odmówił uchylenia dotychczasowego postanowienia, z uwagi na brak podstaw do jego uchylenia.
Pismem z 11 sierpnia 2008 r. T. P. wniósł do Ministra Finansów zażalenie na powyższe postanowienie. Podtrzymując argumentację zawartą we wniosku z dnia 15 maja 2008 r. dodatkowo podkreślił, iż od lipca 2004 r. prowadzone są równolegle dwa postępowania egzekucyjne w stosunku do tej samej należności.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Minister Finansów postanowieniem z ... maja 2009r. nr ... utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśnił, m.in., iż wznowienie postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem jest postępowaniem nadzwyczajnym stanowiącym odstępstwo od zasady trwałości orzeczeń wydanych w postępowaniu administracyjnym. Postępowanie to ma na celu ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie w sprawie zakończonej ostatecznym postanowieniem, jeżeli postępowanie, w którym ono zapadło, było dotknięte kwalifikowaną wadą wyliczoną w art. 145 § 1 k.p.a. Chodzi tu o wady postępowania administracyjnego, przy czym uchybienia te muszą być istotne oraz pozostawać w związku przyczynowym, a więc wiązać się z rozstrzygnięciem objętym ostatecznym postanowieniem. Wystąpienie jednej z tych przesłanek uzasadnia uchylenie dotychczasowego postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy, stosownie do treści art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, iż w przedmiotowej sprawie Strona we wniosku o wznowienie postępowania podała jako podstawę art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Konkretyzując swoje żądanie powołała się na postanowienie Ministra Finansów z ... marca 2008 r. nr ... Postanowienie to zostało wydane na skutek złożenia zażalenia na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z ... sierpnia 2007 r. nr ... o odmowie uchylenia dotychczasowego rozstrzygnięcia z ... marca 2007 r. nr ... w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego P. . na podstawie tytułów wykonawczych wystawianych sukcesywnie w latach 1998-1999 przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w P.. Wobec powyższego organ wyjaśnił, iż powołane przez Stronę okoliczności dotyczyły odrębnego postępowania prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego P.. W tymże postępowaniu materiał dowodowy stanowiły między innymi fałszywe dokumenty: dokument zajęcia wierzytelności z ... lutego1999 r. oraz protokół o stanie majątkowym z ... grudnia 1999 r. Sfałszowanie tychże dowodów zostało potwierdzone wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z ... października 2006 r. sygn. akt ... Natomiast – jak dalej podkreślił organ - postępowanie wszczęte skargą z 18 stycznia 2008 r. dotyczyło czynności egzekucyjnych dokonanych przez Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. w odrębnym postępowaniu egzekucyjnym.
W skardze z 28 czerwca 2009r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. P. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia z powodu rażącego naruszenia prawa procesowego i materialnego, które miała istotny wpływ na wynik postępowania, a w szczególności:
- art.153 p.p.s.a. w związku z brakiem uwzględnienia oceny prawnej zawartej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 28 lipca 2006r. sygn.akt I SA/Po 1596/04 dotyczącej tej samej sprawy,
- art.33 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; zdaniem skarżącego zachodzi bowiem niedopuszczalność egzekucji ponownie wszczętej, gdy postępowanie egzekucyjne dotyczące tych samych należności wszczęte uprzednio wobec tego samego zobowiązanego nie zostało wobec niego w sposób prawnie skuteczny zakończone,
- art.6 i art.10 k.p.a.
Ponadto skarżący wniósł o dopuszczenie następujących dowodów:
- z akt Sądu Rejonowego w P. sygn.akt ...
- z akt Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu sygn.akt I SA/Po 1596/04, sygn.akt I SA/Po 1242/08 oraz sygn.akt I SA/Po 278/09
- z akt Ministra Finansów ...
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną we wcześniejszych rozstrzygnięciach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269).
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny (w tym przypadku – decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Na wstępie rozważań podkreślić należy, iż wznowienie postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem jest postępowaniem nadzwyczajnym stanowiącym odstępstwo od zasady trwałości orzeczeń wydanych w postępowaniu administracyjnym, wyrażonej w art.16 k.p.a. Postępowanie to ma na celu ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie w sprawie zakończonej ostatecznym postanowieniem, jeżeli postępowanie, w którym ono zapadło, było dotknięte kwalifikowaną wadą wyliczoną w art. 145 § 1 k.p.a. Chodzi tu o wady postępowania administracyjnego, przy czym uchybienia te muszą być istotne oraz pozostawać w związku przyczynowym, a więc wiązać się z rozstrzygnięciem objętym ostatecznym postanowieniem. Wystąpienie jednej z tych przesłanek uzasadnia uchylenie dotychczasowego postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy, stosownie do treści art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.
Zaistnienie sytuacji określonej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. ma miejsce wówczas, gdy spełnione zostaną następujące przesłanki: gdy w sprawie wystąpi fałszywy dowód, dowód ten jest podstawą do ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy oraz sfałszowanie dowodu jest stwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu. Z kolei podstawa wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy dojdzie do popełnienia przestępstwa w rozumieniu Kodeksu karnego, popełnienie przestępstwa stwierdzone jest orzeczeniem sądu lub innego organu, a ponadto rozstrzygnięcie objęte postanowieniem pozostaje w związku przyczynowym z tym przestępstwem.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy wyjaśnić należy, iż przedmiotem wniosku T. P. z 15 maja 2008r. było żądanie wznowienia postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w P. z ... kwietnia 2008 r. nr ... Postanowienie to zostało wydane w wyniku złożenia przez Skarżącego skargi na czynności egzekucyjne dokonane zawiadomieniami z ... grudnia 2008 r. o numerach od ... do ... przez organ egzekucyjny - Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P., a polegające na zajęciu wynagrodzenia za pracę Skarżącego w W. w M. Czynności te zostały dokonane przez organ egzekucyjny w celu wyegzekwowania należności objętych tytułami wykonawczymi o numerach od ... do nr ... oraz od ... do ... wystawionymi w dniu ... czerwca 2007 r.
We wniosku o wznowienie postępowania Skarżący podał jako podstawę art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Konkretyzując swoje żądanie powołał się na postanowienie Ministra Finansów z ... marca 2008 r. nr ... Postanowienie to zostało wydane na skutek złożenia zażalenia na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z ... sierpnia 2007 r. nr ... o odmowie uchylenia dotychczasowego rozstrzygnięcia z ... marca 2007 r. nr ... w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego P. na podstawie tytułów wykonawczych wystawianych sukcesywnie w latach 1998-1999 przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w P.. Jednakże - jak słusznie podkreślił organ -powołane przez Skarżącego okoliczności dotyczyły odrębnego postępowania prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego P.. W tymże postępowaniu materiał dowodowy stanowiły między innymi fałszywe dokumenty, takie jak: dokument zajęcia wierzytelności z ... lutego 1999 r. oraz protokół o stanie majątkowym z ... grudnia 1999 r. Sfałszowanie tychże dowodów zostało potwierdzone wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z ... października 2006 r. sygn. akt ...
Natomiast postępowanie wszczęte skargą z 18 stycznia 2008 r. dotyczyło czynności egzekucyjnych dokonanych przez Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. w odrębnym postępowaniu egzekucyjnym. W tymże postępowaniu przedmiot badania stanowił tryb dokonania czynności egzekucyjnych związanych z zastosowaniem środka egzekucyjnego w postaci egzekucji wynagrodzenia za pracę pod względem formalnoprawnym. Materiał dowodowy w tejże sprawie stanowiły zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę z ... grudnia 2007 r. Dyrektor Izby Skarbowej w P. postanowieniem z ... kwietnia 2008 r. nr ... oddalił skargę jako nieuzasadnioną. Należy podzielić pogląd organów orzekających, iż podnoszone przez T. P. we wniosku z 15 maja 2008 r. argumenty nie pozostają w związku przyczynowym z zaskarżoną czynnością egzekucyjną, a tym samym z wydanym rozstrzygnięciem. Dlatego też zasadnie Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z ... lipca 2008 r. nr ... o odmowie uchylenia dotychczasowego rozstrzygnięcia z dnia ... kwietnia 2008 r. nr ... w sprawie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art.153 p.p.s.a. należy uznać, iż jest on bezzasadny. Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. jako organ egzekucyjny prowadzący postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od ... wystawionych w dniu ... czerwca 2007 r., postanowieniem z ... marca 2009 r. nr ..., stosując się do powołanego przez Skarżącego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 28 lipca 2006 r., sygn. akt I SA/Po 1598/04 umorzył przedmiotowe postępowanie egzekucyjne oraz uchylił dokonane czynności egzekucyjne w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę Zobowiązanego w W. w M.
Ponadto, odnośnie zarzutu naruszenia art.33 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, Sąd wyjaśnia, iż ww. przepis nie miał zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Dopuszczalność egzekucji administracyjnej nie była bowiem przedmiotem badania ani w postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w P. z ... lipca 2008r. jak i w utrzymującym go w mocy zaskarżonym postanowieniu Ministra Finansów.
Odnośnie natomiast zawartego w skardze wniosku o dopuszczenie dowodów z dokumentów: z akt Sądu Rejonowego w P. sygn.akt ..., z akt Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu sygn.akt I SA/Po 1596/04, sygn.akt I SA/Po 1242/08 oraz sygn.akt I SA/Po 278/09z akt Ministra Finansów ..., Sąd wyjaśnia, iż na podstawie art.106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na żądanie stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. A zatem jedną z przesłanek prowadzenia postępowania dowodowego jest konieczność wyjaśnienia istotnych wątpliwości, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca.
Reasumując - w ocenie Sądu – zaskarżone postanowienie wydane zostało na podstawie przepisów prawa i zawiera - zgodnie z dyspozycją art.107 § 3 k.p.a. wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło