V SA/Wa 1181/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Sławomir Fularski, Sędzia WSA - Justyna Mazur, Protokolant st. spec. - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2015 r. sprawy ze skargi W.M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych oddala skargę Przedmiotem Skargi wniesionej przez Województwo [...] (dalej: Województwo), reprezentowane przez radcę prawnego S. M., jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] a uchylające postanowienie organu I instancji z dnia [...]listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania wszczętego pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych powstałych w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...]. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Urząd Skarbowy [...] prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku zobowiązanego Województwa [...] na podstawie tytułu wykonawczego z dnia[...] marca 2014r., nr [...], wystawionego przez Ministerstwo Finansów Departament Finansów Samorządu Terytorialnego, obejmującego należności z tytułu wpłaty z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej za 12/2013r. w kwocie [...],00 zł należności głównej. W toku prowadzonego postępowanie egzekucyjnego dokonano na podstawie zawiadomienia z dnia [...]kwietnia 2014r. nr [...] zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącej bankiem w Banku PKO BP. Powyższe zawiadomienie doręczono Stronie w dniu 8 kwietnia 2014r. natomiast dłużnikowi w dniu 10 kwietnia 2014 roku, który w dniu 14 kwietnia 2014 roku przekazał kwotę [...] zł (obejmującą należność główną, odsetki za zwłokę oraz koszty egzekucyjne) jako całkowitą realizację zajęcia. Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2014r. Marszałek Województwa [...]wystąpił do organu egzekucyjnego, Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] o umorzenie powstałych kosztów egzekucyjnych w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu wniosku Marszałek Województwa [...] powołał się na wystąpienie przesłanki ważnego interesu publicznego. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2014r. nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie wszczęte pismem z dnia [...] kwietnia 2014r. w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych powstałych w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] marca 2014r. nr [...]. Postanowienie to zostało zaadresowane do radcy prawnego S. M. i doręczone w dniu[...] listopada 2014r. Na powyższe postanowienie Strona za pośrednictwem radcy prawnego S[...] M[...] pismem z dnia [...] kwietnia 2014r. złożyła zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej [...], w którym wniosła o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: 1. art. 105 § Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 oraz art. 64c ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, 2. art. 6, 7, 8, 10 § 1 i art. 12 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym e administracji. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik Strony zakwestionował stanowisko organu iż fakt ściągnięcia kosztów egzekucyjnych wyłącza konieczność rozpoznania wniosku strony co do istoty i powoduje konieczność umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. uchylił postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, iż w przedmiotowej sprawie wniosek o umorzenie kosztów egzekucyjnych został wniesiony przez Województwo [...] reprezentowane przez Marszałka Województwa [...], natomiast zaskarżone postanowienie zostało skierowane do radcy prawnego S. M.. Również postępowanie w powyższej sprawie prowadzone było w stosunku do radcy prawnego S. M., a nie w stosunku do Województwa [...] jako jednostki administracji zespolonej posiadającej osobowość prawną reprezentowane przez Marszałka Województwa [...]. Wydanie przedmiotowego postanowienia na osobę nie będącą stroną postępowania powoduje zatem konieczność uchylenia postanowienia organu I instancji. Wskazał, iż organ podatkowy I instancji powinien wydać ponownie postanowienie w sprawie, prawidłowo oznaczając stronę postępowania ([...]) i w przypadku występowania w sprawie pełnomocnika prawidłowo, zgodnie z przepisami prawa, je doręczyć. Zwrócił też uwagę, iż przekazane organowi odwoławczemu akta sprawy nie zawierają pełnomocnictwa upoważniającego radcę prawnego S. M. do reprezentowania Województwa [...] w sprawie wszczętej wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2014r. o umorzenie kosztów egzekucyjnych w kwocie [...] zł. Dyrektor Izby Skarbowej W W. poinformował, iż z uwagi na uchybienia stanowiące podstawę uchylenia postanowienia organu podatkowego I instancji, nie dokonano merytorycznej oceny zarzutów zawartych w uzasadnieniu zażalenia. Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej Strona reprezentowana przez pełnomocnika w dniu [...] lutego 2015r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonemu postanowieniu pełnomocnik Strony zarzucił naruszenie: 1. art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez wydanie orzeczenia kasacyjnego w sytuacji braku przesłanek takiego rozstrzygnięcia, 2. art. 138 § 1 pkt 2 z związku z art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w związku z art. 18 oraz art. 35 § 1, art. 64 § 1 pkt 4, § 6 i §9 pkt 2, art. 64c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego i uchylenie się od merytorycznego rozpoznania sprawy, 3. art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez niestwierdzenie niedopuszczalności zażalenia w sytuacji uznania, że zostało ono wniesione nie przez stronę postępowania, 4. art. 6, 7, 8, 12 Kodeksu postępowania administracyjnego z związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego. 5. naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego. W związku z powyższymi zarzutami wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia poprzedzającego, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowego stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014r. poz. 1647) i art. 3 §1 i § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola sądu administracyjnego polega na zbadaniu zgodności zaskarżonego postanowienia z prawem. Skarga może więc być uznana za zasadną jeżeli sąd stwierdzi, iż przy wydaniu zaskarżonego aktu doszło do naruszenia przepisów postępowania lub przepisów prawa materialnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 133 §1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonego orzeczenia Sąd stwierdził, że odpowiada ono prawu, a skarga jest nieuzasadnione. Zgodnie z treścią art. 28 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeksu postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013r., poz. 267, dalej jako kpa), stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z treści cytowanego przepisu wynika, iż interes prawny musi mieć swoje źródło w konkretnym przepisie prawa materialnego. Musi istnieć związek pomiędzy normą prawa administracyjnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, przejawiający się w tym, że norma ta może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu. Jeśli dana norma prawna nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę prawną danego podmiotu, to nie można mówić o tym, że ma ona interes prawny. Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada czynnego udziału strony, według której organ winien zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 kpa). Tylko w wyjątkowych sytuacjach organ może odstąpić od tej zasady, jednak winien to odnotować w aktach sprawy, podając jednocześnie przyczyny tego odstępstwa (art. 10 § 2 i 3 kpa). Przenosząc powyższe ogólne uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż w postępowaniu organu I instancji doszło do naruszenia przepisów określających stronę postępowania. W niniejszej sprawie wniosek o umorzenie kosztów egzekucyjnych został wniesiony przez Województwo [...] reprezentowane przez Marszałka [...], natomiast zaskarżone postanowienie zostało wydane w stosunku do radcy prawnego [...]. Również postępowanie w powyższej sprawie prowadzone było w stosunku do radcy prawnego [...], a nie w stosunku do Województwa [...] jako jednostki administracji zespolonej posiadającej osobowość prawną, reprezentowane przez Marszałka Województwa [...]. Wydanie postanowienia na osobę niebędącą stroną postępowania spowodowało zatem konieczność uchylenia postanowienia organu I instancji. Zaskarżone postanowienie nie nakazuje przeprowadzenia ponownego postępowania w sprawie, wskazuje jedynie na konieczność ponownego wydania postanowienia w sprawie przez organ I instancji, z prawidłowo oznaczoną stroną postępowania i prawidłowego doręczenia postanowienia. Prawidłowo postanowienie organu I instancji winno zostać skierowane do strony postępowania. Strona postępowania może ustanowić pełnomocnika (art. 33 § 1 i 2 kpa) ale nie pozbawia to jej statusu strony i związanych z tym uprawnień. Doręczenia, zgodnie z art. 40 § 2 kpa, dokonywane są pełnomocnikowi lecz jako reprezentantowi strony. Jak z powyższego wynika, organ I instancji naruszył przepisy postępowania gwarantujące realizację uprawnień stron. Jest to zatem istotne naruszenie przepisów postępowania. Prawidłowe doręczenie wydanego aktu jest też warunkiem jego wejścia do obrotu prawnego albowiem zgodnie z art. 110 w zw. z art. 126 kpa organ administracji, który wydał postanowienie, jest nim związany od chwili doręczenia. Naruszenie przepisu art. 109 kpa (obowiązek doręczenia stronie) poprzez pominięcie strony przy doręczaniu uzasadniałoby zarzut pozbawienia strony prawa do czynnego udziału w postępowaniu, który mógłby uzasadniać żądanie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 126 kpa (vide: B. Adamiak, J. Borkowski " Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wyd. 12, Warszawa 2012, s. 449 teza 10 oraz s. 556-557 teza 8). Rozpoznając ponownie sprawę, organ I instancji powinien wydać postanowienia prawidłowo oznaczając stronę postępowania i prawidłowo, zgodnie ze wskazanymi przepisami je doręczyć, respektując uprawnienia procesowe strony. Tym samym na tym etapie postępowania bezzasadne okazały się zatem zarzuty naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w związku z art. 18 oraz art. 35 § 1, art. 64 § 1 pkt 4, § 6 i § 9 pkt 2, art. 64c ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego i uchylenie się od merytorycznego rozpoznania sprawy. Bezzasadne są także zarzuty naruszenia art. 6, 7, 8 i 12 Kodeksu postępowania administracyjnego z związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez niestwierdzenie niedopuszczalności zażalenia w sytuacji uznania, że zostało ono wniesione nie przez stronę postępowania. W toku postępowania odwoławczego organ Ii instancji ustalił, ze radca prawny S. M. posiada umocowanie do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...].11.2014r. nr [...] wydane w przedmiocie umorzenia jako bezprzedmiotowe postępowania wszczętego pismem z dnia 15.04.2014r. w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych powstałych w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego a dnia [...] marca 2014r., nr [...] oraz reprezentowania Województwa [...], w wyżej wymienionej sprawie, w postępowaniu przed organem odwoławczym. Bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy a dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez wydanie orzeczenia kasacyjnego w sytuacji braku przesłanek do takiego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, bowiem iż wydanie przez organ I instancji postanowienia na osobę nie będącą stroną postępowania powoduje konieczność jego uchylenia, a organ podatkowy I instancji powinien wydać ponownie postanowienie w sprawie, prawidłowo oznaczając stronę postępowania ([...]) i w przypadku występowania w sprawie pełnomocnika prawidłowo, zgodnie z przepisami prawa je doręczyć. Dyrektor Izby Skarbowej w [...] poinformował jednocześnie, iż z uwagi na uchybienia stanowiące podstawę uchylenia postanowienia organu podatkowego I instancji, nie dokonano merytorycznej oceny zarzutów zawartych w uzasadnieniu zażalenia. Oceny takiej z powyższych względów nie może również dokonać Sąd. Z wyżej przedstawionych przyczyn, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.