V SA/Wa 118/08

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi D. W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2007 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych; postanawia: - przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi D. W. wystąpiła z wnioskiem (uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF z 10 lutego 2008 r.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku, jak i w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z trójką dzieci, utrzymuje się z dochodów z dzierżawy gruntów w wysokości 600 złotych miesięcznie oraz z prowadzonego gospodarstwa rolnego. Oświadczyła, iż były mąż nie łoży na utrzymanie dzieci. Wskazała, iż posiada dom o powierzchni 100 m2, nieruchomość rolną o powierzchni 19 ha, stodołę, oborę, garaż, nie posiada natomiast żadnych oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W związku z tym, iż dane zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 29 lutego 2008r. wezwano wnioskodawczynię do uzupełnienia przedmiotowego wniosku przez udzielenie odpowiedzi na postawione pytania i nadesłanie stosownych dokumentów, w terminie siedmiu dni pod rygorem ujemnych skutków prawnych. W dniu 17 marca 2008 r. (data nadania) skarżąca nadesłała dodatkowe oświadczenie, w którym podała, iż jest właścicielką nieruchomości rolnej o powierzchni 9,9 ha oraz współwłaścicielką nieruchomości rolnej 9,2 ha. Nieruchomość o powierzchni 9,2 ha stanowi współwłasność z byłym mężem skarżącej. Nieruchomość tę użytkuje były małżonek i on całości czerpie z niej pożytki. Według oświadczenia skarżąca do dnia dzisiejszego nie przeprowadziła po rozwodzie podziału majątku. Natomiast nieruchomość rolna, stanowiąca jej odrębną własność, o powierzchni 9,97 ha jest przez nią wydzierżawiana. Skarżąca wskazała, iż nie uzyskuje żadnego dochodu z najmu sprzętu gospodarstwa rolnego. Miesięczne wydatki wnioskodawczyni przedstawiają się następująco: energia elektryczna – ok. 100 złotych, woda – ok. 50 złotych, telefon – ok. 100 złotych, potrzeby szkolne ok. 100 złotych, dwa bilety miesięczne – 110 złotych, wyżywienie ok. 500 złotych, inne – 50 złotych, ubezpieczenie budynków 325 złotych (opłata roczna). Oświadczyła, iż uzyskuje pomoc od rodziny w wysokości ok. 800 złotych. Skarżąca wyjaśniła, iż pełnoletnie dzieci nadal uczą się – na dowód czego załączyła zaświadczenia ze szkoły. Potwierdziła, iż ani ona, ani jej dzieci nie posiadają oszczędności pieniężnych. Były mąż mimo obowiązku uiszczania alimentów na dzieci w wysokości 550 złotych, uchyla się od niego - na dowód powyższego skarżąca nadesłała pismo komornika sądowego wskazujące wysokość zaległości byłego męża (np. zaległość z tytułu alimentów przypadających skarżącej wynosi 33.309,35 złotych). Oświadczyła także, iż nie otrzymuje zaliczki alimentacyjnej, gdyż posiada za duże dochody z gospodarstwa rolnego. Wyjaśniła, iż do jej dochodu z gospodarstwa rolnego wliczone zostały również dochody z nieruchomości rolnej o pow. 9,2 ha, które formalnie jest współwłaścicielką, a praktycznie pożytki z tego gospodarstwa przypadają jedynie jej byłemu mężowi. Do pisma skarżąca załączyła m.in. umowę dzierżawy z dnia 31 sierpnia 2006r. gruntów o powierzchni 9,97 ha, wyciąg z rachunku bankowego za luty 2008r. z saldem 0 złotych oraz dokumenty potwierdzające ponoszone wydatki. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym – wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W przedmiotowej sprawie skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a, może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Zasadność wniosku skarżącej rozpatrzono zatem w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie ona zobowiązana ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowe. Biorąc pod uwagę znajdujące się w aktach sprawy oświadczenia o stanie majątkowym i porównując je z obciążeniem wynikającym z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 354 złotych należało uznać, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym. W związku z powyższym oraz faktem, iż cała rodzina utrzymuje się z dochodów z dzierżawy w wysokości 600 złotych, pomocy najbliższej rodziny i dochodów uzyskiwanych z przydomowego ogrodu i gospodarstwa należało uznać, iż skarżąca wykazała, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. W przytoczonych okolicznościach skarżąca nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie ponieść pełnych kosztów sądowych w sprawie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.