V SA/Wa 1178/09

WyrokWSA w Warszawie2009-11-26

Skład orzekający: Irena Jakubiec – Kudiura, Małgorzata Rysz, Joanna Zabłocka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji o cofnięciu zezwolenia na osiedlenie się zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności w zakresie prawidłowego doręczenia decyzji i pouczenia strony o obowiązku informowania o zmianie adresu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania zostało wydane z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego. Kluczowe było ustalenie, czy decyzja Wojewody została skutecznie doręczona, co z kolei zależało od prawidłowego pouczenia strony o obowiązku informowania o zmianie adresu zgodnie z ustawą o cudzoziemcach i Kodeksem postępowania administracyjnego. Brak takiego pouczenia uniemożliwiał przyjęcie, że termin do wniesienia odwołania rozpoczął bieg.
Stan faktyczny
H M złożył skargę na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody o cofnięciu zezwolenia na osiedlenie się. Decyzja ta została wysłana na ostatni znany adres, ale przesyłka wróciła z adnotacją "nieznany pod tym adresem". Strona wniosła o przywrócenie terminu, twierdząc, że o decyzji dowiedziała się przypadkiem i uchybienie nastąpiło bez jej winy. Szef Urzędu stwierdził uchybienie terminu, odmawiając przywrócenia. Sąd uchylił postanowienie, wskazując na wadliwość postępowania organu, w szczególności w zakresie doręczenia decyzji i braku pouczenia strony.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz H M kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2009 r. sprawy ze skargi H M na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania; 1. Uchyla zaskarżone postanowienie; 2. Zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz H M kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi z dnia 22 czerwca 2009 r. H M jest postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2009 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. orzekającej o cofnięciu z urzędu zezwolenia na osiedlenie się oraz zobowiązującej do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w nastepującym stanie faktycznym: W dniu [...] marca 2006 r. Wojewoda [...] wydał decyzję o udzieleniu HM zezwolenia na osiedlenie się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z uwagi na zawarty w dniu [...] .12.2002 r. związek małżeński z obywatelką polską. Nastepnie pismem z dnia [...] lipca 2009 r. Wojewoda [...] zawiadomił cudzoziemca o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na osiedlenie się. Decyzją z dnia [...] października 2007 r. Nr [...] Wojewoda [...] orzekł o cofnięciu udzielonego zainteresowanemu zezwolenia na osiedlenie się. Od powyższego rozstrzygniecia cudzoziemiec odwołał się do Szefa Urzedu do Spraw Cudzoziemców, ktory decyzją z dnia [...] stycznia 2008r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując na konieczność dokonania dodatkowych czynności wyjaśniających, mających na celu zweryfikowanie, czy cudzoziemiec podczas przesłuchania do protokołu nie skłamał odnośnie faktycznego miejsca ówczesnego zamieszkania, a także uzupełnienie materiału dowodowego w kontekście oceny, czy wobec strony zachodzą przesłanki do udzielenia zgody na pobyt tolerowany i ustalenie, czy wydanie decyzji nie naruszy art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolnosci, sporzadzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. Decyzją z dnia [...] maja 2008 r. Nr [...] Wojewoda [...] orzekł o cofnięciu udzielonego stronie zezwolenia na osiedlenie się. Od powyższej decyzji H M złożył odwołanie do Szefa Urzedu do Spraw Cudzoziemców, który decyzją Nr [...] z dnia [...] 09.2008r. uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W dniu [...] 12.2008r. Wojewoda [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją nr [...] orzekł o cofnięciu cudzoziemcowi z urzędu zezwolenia na osiedlenie się oraz zobowiazał go do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Decyzja Wojewody [...] została wysłana w dniu [...].12.2008r. pod ostatnio wskazany przez cudzoziemca adres zamieszkania tj. ,,[...] ." Przesyłka została zwrócona do organu z adnotacją "nieznany pod tym adresem". W dniu [...] kwietnia 2009 r zainteresowany wniósł odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców vvraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania cudoziemiec wskazał, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, albowiem zmienił miejsce zamieszkania, a nowa właścicielka mieszkania obiecała oddawać mu przesyłki, które będą do niego przychodzić. Ponadto zaznaczył, że jego wina jest tylko w tym, że nie zawiadomił Urzędu o zmianie miejsca zamieszkania. We wniosku zainteresowany stwierdził, iż o wydaniu w/w decyzji z dnia [..].12.2008r. dowiedział sie w dniu [..].04.2009r., po tym jak został zatrzymany. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowieniem z dnia [...] maja 2009r. Nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] Nr [...]z dnia [...].12.2008r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż zaskarżona decyzja Wojewody [...] została skutecznie doręczona w dniu [...] grudnia 2008 r., natomiast odwołanie wraz z prośbą o przywrócenie terminu do jego wniesienia cudzozmiec wniósł w dniu [...] kwietnia 2009 r. po upływie 14 dniowego terminu do wniesienia odwołania do organu II instancji. Ponadto wskazał, iż postanowieniem z dnia [..] maja 2009 r. nr [...] odmówił przwrócenia terminu do wniesienia przedmiotowego odwołania. Pismem z dnia [...] czerwca 2009 r. H M złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Adminstarcyjnego w Warszawie na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2009 r. wnosząc o jego uchylenie. Zasakrżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie a) art. 58 § 1 kpa w zw. z art. 7, 8 i 9 kpa oraz art. 77 i 80 kpa - poprzez przyjęcie, iż uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło z winy skarżącego. b) art. 41, 42, 43, 44 kpa w zw. z art. 7, 8 i 9 kpa oraz art. 11 a ustawy o cudzoziemcach poprzez niepodjęcie próby doręczenia skarżącemu decyzji na adres w B, skoro taki adres podał we wniosku oraz brak próby ponownego wysłania i awizowanie przesyłki na adres przy ul. [...]z uwagi na wątpliwosci, co do miejsca przebywania skarżącego, Zaznaczył, iż organ nie wywiązał się z możliwości doręczenia adresowi przesyłki "w każdym miejscu, gdzie zastanie się adresata", w tym na przykład w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej skarżącego - ul. [...], c) art. 134 kpa - poprzez przyjecie, iz strona uchybiła wniesieniu odwołania w terminie, mimo że strona wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i uprawdopodobniła, że uchybienie nastąpiło bez winy skarżącego. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż zaskarżone postanowienie nie zostało doręczone jego pełnomocnikowi, pomimo iż skierował w dniu [...] kwietnia 2009 r. pismo do Wojewody [...] , w którym poinformował o przystąpieniu do sprawy w charakterze pełnomocnika oraz wskazał na zmianę adresu skarżącego. Zaznaczył, iż organ zignorował pisma jego pełnomocnika z dnia [..] i [...] maja 2009 r. Skarżący podniósł, iż do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania doszło w sposób niezawiniony przez niego. O wydanej decyzji dowiedział się w dniu [...] kwietnia 2009r., natomiast odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zlożył już w dniu [...] kwietnia 2009r., a tym samym zachował 7-dniowy termin liczony od dnia ustania przyczyny uchybienia. Organ nie dokonał oceny przyczyn uchybienia terminowi i nie odniósł się do złożonego oświadczenia właściciela mieszkania przy ul.[...] . Skarżący podkreślił, iż z uwagi na wątpliwości co do adresu skarżacego organ winien był wezwać do sprecyzowania adresu wezwanie takie wysyłając na oba znane mu adresy . Ponadto w przypadku wątpliwości co do adresu winien był decyzję z dnia [...] grudnia 2008 r. doręczyć pod oba wskazane adresy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu stanowiska wskazał, iż żądanie uchylenia zaskarżonego postanowienia jest zasadne. Podkreślił, iż zarówno w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z dnia [..] 07.2007r., jak i w toku całego postępowania w sprawie o cofnięcie zezwolenia na osiedlenie się nie pouczono skarżącego o obowiązku informowania o każdej, rownież czasowej, zmianie jego adresu wynikającym z art. 11 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach, ani o konsekwencjach wynikajacych z uchybienia temu obowiązkowi. W związku z powyższym błędnie przyjęto, iż decyzję Wojewody[...] doręczono z dniem [...] grudnia 2008 r. Ponadto organ uznał za zasadne zarzuty dotyczące doręczenia zaskarżonego postanowienia z pominięciem pełnomocnika skarżącego oraz nieuwzględnienia treści pism pełnomocnika strony z dnia [...] i [...] maja 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269 ze zm.) – sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.– zwany dalej ppsa). Ponadto zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując zaskarżone postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2009r., Sąd uznał, iż zostało ono wydane z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego lecz z innych powodów niż podniesione w skardze. W zaskarżonym rozstrzygnięciu błędnie przywołano treść art. 41 kpa, albowiem przepis ten nie miał zastosowania w przedmiotowej sprawie. Przepisy dotyczące doręczeń w postępowaniach administracyjnych dotyczących cudzoziemców zostały uregulowane w art 11a ustawy o cudzoziemcach z dnia 13 czerwca 2003 r. ( Dz. U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1694 ostania zm. z dnia 18 marca 2008 r. Dz.U. Nr 70, poz. 416.). Natomiast kwestie pouczenia cudzoziemców reguluje art 10 ustawy o cudzoziemcach. W tym miejscu należy jednak wskazać, iż art. 10 ustawy o cudzoziemcach nie ma zastosowania w postępowaniu w sprawie o cofnięcie zezwolenia na osiedlenie się. W związku z powyższym w postępowaniach nie objętych zakresem w/w przepisu zastosowanie ma zasada udzielania informacji wyrażona w art 9 kpa. W przedmiotowej sprawie zarówno w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z dnia [...] 07.2007r., jak i w toku całego postępowania w sprawie o cofnięcie zezwolenia na osiedlenie się nie pouczono skarżącego o obowiązku informowania o każdej, również czasowej, zmianie jego adresu wynikajacym z art. 11 ust 3 ustawy o cudzoziemcach jak również o konsekwencjach wynikających z uchybienia temu obowiązkowi. Prawidłowe zastosowanie art 11 ust 3 i 4 ustawy o cudzoziemcach pdobnie jak art 41 § 2 Kpa jest możliwe tylko wówczas, gdy strona została prawidłowo pouczona o skutkach wypływających z niedopełnienia obowiązku w nich normowanego, co wynika z ogólnej zasady zawartej w art 9 kpa. W związku z powyższym w zaskarżonym postanowieniu organ błędnie przyjął, iż decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. doręczono skarżącemu z dniem [...] grudnia 2008 r. W aktach brak jest dowodu doręczenia decyzji w innym dniu. W tej sytuacji jest możliwe, iż doręczenie decyzji nastąpiło w dniu [...] .04.2009r., kiedy jak wynika z wniosku o przywrocenie terminu skarżący powziął wiadomość o tej decyzji. Nie ma też pewności czy w/w decyzja została cudzoziemcowi w ogóle doręczona, co powinno zostać wyjaśnione przez organ. Nie można wykluczyć, iż termin do wniesienia odwołania wogóle nie rozpoczął jeszcze biegu wobec braku doręczenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. Sąd podkreśla, iż o uchybieniu terminu, można mówić tylko wówczas, gdy termin rozpoczął swój bieg na skutek prawidłowego doręczenia pisma adresatowi zgodnie z przepisami kpa. Ponadto na prawidłowość zaskarżonego postanowienia ma wpływ postanowienie Szefa Urzędu z dnia [...] maja 2009 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od w/w decyzji Wojewody[...], które obarczone jest analogicznymi wadami . W świetle przytoczonych wyżej faktów, postępowanie toczące się w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. nie można uznać za prawidłowe. Rozpoznając sprawę ponownie organ winien zbadać prawidłowość doręczenia w/w decyzji Wojewody [...] i ewentualnie datę tego doręczenia i dopiero wówczas stwierdzić, czy odwołanie zostało rzeczywiście wniesione z uchybieniem terminu Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło