V SA/Wa 1182/13

WyrokWSA w Warszawie2013-10-24

Skład orzekający: Tomasz Zawiślak, Beata Blankiewicz-Wóltańska, Irena Jakubiec-Kudiura

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić rozłożenia na raty spłaty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej, powołując się na ograniczenie czasowe wynikające z art. 32 ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005, które przewiduje konsekwencje finansowe dla państwa członkowskiego w przypadku nieodzyskania środków w określonym terminie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że art. 32 ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 nie reguluje stosunków między państwem członkowskim a beneficjentem pomocy w zakresie rozkładania należności na raty, a jedynie kwestię współodpowiedzialności finansowej państwa członkowskiego i Unii Europejskiej za nieodzyskanie środków. Ograniczenie czasowe wynikające z tego przepisu nie może stać w sprzeczności z prawem beneficjenta do ubiegania się o rozłożenie należności na raty, uwzględniające jego realne możliwości płatnicze, zgodnie z § 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 21 grudnia 2010 r.
Stan faktyczny
Skarżący K. D. domagał się umorzenia połowy nienależnie pobranej renty strukturalnej wraz z odsetkami oraz rozłożenia na raty pozostałej części. Organy administracji odmówiły umorzenia, uznając, że kwota należności przekraczała 100 euro, co wykluczało umorzenie z urzędu. Rozłożenie na raty zostało częściowo uwzględnione, ale na warunkach narzuconych przez organ, które skarżący uznał za niemożliwe do spełnienia. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując odmowę umorzenia i warunki rozłożenia na raty.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w części utrzymującej w mocy decyzję Prezesa ARiMR w przedmiocie rozłożenia na raty należności pieniężnych; w pozostałej części skargę oddalono; zasądzenie od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz K.D. kwoty 4917 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Protokolant ref. stażysta - Małgorzata Sieczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2013 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia części należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej i rozłożenia na raty; 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2012 r. w przedmiocie rozłożenia na raty należności pieniężnych, 2. w pozostałej części skargę oddala, 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz K.D. kwotę 4917 zł (słownie: cztery tysiące dziewięćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. K. D. wniósł skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lutego 2013 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] września 2012 r., którą organ odmówił skarżącemu umorzenia połowy zadłużenia kwoty wraz z odsetkami, której wysokość ustalono na [...] zł oraz rozłożenie na raty pozostałej części wspomnianej sumy, ewentualnie całości tej kwoty. Zaskarżone rozstrzygnięcie podjęte zostało w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. przyznał K. D. rentę strukturalną na okres od maja 2006 do kwietnia 2016 r. Pierwotna kwota renty ustalona w wysokości [...] zł była corocznie waloryzowana kolejnymi decyzjami Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w T. W dniu [...] kwietnia 2011 r. do Biura Powiatowego w T. wpłynęła decyzja Prezesa KRUS o ustaniu ubezpieczenia społecznego rolników w związku z podjęciem przez K. D. zatrudnienia z dniem [...] stycznia 2009 r. w P. Spółka z o.o. W związku z tym faktem Kierownik Biura wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień w sprawie po czym decyzją z [...] kwietnia 2011 r. wydał decyzję o zawieszeniu wypłaty renty strukturalnej. W dniu [...] maja 2011 r. do Biura Powiatowego ARiMR w T. wpłynęło pismo skarżącego, w którym wniósł o wznowienie wypłaty renty w związku z zaprzestaniem przez niego zatrudnienia. Decyzją z [...] maja 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. wznowił wypłatę zawieszonej renty strukturalnej. W dniu [...] stycznia 2012 r. Dyrektor K. Oddziału ARiMR działając z upoważnienia Prezesa ARiMR wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności przyznanych skarżącemu z tytułu renty strukturalnej a następnie decyzją z [...] lutego 2012 r. ustalił kwotę tych należności za okres [...] w łącznej wysokości [...] zł wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych. W związku ze złożonym przez skarżącego wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Prezesa ARiMR z [...] maja 2012r. Wnioskiem z [...] czerwca 2012 r. uzupełnionym pismem z [...] lipca 2012r., skarżący zwrócił się o umorzenie połowy kwoty stanowiącej nienależnie pobrane płatności wraz z odsetkami oraz rozłożenie na raty pozostałej części kwoty lub jej całości. Skarżący zobowiązał się ostatecznie do spłacania obciążającej go kwoty w ratach po [...] zł miesięcznie. Decyzją z [...] września 2012 r. Prezes ARiMR odmówił umorzenia kwoty w części wnioskowanej przez skarżącego i rozłożył całość obciążającej go kwoty powiększonej o wyliczone odsetki - zgodnie z harmonogramem stanowiącym załącznik do decyzji. Ustalone do spłaty raty w ilości [...] wynoszą (poza ostatnią z nich) po [...] zł. W ocenie organu pierwszej instancji nie została spełniona przesłanka warunkująca umorzenie należności określona w § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Dz. U. Nr 258, poz. 1747) r. Organ wskazał, że zgodnie z powyższym przepisem właściwy organ agencji płatniczej, umarza z urzędu należności, jeżeli należność nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu dla euro w rolnictwie i zmieniającym niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. UE L Nr 365, str. 52, ze zm.). Zadłużenie strony ustalone decyzją z [...] lutego 2012r. stanowiło kwotę [...] zł. a więc kwota ta przekroczyła równowartość 100 euro, ponieważ kurs euro na dzień 31.01. 2012r. wynosił 4,2243 zł, tym samym kwota stanowiąca równowartość 100 euro wynosiła 422,43 zł, w związku z czym organ uznał, że nie było podstaw do uwzględnienia wniosku. Ponadto Prezes ARiMR ustalił, że skarżący otrzymuje rentę strukturalną w wysokości [...] zł, która może być przedmiotem zajęcia komorniczego, co powoduje, że możliwe jest uzyskanie kwoty, która przewyższy koszty dochodzenia i egzekucji należności co powoduje, że nie ma możliwości zastosowania § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia RM z 21 grudnia 2010 r. Wyjaśnił przy tym, że koszty postępowania egzekucyjnego w administracji w stosunku do kwoty dochodzonej należności określone zostały w formie procentowej wysokość kosztów (tj. opłata manipulacyjna w wysokości 1% oraz opłata za czynności egzekucyjne pobierana w wysokości od 4 % do 8% w zależności od rodzaju dokonanego zajęcia) w stosunku do egzekwowanej należności z zastrzeżeniem minimalnej kwoty w odniesieniu do każdej czynności podjętej przez organ egzekucyjny. W odniesieniu do wniosku o rozłożenie na raty Prezes ARiMR uznał, że sytuacja majątkowa skarżącego jest trudna ponieważ nie posiada on żadnego majątku nieruchomego ani ruchomego w związku z czym uzasadnione jest uwzględnienie wniosku skarżącego. Prezes wskazał, że zgodnie z § 7 rozporządzenia RM z 21 grudnia 2010r. w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi właściwy organ agencji płatniczej na wniosek dłużnika może (...) rozłożyć płatność całości lub części należności na raty, biorąc pod uwagę możliwości płatnicze dłużnika. Organ I instancji mając na uwadze okoliczności sprawy oraz wysokość kwoty zadłużenia wskazał, że zaproponowane przez skarżącego warunki spłaty zadłużenia w ratach miesięcznych w wysokości [...] zł, nie mogą zostać przyjęte z uwagi na zbyt długi okres całkowitej spłaty długu. Zdaniem organu propozycja strony nie zapewnia realnej obsługi istniejącego zadłużenia w możliwym do przyjęcia czasie. Ponadto wskazał, że zgodnie z art. 32 ust. 5 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz.U. UE L Nr 209, s.1 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem Rady (WE) nr 1290/2005, jeżeli odzyskanie kwoty nie nastąpiło w terminie czterech lat od daty pierwszego ustalenia administracyjnego lub sądowego lub w terminie ośmiu lat, w przypadku gdy odzyskanie jest przedmiotem postępowania przed sądami krajowymi, konsekwencje finansowe nieodzyskania ponosi w 50% zainteresowane Państwo Członkowskie oraz w 50% budżet wspólnotowy. W związku z tym Prezes ARiMR mając na uwadze datę pierwszego ustalenia administracyjnego ([...] kwietnia 2012r.) wskazał, że rozłożenie na raty spłaty istniejącego zadłużenia na warunkach zaproponowanych przez skarżącego, nie jest możliwe bo przekraczałoby okres 4 lat. Rozpoznając sprawę w wyniku złożonego odwołania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2013 r. utrzymał w mocy decyzję Prezesa ARiMR. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy, ponownie analizując przesłanki określone w rozporządzeniu RM z 21 grudnia 2010 r., podzielił w całości argumentację zawartą w decyzji Prezesa ARiMR w zakresie braku przesłanek do umorzenia części dochodzonych należności wraz z odsetkami, przy czym zwrócił uwagę na to, że odsetki mogą być umorzone jedynie pod warunkiem umorzenia należności głównej zgodnie z § 6 rozporządzenia RM z 21 grudnia 2010 r. Odnosząc się do kwestii rozłożenia na raty Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazał, że decyzja organu I instancji w tym zakresie jest również słuszna. Zdaniem organu odwoławczego przesłanki, o których mowa w § 7 rozporządzenia RM z 21 grudnia 2010r. mają charakter indywidualny, a ich przyznanie pozostawione zostało uznaniu administracyjnemu. Zdaniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi art. 32 ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1290/2005 jednoznacznie wskazuje, iż państwo członkowskie powinno odzyskać należność w maksymalnym okresie 4 lat od pierwszego ustalenia administracyjnego, w przeciwnym wypadku wiązałoby się to z konsekwencjami finansowymi ponoszonymi przez Skarb Państwa, a wiec na taki okres można rozłożyć ratalną spłatę należności. W związku z powyższym organ odnosząc się do wniosku o rozłożenie na raty należności w wysokości po [...] zł miesięcznie stwierdził, iż rozłożenie na raty istniejącego zadłużenia na warunkach zaproponowanych przez skarżącego spowodowałoby, że kwota nienależnie pobranych płatności byłaby spłacana przez okres dłuższy niż 4 lata, co wyklucza możliwość uwzględnienia tak sformułowanego wniosku skarżącego. Dlatego też stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie ma możliwości rozłożenia spłaty całej należności wraz z odsetkami na raty w zaproponowanej przez niego wysokości, bowiem splata tej należności wraz z odsetkami trwałaby ponad 4 lata licząc od dnia pierwszego ustalenia administracyjnego. Skarżący nie zgodził się z powyższym rozstrzygnięciem w związku z czym jego pełnomocnik wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa ARiMR oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów: § 3 ust. 1 pkt 5, § 7 rozporządzenia RM z 21 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Dz. U. nr 258, poz. 1747), art. 32 ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 z dnia 25 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz. Urz. UE L 209 z 11.09.2005 r. str. 1 z późn. zm.). Skarżący wyjaśnił w skardze (co czynił już w trakcie dotychczasowego postępowania), że pracę podjął w zakładzie pracy chronionej ponieważ zapewniał mu stosowne leczenie i zabiegi rehabilitacyjne, które było mu potrzebne ze względu na to, ze wcześniej uległ wypadkowi. Podkreślił, że podejmując pracę poinformował pracodawcę, że pobiera rentę strukturalną. Uważa zatem, że nie ponosi wyłącznej winy za powstałą sytuację. Nie dysponuje żadnym majątkiem ponieważ gospodarstwo rolne przekazał następcy celem otrzymania renty strukturalnej. Jego jedynym dochodem jest renta strukturalna, z której opłaca swoje bieżące utrzymanie, leki, składkę zdrowotną KRUS. Jest zdania, że organ nie rozważył we właściwy sposób kwestii umorzenia połowy należności wraz z odsetkami. Sam fakt posiadania dochodu nie stanowi negatywnej przesłanki do odmowy umorzenia należności w świetle treści § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 grudnia 2010 r. Organ błędnie zastosował również § 7 w/w rozporządzenia ponieważ nakazuje on wziąć pod uwagę możliwości płatnicze dłużnika czego organ nie uczynił. Wyznaczenie raty w wysokości [...] zł przy wysokości kwoty [...] zł stanowi rażące naruszenie dyspozycji tego przepisu. Nie zmienia tego fakt powoływania się na treść art. 32 ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 . W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zwartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna w odniesieniu do żądania umorzenia połowy nienależnie pobranej kwoty z tytułu renty strukturalnej wraz z odsetkami a zaskarżona decyzja w tym przedmiocie znajduje oparcie w powołanych przez organy administracyjne przepisach prawa. Należy wskazać, że szczegółowe zasady i tryb umarzania przez właściwy organ należności od osób fizycznych, osób prawnych, jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej reguluje obowiązujące w sprawie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłaty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej, wydane na podstawie art. 209 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.), zwanej dalej ustawą o finansach publicznych. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia RM z 21 grudnia 2010r. organy agencji mają możliwość - a zatem nie są zobligowane – umorzyć z urzędu w całości lub w części należności w przypadku jej całkowitej nieściągalności, jeżeli wystąpi jedna z określonych w nim przesłanek w postaci: 1) należności nie odzyskano w wyniku zakończonego postępowania likwidacyjnego albo upadłościowego; 2) dłużnik będący osobą fizyczną zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku albo pozostawiając ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów, albo pozostawiając przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym umorzenie, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" do celów naliczania odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych; 3) dłużnik będący osobą prawną został wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego przy jednoczesnym braku majątku, z którego można by egzekwować należność, a odpowiedzialność z tytułu należności nie przechodzi z mocy prawa na osoby trzecie; 4) kwota należności nie przekracza wartości kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 5) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności; 6) postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne. Zgodnie z tym co zostało wskazane wyżej w wypadku zaistnienia jednej z ww. przesłanek organ może (nie musi) umorzyć określone należności. Natomiast brak zaistnienia tej przesłanki w ogóle wyklucza możliwość umorzenia należności. Biorąc pod uwagę fakt, że skarżący nie spełnia przesłanek określonych w § 3 ust. 1 pkt 1-4 jedynie okoliczności związane z dochodami i posiadanym majątkiem mogły podlegać ocenie w świetle przesłanek, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 5-6 rozporządzenia RM z 21 grudnia 2010r. Odnosząc się do przesłanki określonej w § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia RM z 21 grudnia 2010 r. należy stwierdzić, iż na podstawie zgromadzonej w sprawie dokumentacji organy administracyjne prawidłowo przyjęły, że w niniejszej sprawie nie zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności. W tym miejscu Sąd zgadza się z dokonaną przez organy płatnicze oceną sytuacji materialnej, w której znajduje się skarżący. Osiąga on bowiem dochód w postaci renty strukturalnej, co pozwala mu na płacenie dobrowolnie raty zadłużenia w wysokości [...] zł. miesięcznie. Powyższe nie daje podstaw do przypuszczenia, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności w sytuacji potencjalnej wysokości tych kosztów, do czego odniósł się organ I instancji w swojej decyzji. W zakresie oceny spełnienia przez skarżącego przesłanki z § 3 ust.1 pkt 6 rozporządzenia RM z 21 grudnia 2010r., należy zauważyć, że jeżeli postępowanie egzekucyjne okaże się nieskuteczne, to Prezes ARiMR może z urzędu umorzyć należności w całości lub w części w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Nie jest to jednak możliwe bez wszczęcia postępowania egzekucyjnego w administracji, a następnie stwierdzenia nieściągalności należności dłużnika przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Takie postępowanie nie toczy się a w aktach administracyjnych brak jest dokumentu potwierdzającego wszczęcie i prowadzenie wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego. Zatem przesłanka ta również nie wystąpiła. W myśl § 6 rozporządzenia RM z 21 grudnia 2010 r. w przypadku gdy zachodzą przesłanki dla umorzenia należności, o których mowa w § 3-5, umorzenie obejmuje również umorzenie odsetek za zwłokę naliczonych od należności oraz poniesionych kosztów dochodzenia należności, przy czym w stosunku do umorzenia należności, o którym mowa w § 4 ust. 1, umorzenie odsetek nie może przekroczyć kwoty stanowiącej równowartość 50 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z rozporządzeniem wymienionym w § 4 ust. 1. Dlatego też umorzenie odsetek za zwlokę może nastąpić tylko w sytuacji, w której spełnione zostały przesłanki do umorzenia należności głównej. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że kwota nienależnie pobranej płatności ustalona decyzją Prezesa ARiMR z [...] września 2012 r. przekroczyła równowartość 100 euro, ponieważ wyznaczony przez Europejski Bank Centralny kurs euro na dzień 31 stycznia 2012 r. wynosił 4,2243 zł co daje kwotę 422,43 zł.. W tej sytuacji, jak słusznie przyjęły organy należność ta nie podlega umorzeniu z urzędu w myśl § 4 ust.1 rozporządzenia z 21 grudnia 2010 r., gdyż stanowi kwotę wyższą od wskazanej wyżej równowartości 100 euro. Wskazać należy, że zarówno agencja płatnicza, jak również Instytucja Zarządzająca – Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zobligowane są do ochrony interesów budżetu wspólnotowego, zapobiegania i należytego traktowania każdej nieprawidłowości popełnionej przez beneficjenta pomocy. Przepis art. 5a rozporządzenia Komisji (WE) nr 885/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w zakresie akredytacji agencji płatniczych i innych jednostek, jak również rozliczenia rachunków EFGR i EFRROW (Dz. Urz. UE L 171, str. 90, ze zm.), zwane dalej rozporządzeniem Komisji (WE) nr 885/2006, wskazuje na uprawnienie państwa członkowskiego do podjęcia decyzji o niekontynuowaniu windykacji, jeżeli kwota nienależnie wypłacona rolnikowi nie przekracza 100 euro w ramach jednego programu pomocy. Z powyższego wynika, iż państwo członkowskie zobowiązane jest do bezwzględnego dochodzenia należności. Tym samym przesłanki dające możliwość umorzenia należności interpretować należy ściśle. Reasumując w ocenie Sądu brak było podstaw do uwzględnienia skargi w zakresie odmowy umorzenia części należności wraz z odsetkami. Sąd natomiast stwierdza, że skarga jest zasadna w części dotyczącej rozłożenia należności na raty. Zdaniem WSA w Warszawie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi dokonał nieprawidłowej wykładni przepisów dotyczących rozłożenia należności na raty. Organ II instancji orzekając w tym zakresie ograniczył bowiem możliwość rozłożenia na raty należności do 4 lat od dnia pierwszego ustalenia administracyjnego. Powyższe nie jest zasadne, gdyż wbrew twierdzeniom Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, przepisy Unii Europejskiej nie regulują zagadnienia związanego z odzyskiwaniem należnych kwot w tym powołany art. 32 ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005. Zgodnie z ww. przepisem jeżeli odzyskanie nie nastąpiło w terminie czterech lat od daty pierwszego ustalenia administracyjnego lub sądowego lub w terminie ośmiu lat, w przypadku gdy odzyskanie jest przedmiotem postępowania przed sądami krajowymi, konsekwencje finansowe nieodzyskania ponosi w 50 % zainteresowane Państwo Członkowskie oraz w 50 % budżet wspólnotowy. W związku z powyższym przepis ten reguluje jedynie instytucję współodpowiedzialności finansowej Państwa Członkowskiego i Unii Europejskiej za nieodzyskanie kwot należnych ze względu na nieprawidłowości lub zaniedbania. Zatem powołany art. 32 ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 nie reguluje stosunków pomiędzy Państwem Członkowskim a producentem rolnym, który nienależnie pobrał płatności. Co więcej terminy wskazane w tym przepisie nie mają charakteru bezwzględnie obowiązującego, gdyż akapit piąty tego przepisu przewiduje (po spełnieniu dodatkowych warunków), że Komisja może, na wniosek Państwa Członkowskiego, przedłużyć te terminy o nie więcej niż 50 % długości terminów początkowych. Ustawodawca unijny w motywie 27 preambuły przewidział, że procedury windykacji stosowane przez Państwa Członkowskie mogą opóźniać odzyskiwanie środków o wiele lat oraz wskazał w akapicie trzecim art. 32 ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 na obowiązek Państwa Członkowskiego w kontynuowaniu procedur windykacji (po okresie wskazanym w akapicie pierwszym art. 32 ust. 5), a kwoty odzyskane w ten sposób są w 50 % przeznaczane na rzecz EFRG, po zastosowaniu potrącenia przewidzianego w ust. 2 art. 32. Należy zatem podkreślić, że argument organu odwoławczego wskazujący, że Polska po okresie 4 lat od pierwszego ustalenia będzie zobowiązana do poniesienia konsekwencji finansowych odnosi się w równej mierze do instytucji rozłożenia na raty, jak i przymusowego ściągnięcia (egzekucji). Z akt administracyjnych wynika także, że skarżący nie ma wystarczających środków finansowych do jednorazowego uregulowania należności, zatem – przyjmując rozumowanie organu - w celu odzyskania należności ARiMR będzie zobowiązana wszcząć postępowanie egzekucyjne, które będzie polegało na egzekucji z renty strukturalnej. W sytuacji gdy istnieje ograniczenie wysokości w jakiej możliwa jest egzekucja z renty należy przyjąć, ze potencjalna egzekucja, nie zostanie ukończona we wskazywanym terminie. Należy uznać, że dążenie organu do odzyskania nienależnie pobranych kwot w okresie 4 lat, nie może stać w oczywistej sprzeczności z prawem skarżącego do ubiegania się w oparciu o § 7 rozporządzenia z 21 grudnia 2010 r. o rozłożenie mu wspomnianej kwoty na realnie możliwe do zapłacenia przez niego miesięczne raty przy uwzględnieniu jego sytuacji majątkowej. Rozłożenie nienależnie pobranych kwot na raty, które praktycznie są równe pobieranej rencie spowoduje pozbawienie skarżącego środków do życia, co stoi w sprzeczności z w/ w artykułem i czyni jego zastosowanie iluzorycznym – na co trafnie wskazuje pełnomocnik skarżącego. Oczywistym również jest, że rozpoznając wniosek skarżącego w ramach uznania administracyjnego organ winien mieć na uwadze również interes finansów publicznych Polski. Na koniec Sąd wskazuje, że popełnił błąd w wyroku w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania sądowego, ponieważ nie zauważył, że początkowo niewłaściwie pobrany wpis stosunkowy został skorygowany po uznaniu, iż w sprawie ze względu na przedmiot sprawy obowiązuje wpis stały na zasadzie § 2 pkt 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 221, poz.2193 ze zm.), w związku z czym zwrócono pełnomocnikowi skarżącego nadpłacony wpis w wysokości 1300 zł. Powyższa okoliczność rzutuje zatem na wysokość wynagrodzenia należnego radcy prawnemu będącego pełnomocnikiem skarżącego, którego prawidłowa wysokość powinna zostać zasądzona na podstawie § 14 ust.2 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. 163, poz.1349 ze zm.). Łączna wysokość kosztów powinna wynosić 457 zł. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło