V SA/Wa 118/16

PostanowienieWSA w Warszawie2017-04-07

Skład orzekający: Anna Nasiłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Jaka jest podstawa prawna i wysokość wynagrodzenia dla adwokata ustanowionego z urzędu w sprawie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, gdy postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie nowego rozporządzenia, a zakończyło się po jego wejściu w życie?
Ratio decidendi
W przypadku, gdy postępowanie sądowe zostało wszczęte przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, a zakończyło się po tej dacie, wynagrodzenie adwokata z urzędu należy ustalić na podstawie przepisów dotychczasowych, tj. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., a w dalszej kolejności, jeśli sprawa została wszczęta przed 1 stycznia 2016 r. (data wejścia w życie rozporządzenia z 2015 r.), na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Stan faktyczny
Sąd administracyjny rozpoznał wniosek adwokata P. A. S. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Adwokat został ustanowiony dla skarżącego S. A. w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Finansów. Sąd wyrokiem z 16 lutego 2017 r. uchylił zaskarżoną decyzję. Adwokat wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, wskazując, że nie zostały one opłacone. Wniosek dotyczył ustalenia wysokości wynagrodzenia zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym przepisami przejściowymi dotyczącymi rozporządzeń o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. A. S. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 zł, w tym wynagrodzenie 240 zł i podatek VAT 55,20 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu w sprawie ze skargi S. A. na decyzję Ministra Finansów z dnia (...) listopada 2015 r. Nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu grzywny postanawia: przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. A. S. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), a tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). Postanowieniem z 21 kwietnia 2016 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał skarżącemu S. A. prawo pomocy w całości, w tym w zakresie ustanowienia adwokata. Pismem z 8 czerwca 2016 r. Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie (przesłanym tut. Sądowi do wiadomości) wyznaczyła adwokata P. A. S. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy na rozprawie, wyrokiem z 16 lutego 2017 r. uchylił zaskarżoną decyzję. Pełnomocnik skarżącego na rozprawie wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz oświadczył, że koszty te nie zostały opłacone ani w całości ani w części. Adwokatowi doręczono formularz dla pełnomocników świadczących pomoc prawną z urzędu do wypłaty wynagrodzenia oraz zobowiązano do wypełnienia druku i zwrotu do Sądu wraz z fakturą VAT celem wypłacenia wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Przy piśmie przewodnim złożonym w Sądzie w dniu 17 marca 2017 r. pełnomocnik przedstawił formularz oraz fakturę VAT wystawioną na kwotę 480 zł (590,40 zł brutto) ustaloną na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. Rozpoznając wniosek należało zważyć, co następuje. Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. (dalej p.p.s.a.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W dniu 2 listopada 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714). W myśl § 22 tego aktu, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W niniejszej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte skargą z dnia 28 grudnia 2015 r., a zakończyło się w dniu 16 lutego 2017 r. wydaniem przez tut. Sąd wyroku. Wobec powyższego należy odnieść się do przepisów dotychczasowych, tj. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801, dalej rozporządzenie z 2015 r.). § 22 rozporządzenia z 2015 r. zawiera również (analogiczny w treści do wyżej cytowanego) przepis przejściowy, zgodnie z którym do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Omawiane rozporządzenie weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. (§ 23 rozporządzenia z 2015 r.). Jak już wyżej wskazano, postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte 28 grudnia 2015 r., a zakończyło się wyrokiem z 16 lutego 2017 r., tj. zostało wszczęte i niezakończone przed 1 stycznia 2016 r., tj. przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z 2015 r. Wobec wypełnienia dyspozycji przepisu § 22 rozporządzenia z 2015 r., należne adwokatowi P. A. S. wynagrodzenie trzeba ustalić w oparciu o przepisy obowiązujące przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z 2015 r., tj. w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U. 2013 poz. 461, dalej: rozporządzenie z 2002 r.). Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia z 2002 r., zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Natomiast § 2 ust. 2 rozporządzenia z 2002 r. podstawę zasądzenia opłaty, o której mowa w ust. 1, stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3-5. Opłata ta nie może być wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna ani przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Stosownie do § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia z 2002 r., stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji: a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - stawkę obliczoną na podstawie § 6, b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego - 600 zł, c) w innej sprawie - 240 zł. W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja o odmowie umorzenia należności wynikającej z mandatu karnego kredytowanego. Zatem niniejsza sprawa należy do kategorii "innych spraw", o których mowa w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia z 2002 r. Rozpoznając wniosek wskazać należy, że wyznaczony pełnomocnik w dniu 21 czerwca 2016 r. oraz w dniu 17 marca 2017 r. przeglądał w czytelni akt WSA w Warszawie akta sprawy, w dniu 10 lutego 2017 r. złożył w tut Sądzie pismo procesowe, w którym wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów przedstawionych przez skarżącego oraz stawił się na rozprawie w dniu 16 lutego 2017 r. Stwierdzić należy, że aktywność pełnomocnika w wypełnianiu obowiązków w toku postępowania sądowoadministracyjnego nie przekraczała granic zwykłej staranności wymaganej od profesjonalnego pełnomocnika. W świetle powyższego za zasadne uznać należy przyznanie wynagrodzenia w kwocie 240 zł. Jednocześnie stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia z 2002 r. opłatę tę należy podwyższyć o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach (23%), tj. o kwotę 55,20 zł. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło