V SA/Wa 1186/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska, Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska - Szary (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant - Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2008 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony; - oddala skargę - Przedmiotem skargi z 26 marca 2008 r. wniesionej przez J.K. jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] lutego 2008 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: J. K. wjechał do Polski w dniu 17 listopada 2006 r. na podstawie wizy pobytowej wydanej mu w dniu 8 listopada 2006 r. przez konsula w [...], na czas pobytu 30 dni, z terminem ważności do dnia 31 grudnia 2006 r. W dniu 29 maja 2007 r. do [...] Urzędu Wojewódzkiego w W. wpłynął wniosek J. K. - obywatela [...] - o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 53 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r., nr 234, 1694), dalej powoływanej jako: "ustawa o cudzoziemcach". Zainteresowany uzasadniając złożony wniosek wskazał, że zamierza kontynuować studia. Do wniosku dołączono kopię paszportu Nr [...], zaświadczenie o przyjęciu na studia (w okresie od dnia 1.10.2006 r. do 30.09.2010 r.) oraz zaświadczenie o zakwaterowaniu w domu studenckim (w okresie od 17.11.2006 r. do 30.06.2007 r.). W dniu 28 czerwca 2007 r. Wojewoda [...] rozpoznając wniosek Cudzoziemca z dnia 12 czerwca 2007 r. (data wpływu), po zasięgnięciu opinii Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców (postanowienie z dnia [...].06.2007 r.), wydał Cudzoziemcowi wizę pobytową w trybie art. 33 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach na czas pobytu 90 dni, z terminem ważności do dnia 2 października 2007 r. Po uzupełnieniu braków formalnych ww. wniosku z dnia 29 maja 2007 r. pismem z dnia 5 lipca 2007 r. Cudzoziemiec został wezwany do uzupełnienia w terminie 14 dni dokumentów potwierdzających posiadanie ubezpieczenia zdrowotnego obowiązującego na terytorium RP, zaświadczenia o zakwaterowaniu w domu studenckim w przyszłym roku akademickim, dokumentów potwierdzających posiadanie stabilnego i regularnego źródła dochodu wystarczającego do pokrycia kosztów utrzymania na terytorium RP oraz potwierdzenia zameldowania na adres wskazany we wniosku. Wezwanie skierowane na wskazany we wniosku adres Cudzoziemca pomimo dwukrotnej awizacji przesyłki nie zostało odebrane. W dniu 9 sierpnia 2007 r. Cudzoziemiec dołączył do akt sprawy dowód wpłaty składki na ubezpieczenie zdrowotne, wyciąg z konta bankowego oraz potwierdzenie zameldowania na pobyt czasowy pod nowym adresem (na okres od 9.08.2007 r. do 31.08.2007 r.). W dniu 16 sierpnia 2007 r. postępowanie w sprawie zostało przedłużone oraz wyznaczony został kolejny termin wydania decyzji a Cudzoziemiec wezwany został do uzupełnienia brakującej dokumentacji. Pomimo skutecznego doręczenia wezwania na nowy wskazany przez Wnioskodawcę adres, Cudzoziemiec nie uzupełnił żadnego z wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie. W dniu 13 września 2007 r. postępowanie w sprawie zostało przedłużone oraz wyznaczony został kolejny termin wydania decyzji a Cudzoziemiec wezwany został do uzupełnienia brakującej dokumentacji zgodnie z wezwaniem z dnia 16 sierpnia 2007 r. Wezwanie powróciło z adnotacją jednostki nadawczej; "adresat nieznany". W dniu 28 września postępowanie po raz kolejny zostało przedłużone, a Cudzoziemiec wezwany został do uzupełnienia dokumentów oraz dostarczenia dokumentów potwierdzających legalny pobyt po dniu 2 października 2007 r. z uwagi na złożenie wniosku z naruszeniem 45 – dniowego terminu, o którym mowa w art. 61 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Wezwanie skierowane zostało na oba wskazane przez Wnioskodawcę w toku postępowania adresy. W dniu 23 października 2007 r. Cudzoziemiec dołączył do akt sprawy; dowód uiszczenia opłaty za studia, zaświadczenie z uczelni o stanie odbytych studiów, wyciąg z konta bankowego, dowód wpłaty składki na ubezpieczenie zdrowotne, zaświadczenie o zakwaterowaniu w domu studenckim, oraz oświadczenie o nowym miejscu zamierzonego pobytu. Decyzją z dnia [...] października 2007 r. Nr [...] Wojewoda [...] orzekł o odmowie udzielanie Stronie wnioskowanego zezwolenia. W podstawie prawnej decyzji wskazano m.in. art. 57 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 53 ust. 5 pkt 1 oraz art. 62 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, iż Wnioskodawca nie przedstawił dokumentów potwierdzających legalny pobyt na terytorium RP co wyczerpuje przesłanki z art. 59 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach. W odwołaniu od powyższej decyzji Zainteresowany wskazał, iż w podstawie prawnej decyzji organu I instancji nie powołano przesłanki dotyczącej nielegalnego pobytu w Polsce, która pojawia się później w uzasadnieniu decyzji. Podniósł także, iż załączył do akt sprawy wszystkie, wymagane dokumenty, a opóźnienie w ich dostarczeniu wynikało z konieczności zmiany przez Niego miejsca pobytu, na czas remontu akademika, a zatem zwłoka w przekazaniu żądanych przez organ dokumentów nie była przez niego zawiniona. Ponadto Odwołujący się stwierdził, iż spełnia wszystkie przesłanki, od których zależy udzielenie Mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, a jego nielegalny pobyt w Polsce jest wynikiem opieszałości organu I instancji. Na skutek rozpatrzenia odwołania, decyzją z [...] lutego 2008 r. nr [...], powołując w podstawie prawnej art. 57 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 53 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wyłączną podstawę odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony stanowiła przesłanka z art. 57 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach. Zdaniem organu II instancji wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony Cudzoziemiec złożył przebywając w Polsce nielegalnie. Ustosunkowując się natomiast do podniesionych w odwołaniu zarzutów, organ wskazał, iż w jego ocenie na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy nie można stwierdzić, że pobyt Cudzoziemca na terytorium Polski ponownie stał się nielegalny w konsekwencji nieuzasadnionego przedłużenia postępowania przez organ I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję, J. K. wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie: - art. 53.5 ustawy o cudzoziemcach poprzez odmowę udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, - art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieprawidłowe uzasadnienie faktyczne decyzji, - art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania do organów państwa oraz świadomości i kultury prawnej obywateli, - art. 35 k.p.a. poprzez załatwienie sprawy ze znaczącą zwłoką, co miało wpływ na ostateczne niekorzystne dla skarżącego rozstrzygnięcie sprawy. W motywach skargi Skarżący wskazał, iż spełnia przesłanki określone w art. 53 ust. 5 pkt 1 i 7 ustawy o cudzoziemcach. Podtrzymał także zarzut zawarty w odwołaniu od decyzji organu I instancji, że fakt nielegalnego pobytu po dniu 2 października 2007 r. był związany z naruszeniem przez organ I instancji art. 35 § 3 k.p.a. W ocenie Skarżącego uzupełnił On braki w materiale dowodowym w dniu 9 sierpnia 2007 r. i od tego dnia organ administracyjny dysponował materiałem dowodowym wystarczającym do podjęcia decyzji w sprawie. Skarżący podniósł także, iż bezpodstawnie wezwany został do uzupełnienia dokumentów potwierdzających wysokość kosztów zamieszkania, oświadczenia o miejscu zamierzonego pobytu, bowiem obowiązek złożenia takich dokumentów dotyczy cudzoziemców o których mowa w art. 53 ust. 1 pkt 1, 2, 7, 9, 13, 14, natomiast jego sprawa opiera się na podstawie art. 53 ust. 5 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Skarżący zaznaczył również, iż organy administracyjne prowadziły postępowanie z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a., bowiem wiele okoliczności w sprawie nie zostało wyjaśnionych w sposób dokładny. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z treścią art. 134 p.p.s.a., sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie zaś do § 2 wymienionego przepisu sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W takim przypadku sąd uwzględnia skargę, mimo że wydane orzeczenie pogorszy sytuację skarżącego. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji z [...] lutego 2008 r. wydanej przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie o cudzoziemcach, Sąd uznał, iż decyzja ta odpowiada prawu i dlatego też skargę - jako niezasadną - oddalił. Sąd zważył, iż podstawę materialnoprawną zaskarżonego orzeczenia stanowi art. 57 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. "o cudzoziemcach" (Dz. U. Nr 234, poz. 1694 ze zm.) – powoływanej dalej jako ustawa: "o cudzoziemcach". Wskazać należny, iż w związku z wejściem w życie w dniu 20 lipca 2007 r. ustawy "o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw", kompetencje Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców w zakresie m.in. niniejszego postępowania, zostały przeniesione na Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, natomiast do spraw niezakończonych, które wszczęto przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosować należy przepisy dotychczasowe. Rozpatrując zarzuty skarżącego co do błędnych ustaleń dokonanych przez organy administracyjne odnośnie pozytywnych przesłanek do udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony należy zauważyć, iż w stosunku do skarżącego zachodzi obligatoryjna przesłanka do odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony określona w art. 57 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach. Jak bowiem wynika z treści tego przepisu cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie. Pobyt nielegalny oznacza pobyt cudzoziemca wbrew przepisom, które regulują pobyt cudzoziemców na terytorium RP, w tym powołanej wyżej ustawy o cudzoziemcach oraz ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. t.j. z 2006 r., nr 234, poz. 1695). Najczęściej będzie to pobyt bez wymaganej wizy (art. 13 ustawy o cudzoziemcach), po upływie terminu ważności wizy lub zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Cudzoziemiec jest zobowiązany opuścić terytorium Polski przed upływem okresu oznaczonego w wizie oraz przed upływem okresu ważności wizy, chyba że uzyskał przedłużenie wizy albo zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, zezwolenie na osiedlenie się lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich na terytorium Polski (art. 50 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach). Wskazać także tutaj należy, iż nielegalny pobyt nie może stanowić wyłącznej podstawy odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony cudzoziemcowi, który jest małżonkiem obywatela polskiego, osoby posiadającej zezwolenie na osiedlenie się lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego WE (art. 57 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach) oraz cudzoziemcowi, który jest ofiarą handlu ludźmi i spełnia pozostałe warunki wymienione w art. 53 ust. 1 pkt 15 ustawy (art. 57 ust. 5 ustawy o cudzoziemcach). Jak wynika z akt sprawy, Skarżący po raz pierwszy legalnie przebywał w Polsce w okresie od 10 listopada 2006 r. do 31 grudnia 2006 r. na podstawie wizy pobytowej. Następnie Wojewoda [...] w dniu 28 czerwca 2007 r. wydał wizę pobytową w trybie art. 33 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach z terminem ważności do dnia 2 października 2007 r. Nie ulega zatem żadnej wątpliwości, iż cudzoziemiec w dniu złożenia przedmiotowego wniosku (29.05.2007 r.) oraz w dniu rozstrzygania przez organ I instancji (16.10.2007 r.) przebywał na terytorium Polski nielegalnie, tj. na podstawie wiz pobytowych, których termin ważności ustalono odpowiednio na okres; 10.11.2006 r. – 31.12.2006 r., oraz 28.06.2007 r. – 02.10.2007 r. Uznać zatem należny, iż zasadnie organy administracyjne przyjęły, iż występując dopiero w dniu 29 maja 2007 r. z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, Skarżący uchybił ustawowemu terminowi wskazanemu w art. 61 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Zgodnie bowiem z treścią przepisu art. 61 ust. 1 ww. ustawy, termin do złożenia przedmiotowego wniosku to co najmniej 45 dni przed upływem okresu pobytu oznaczonego w posiadanej wizie lub terminu ważności poprzedniego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Stosownie zaś do treści art. 61 ust 4 ustawy o cudzoziemcach, jeżeli termin do złożenia wniosku nie zostanie zachowany cudzoziemiec jest obowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed upływem okresu oznaczonego w wizie lub na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, w przypadku gdy postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony nie zostało zakończone przed upływem tego okresu pobytu. Podkreślić należy, iż w przedmiotowej sprawie mimo podjętych przez organ administracyjny czynności, postępowanie administracyjne nie zostało zakończone przed upływem okresu pobytu określonego w wizie pobytowej wydanej przez Wojewodę M. w trybie art. 33 ust. 1 ustawy o Cudzoziemcach, natomiast niespornym jest, iż Cudzoziemiec nie wykonał obowiązku opuszczenia terytorium Polski w wymaganym terminie a od 3 października 2007 r. przebywał na terytorium RP nielegalnie. W świetle powyższego nieuzasadniony jest zarzut Skarżącego dotyczący naruszenia art. 53 ust. 5 ustawy o cudzoziemcach, poprzez bezzasadne odstąpienie przez Organ administracyjny II instancji od badania sprawy w zakresie istnienia przesłanek z art. 53 ust. 5 pkt 1 i pkt 7, i oparcie rozstrzygnięcia jedynie na art. 57 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach. Jak słusznie bowiem wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, art. 57 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach należy do kategorii przepisów obligatoryjnych, a to oznacza, że jeżeli ustalony stan faktyczny sprawy odpowiada treści tego przepisu, a w sprawie nie stwierdzono wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 57 ust. 3 i 5 ustawy o cudzoziemcach - skutek jest określony w przepisie, a organ nie ma wyboru co do treści rozstrzygnięcia. Innymi słowy, ustalenie w toku postępowania przesłanki wymienionej w art. 57 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach skutkuje obligatoryjną odmową udzielenia wnioskowanego zezwolenia, niezależnie od prawnych i faktycznych motywów wniosku. Z tego względu, podniesione przez Skarżącego w uzasadnieniu wniosku powody ubiegania się o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, które, w jego ocenie, wypełniają przesłankę z art. 53 ust. 5 pkt 1) ustawy o cudzoziemcach, nie mogły stanowić podstawy do wydania pozytywnego dla Strony rozstrzygnięcia. Oceniając natomiast zasadność zarzutu dotyczącego naruszenia zasady zawartej w art. 7 k.p.a., nakazującej organowi załatwienie sprawy w sposób zgodny z wnioskiem strony, o ile interes społeczny nie stoi temu na przeszkodzie i leży to w zakresie możliwości organu administracji – należy podkreślić, iż zasada ta ma zastosowanie w odniesieniu do decyzji podejmowanych w ramach uznania administracyjnego. Zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli nie może natomiast powodować naruszenia przepisów prawa materialnego w sprawach, w których ustawodawca wprowadził instytucję decyzji związanej. Do tego rodzaju spraw, w których przepisy prawa materialnego determinują treść rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, należy kontrolowana sprawa (por. wyrok NSA z 6 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 297/06 niepubl.). Ustosunkowując się do zarzutów skargi dotyczących winy organu co do bezpodstawnej przewlekłości prowadzonego postępowania administracyjnego wskazać należy, iż w ocenie Sądu z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika jednoznacznie, iż nielegalny pobyt Skarżącego w kraju nie był zawiniony przez organ. W szczególności wskazać tutaj należy, iż zasadnym było wezwanie strony do uzupełnienia materiału dowodowego umożliwiającego zbadanie przesłanek z art. 53 ust. 7 pkt 2. Sąd w pełni podziela tutaj rozważania organu II instancji w zakresie potrzeby uzupełnienia materiału dowodowego, przy czym podkreślenia wymaga, iż dopiero w dniu 23 października 2007 r. skarżący uzupełnił materiał dowodowy umożliwiając tym samym rozpatrzenie sprawy. Konkludując Sąd stwierdza, iż w niniejszej sprawie prawidłowo zostało przeprowadzone postępowania administracyjne, nie zostały naruszone podane w skardze przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a wydane w sprawie rozstrzygnięcia są zgodne z prawem. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.