V SA/Wa 1180/11

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 11 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. Z. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na osiedlenie się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienia od kosztów sądowych; G. Z. wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] marca 2011r. wystąpił z wnioskiem (uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF z 11 sierpnia 2011r.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Oświadczył, że nie posiada dochodów i nie jest w stanie opłacić kosztów postępowania. Wyjaśnił także, że nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych, oszczędności i przedmiotów wartościowych. Z uwagi na to, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające dla oceny możliwości majątkowych wnioskodawcy, zarządzeniem z 1 września 2011 r. wezwano go do udzielenia dodatkowych informacji oraz do złożenia określonych dokumentów. W odpowiedzi na powyższe, pismem procesowym z 3 października 2011r. skarżący wyjaśnił, że utrzymuje się z prac dorywczych, gdyż nie może wykonywać legalnej pracy, mieszka u znajomych i dokłada się w kwocie 200 złotych miesięcznie do kosztów utrzymania mieszkania. Podał również, że regularnie płaci alimenty, w czym bardzo pomaga mu rodzina. Oświadczył, iż nie posiada żadnych oszczędności, nie korzysta z pomocy fundacji i innych organizacji świadczących pomoc. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 § 1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z § 3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Sytuacja materialna skarżącego jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przede wszystkim cudzoziemiec nie posiada stałego źródła dochodów (pracuje dorywczo), które pozwoliłoby mu ponieść koszty związane z udziałem w postępowaniu sądowym. Wskazać należy, iż dochody z prac dorywczych nie wystarczają w całości na pokrycie kosztów utrzymania, skoro skarżący otrzymuje pomoc od rodziny, którą przeznacza na zapłatę alimentów na dziecko. W związku z powyższym należy uznać, iż cudzoziemiec wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jednocześnie wzięto pod uwagę, iż wnioskodawca nie posiada nieruchomości, oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Reasumując sytuacja w jakiej się znalazł skarżący, ze względu na okoliczności życiowe, przemawia za przyjęciem, iż należy on do osób o ograniczonych środkach do życia, dla których poniesienie kosztów sądowych spowodowałoby uszczerbek w środkach koniecznego utrzymania i w tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji postanowienia.