V SA/Wa 1186/14
WyrokWSA w Warszawie2014-11-04
Skład orzekający: Beata Blankiewicz-Wóltańska, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Mirosława Pindelska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) prawidłowo odmówiła przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych z powodu niespełnienia przez wnioskodawcę wymogów formalnych dotyczących dokumentacji ZUS i zestawienia rzeczowo-finansowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ARiMR prawidłowo odmówiła przyznania pomocy finansowej, ponieważ wnioskodawca dwukrotnie wezwany do uzupełnienia braków wniosku nie przedłożył kompletnej i prawidłowo podpisanej dokumentacji ZUS, a także nie poprawił błędów w zestawieniu rzeczowo-finansowym. Wnioskodawca nie wykazał, że został wprowadzony w błąd przez pracownika ARiMR, a jego zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. były niezasadne, gdyż do postępowań w sprawie przyznania pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" nie stosuje się przepisów k.p.a., z wyjątkiem wskazanych w ustawie.Stan faktyczny
P. M. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej ze środków unijnych na budowę budynku usługowo-warsztatowego. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) dwukrotnie wzywała wnioskodawcę do uzupełnienia dokumentacji, w szczególności formularzy rozliczeniowych ZUS i zestawienia rzeczowo-finansowego. Wnioskodawca nie przedłożył kompletnych i prawidłowo podpisanych dokumentów, co skutkowało odmową przyznania pomocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym wprowadzanie go w błąd przez pracownika ARiMR.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Protokolant specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2014 r. sprawy ze skargi P. M. na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanej dalej: "ARiMR"), zawarte w piśmie z dnia [...] lutego 2014 r. o odmowie przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych.
Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:
P. M. złożył w dniu 22 kwietnia 2013 r. wniosek o przyznanie pomocy – w ramach działania 312 "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" – dla operacji polegającej na budowie budynku usługowo-warsztatowego.
Pismem z dnia 19 października 2013 r. ARiMR poinformowała wnioskodawcę, iż jego wniosek wymaga uzupełnienia, złożenia poprawnych dokumentów, a także złożenia wyjaśnień. W piśmie wskazano, w jakich punktach wniosek został błędnie wypełniony, jak również wymieniono brakujące załączniki i dokumenty, które należy uzupełnić w terminie 21 dni kalendarzowych. W szczególności, w punkcie nr 4 pisma wskazano na brak Formularzy rozliczeniowych ZUS z ostatnich 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku (vide: k. 167-176 akt adm.).
W dniu 28 listopada 2013 r. wnioskodawca złożył dokumenty stanowiące uzupełnienie wniosku (vide: k. 178-255 akt adm.).
Pismem z dnia 9 grudnia 2013 r. ARiMR ponownie poinformowała wnioskodawcę, iż wniosek wymaga uzupełnienia, złożenia poprawnych dokumentów, a także złożenia wyjaśnień w terminie 21 dni kalendarzowych. Ponawiając pytanie zawarte w punkcie nr 4 pisma z dnia 19 października 2013 r. ARiMR wyjaśniła, iż uzupełniając wniosek skarżący złożył jedynie deklaracje dla siebie oraz "Pana H." za marzec, luty i styczeń 2013 r.. Organ zaznaczył przy tym, iż deklaracje te nie zostały podpisane przez płatnika składek (Biuro rachunkowe nie jest podmiotem uprawnionym) (vide: k. 269-275 akt adm.).
W odpowiedzi wnioskodawca nadał w dniu 13 stycznia 2014 r. przesyłkę zawierającą obszerną dokumentację, stanowiącą uzupełnienie wniosku (vide: k. 277-568 akt adm.).
Zaskarżonym pismem z dnia [...] lutego 2014 r. o numerze [...], ARiMR odmówiła przyznania pomocy z uwagi na niespełnienie warunków określonych w § 18 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 139, poz. 883 ze zm.; zwanego dalej: "rozporządzeniem z dnia 17 lipca 2008 r.").
W uzasadnieniu wskazano, iż w trakcie weryfikacji złożonej dokumentacji stwierdzono następujące uchybienia:
1) Nie złożono kompletu formularzy rozliczeniowych ZUS DRA (wraz z załącznikami). Deklaracje ZUS DRA dotyczące działalności wnioskodawcy za rok 2012 i za rok 2011 zawierają informację o 2 osobach ubezpieczonych; jednocześnie nie załączono deklaracji ZUS RCA. Ponadto wszystkie złożone deklaracje nie zostały podpisane przez płatnika.
2) W załączniku V Zestawienie rzeczowo-finansowe operacji błędnie przyjęto jednostkę miary i ilość – należało wskazać powierzchnię placu – kostki brukowej przed budynkiem w m2 i ilości zgodnej z kosztorysem.
3) Z uwagi na brak kompletnej dokumentacji ZUS DRA nie ma możliwości zweryfikowania poprawności wypełnienia pól 14.2 - 14.4 wniosku.
Skarżący złożył w dniu 24 lutego 2014 r. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, wnosząc o przywrócenie wniosku do ponownej weryfikacji na podstawie informacji zawartych w wezwaniu. W uzasadnieniu podniósł, iż dostarczył na wezwanie ARiMR komplet deklaracji ZUS DRA wraz z oświadczeniem, iż w ramach działalności nie zatrudnia żadnych pracowników. Wyjaśnił także, iż z uwagi na fakt, że osoba którą zatrudnia, przebywała od 2011 na urlopie macierzyńskim, a następnie wychowawczym nie została przez niego wliczona w stan zatrudnienia – zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku oraz załączników. Ponadto skarżący wskazał, iż dostarczył deklaracje ZUS DRA, z których wynikało, iż zatrudniony przez niego pracownik nie powinien być wliczany do stanu zatrudnienia, w sytuacji gdy przebywa on na urlopie macierzyńskim/wychowawczym. Podsumowując swoje stanowisko zaznaczył, iż dostarczył na wezwanie ARiMR ponad 40 załączników obejmujących łącznie kilkaset stron, a nadto mimo wielokrotnych zapytań i osobistych wizyt w siedzibie Oddziału Regionalnego ARIMR został wprowadzony w błąd, w szczególności w dniu 21 stycznia 2014 r., w którym uzyskał informację od pracownika ARiMR, iż dokumentacja nie wymaga dostarczenia żadnych dodatkowych załączników/wyjaśnień.
Stosując się do pouczenia zawartego w piśmie ARiMR z dnia z dnia [...] lutego 2014 r., P M. złożył w dniu 17 kwietnia 2014 r. (data nadania korespondencji w placówce pocztowej) skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc stwierdzenie bezskuteczności wydanego aktu administracji – odmowy przyznania pomocy, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego oraz o przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a.) uzupełniającego dowodu z dokumentów wskazanych w uzasadnieniu skargi. Skarżący zarzucił naruszenie:
1) prawa materialnego tj. art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 173; zwaną dalej: "ustawą o wspieraniu"), w zw. z art 8 ust 2 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98 z 2008 r., poz. 634 ze zm.; zwanej dalej: "ustawą o ARiMR") poprzez błędne zastosowanie i wydanie zaskarżonego aktu przez nieuprawnioną osobę co stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące nieważnością wydanego aktu na podstawie art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267; zwanej dalej: "k.p.a.");
2) prawa materialnego tj. art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o wspieraniu poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nieudzielenie skarżącemu – pomimo wyraźnego żądania strony – wiarygodnych wyjaśnień i pouczeń co do treści złożonego wniosku, wskutek którego to naruszenia został wydany akt administracyjny o odmowie przyznania skarżącemu pomocy;
3) prawa materialnego tj. art. 18 ust. 5 rozporządzenia z dnia 17 lipca 2008 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odmówienie przyznania skarżącemu pomocy pomimo braku wystąpienia obiektywnych okoliczności uzasadniających wydanie aktu administracyjnego tej treści;
4) prawa materialnego tj. art. 18 ust. 4 pkt 3 i 4 rozporządzenia z dnia 17 lipca 2008 r. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż na skutek nieusunięcia tylko niektórych braków określonych w wezwaniu z dnia 9 grudnia 2013 r. powstały okoliczności uzasadniające odmowę przyznania pomocy;
5) przepisów postępowania tj. art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i dokonanie dowolnej a nie wszechstronnej i obiektywnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i uznanie, iż nie istnieją przesłanki do przyznania w drodze decyzji administracyjnej pomocy skarżącemu;
6) przepisów postępowania tj. art. 8 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i wprowadzenie w błąd skarżącego co do kompletności złożonych przez niego dokumentów, co w oczywisty sposób godzi w zasadę zaufania obywateli do organów władzy publicznej.
Rozwijając powyższe zarzuty w uzasadnieniu skargi, skarżący wyjaśnił, iż zatrudniał jedną osobę, która przebywała na urlopie wychowawczym, wobec czego zgodnie z obowiązującymi przepisami, za osoby przebywające na urlopie wychowawczym składki w całości opłaca budżet państwa za pośrednictwem ZUS. W jego ocenie, status podmiotu zatrudniającego posiada podmiot, który opłaca składki za pracowników. Przyjąć zatem należy, iż a contrario pracodawca wprawdzie zatrudniający pracowników ale nieopłacający za nich składek jest traktowany jak wnioskodawca niezatrudniający pracowników i nie jest zobowiązany do przedkładania comiesięcznych deklaracji ZUS-DRA dotyczących tych pracowników. Jest to o tyle istotne, iż dla opłacania składki dla osoby przebywającej na urlopie wychowawczym podstawa wymiaru składki jest stała, wobec czego stąd obowiązek przekazywania comiesięcznych deklaracji o tej samej treści należy uznać za bezzasadny.
Skarżący podkreślił, iż wielokrotnie kontaktował się z organem celem ustalenia czy sprawa została już rozpatrzona i czy na pewno złożona przez niego dokumentacja odpowiada wymogom formalnym. Wskazał przy tym, iż obydwa wezwania jakie otrzymał zredagowane były lakonicznie, stanowiły jedynie powtórzenie sformułowań zawartych w Instrukcji. Wobec takiej treści wezwań, zażądał wyjaśnienia czy dokumentacja w takiej formie jaką przedłożył wnioskodawca jest wystarczająca. W odpowiedzi otrzymał od pracownika organu – J. L. – informację, iż złożona przez skarżącego dokumentacja wygląda na kompletną i nie jest wymagane dołączenie żadnych dodatkowych dokumentów i załączników.
W ocenie skarżącego, w sprawie zachodzą również przesłanki wskazujące na nieważność wydanego aktu, bowiem organem właściwym do wydania rozstrzygnięcia o odmowie jest ARiMR, a nie dyrektor oddziały regionalnego. W jego ocenie, na gruncie art. 8 ust. 2 ustawy o ARiMR, uprawnionym do reprezentowania ARiMR jest wyłącznie Prezes Agencji. Niezależnie od tego, brak jest podstaw do przyjęcia, iż osoba która podpisała się pod odmową, była do tego w jakikolwiek sposób upoważniona.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 30 kwietnia 2014 r., ARiMR stwierdziła, że nie doszło do naruszenia prawa.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w wezwaniu organ zauważył, iż wnioskodawca został dwukrotnie wezwany do uzupełnienia braków i uchybień pismami P-1/135, jednakże złożona dokumentacja w dalszym ciągu nie była kompletna. Organ wskazał przy tym, iż z pierwotnie złożonym wnioskiem o przyznanie pomocy zostało załączone wyłącznie oświadczenie, że od ostatniego miesiąca stan zatrudnienia nie uległ zmianie. W odpowiedzi na pierwsze wezwanie wnioskodawca przedłożył jedynie deklaracje swoje i P. H. (wspólnika w J. S. C.) za marzec, luty i styczeń 2013 r. Natomiast w ramach uzupełnień na ponowne wezwanie skarżący przedłożył m.in. deklaracje ZUS DRA dotyczące działalności za lata 2012 i 2011, zawierające informację o 2 osobach ubezpieczonych, jednocześnie nie dostarczono załączników do deklaracji. ARiMR zauważyła, iż dopiero wraz z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa wnioskodawca złozył deklaracje ZUS DRA wraz z załącznikami ZUS RSA, RZA, RCA. Organ stwierdził przy tym, iż wszystkie złożone deklaracje nie zostały podpisane przez płatnika zaznaczając, iż zgodne z zapisami Instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy: zarówno deklaracje ZUS DRA, jak i imienne raporty miesięczne (ZUS RCA (RCX), ZUS RSA, ZUS RZA), powinny być podpisane przez płatnika składek(wnioskodawcę) lub osobę upoważnioną.
W zakresie stwierdzonego błędu w załączniku V "Zestawienie rzeczowo-finansowe operacji", ARiMR wskazała, iż w ramach uzupełnień skarżący przedłożył zestawienie, które nie było poprawnie wypełnione, w związku z czym został ponownie wezwany do jego poprawy – pismem z dnia 9 grudnia 2013 r., w którym wskazano, iż w kolumnie 3 i 4 należy przyjąć dane z kosztorysu, np. dla kostki brukowej należy wskazać ilość w m2 zgodnie z kosztorysem, zaś w nazwie zadania należy ująć informację o powierzchni budynku. W odpowiedzi na drugie wezwanie skarżący nie dołączył tabeli V "Zestawienie rzeczowo-finansowe", wobec czego dane wymagające poprawy nie zostały uzupełnione. W związku z tym ARiMR uznała, iż przedstawione w załączniku V dane nie są spójne, co uniemożliwia pozytywną ocenę formalną tego dokumentu.
Odnosząc się do zarzutów związanych z wprowadzeniem wnioskodawcy w błąd przez pracownika ARiMR wskazano, iż nie można uwzględnić wyjaśnień w tym zakresie, gdyż opisanego zdarzenia nie można ani potwierdzić ani wykluczyć w sposób wiarygodny dla każdej ze stron.
Dodatkowo organ podniósł, iż na etapie rozpatrywania wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie dokonuje przedsądowej kontroli rozstrzygnięcia o odmowie przyznania pomocy. Brak jest zatem możliwości, aby ARiMR mogła uwzględnić dokumenty, które nie były przedmiotem oceny oraz przywrócić wniosek do ponownej weryfikacji.
W odpowiedzi na skargę ARiMR wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w postępowaniu administracyjnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 p.p.s.a., w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając wydane w sprawie rozstrzygnięcie przy zastosowaniu powyższych kryteriów Sąd uznał, że zaskarżone pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2014 r. jest zgodne z prawem.
Wskazać należy, że skarżący zgłosił wniosek pomocowy do programu rozwoju obszarów wiejskich w zakresie działania: Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw. Na gruncie prawa krajowego zasady przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" reguluje rozporządzenie MRiRW z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego PROW na lata 2007-2013 , wydane w oparciu o delegację ustawową z art. 29 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 18 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013r. t.j. poz.173).
Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. w art. 22 ust. 2 stanowi, że do postępowań w sprawach przyznania pomocy w ramach omawianego działania nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Zatem nie stosuje się przepisów zarzucanych skargą z art. 7, 8 i 77 k.p.a.
W odniesieniu do działania Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw ARiMR pełni zadania instytucji zarządzającej w myśl art. 6 ust.1 pkt. 3 wymienionej ustawy z dnia 7 marca 2007 r. Pomoc w ramach ww. działania jest przyznawana na podstawie umowy zawieranej, pod rygorem nieważności, w formie pisemnej (art. 22 ust.1 ustawy). W przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy (art. 22 ust. 3 ustawy). Z przywołanych przepisów wynika zatem, iż odmowne rozstrzygnięcie w sprawie jest wydawane przez ARiMR oraz że nie ma ono charakteru decyzji administracyjnej.
Ustrój i zasady działania ww. organu określa ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Organem Agencji jest Prezes powoływany przez Prezesa Rady Ministrów. Prezes Agencji kieruje jej działalnością i reprezentuje ją na zewnątrz (art. 8 ust.1 i 2). Zadania te wykonuje przy pomocy zastępców Prezesa Agencji, dyrektorów oddziałów regionalnych i kierowników biur powiatowych.
W przedmiotowej sprawie pisemną informacje o odmowie przyznania skarżącemu wnioskowanej pomocy podpisała Kierownik Biura Wsparcia Inwestycyjnego w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR, J. L., na podstawie udzielonego przez Prezesa ARiMR pełnomocnictwa imiennego z dnia 24 sierpnia 2012 r. W aktach sprawy administracyjnej, na karcie 602a, znajduje się powyższe pisemne pełnomocnictwo, w którym w punkcie pierwszym wprost wskazano, że umocowana ma prawo podejmowania rozstrzygnięcia oraz informowania wnioskodawców o odmowie przyznania pomocy w ramach działań Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 zgodnie z art. 22 ust.3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Pełnomocnictwo to jest ważne i skuteczne. Umocowana nim J. L. mogła podejmować opisane w nim czynności w imieniu wskazanego mocodawcy. W tych warunkach niezasadne jest twierdzenie skarżącego o braku uprawnień J. L. do podpisania zaskarżonej informacji z dnia [...] lutego 2014 r., a tym bardziej niezasadny jest zarzut o nieważności wydanego przez nią rozstrzygnięcia.
Nie znajdują też uzasadnienie twierdzenia skarżącego o braku podstaw do odmowy przyznania pomocy finansowej. Przypomnieć należy, że skarżący wnioskował o pomoc finansową na budowę budynku usługowo – warsztatowego z częścią biurową, socjalną, magazynową i salą konferencyjną wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi oraz pozostałą niezbędną infrastrukturą techniczną. Wniosek został złożony w ramach działania Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw w PROW 2007-2013 r. Wsparcie przewidziane w tym działaniu odnosi się wyłącznie do mikroprzedsiębiorstw, o czym stanowi art. 54 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), (Dz. Urz. UE L z 2005 r. 277.1).
W tym miejscu wskazać należy, że ustawa z dnia 7 marca 2007r w art. 1 i 2 wskazuje, iż odnosi się ona do zadań i działań określonych rozporządzeniem unijnym nr 1698/2005 w zakresie nieokreślonym w tych przepisach Unii Europejskiej i przepisach wydanych w trybie tego rozporządzenia.
Zatem regulacje ustawy krajowej stanowią uzupełnienie regulacji prawa unijnego i tylko w zakresie przewidzianym przez przepisy prawa unijnego do określenia przez państwo członkowskie. Regulacje prawa unijnego mają pierwszeństwo stosowania przed prawem krajowym. Według treści art. 2 pkt 1 ustawy przez działanie należy rozumieć środek, o którym mowa w art. 2 lit. d rozporządzenia 1698/2005.
Rozporządzenie1698/2005 określa priorytety i środki dla rozwoju obszarów wiejskich (art.1 pkt.4), ustanawia ogólne zasady wsparcia obszarów wiejskich, finansowane z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFFROW) ustanowionego rozporządzeniem (WE) nr. 1290/2005 (art.1 pkt 1), określa cele, dla których ma się przyczynić polityka rozwoju obszarów wiejskich (art.1 pkt 2). Zgodnie z preambuła rozporządzenia i jej punktem 6 działalność EFFROW oraz operacje, do których Fundusz się przyczynia, muszą być spójne i zgodne z innymi politykami wspólnotowymi oraz zgodne z całym prawodawstwem wspólnotowym. Natomiast według punktu 46 istnieje potrzeba towarzyszenia zmianom na obszarach wiejskich poprzez udzielanie tym obszarom pomocy w różnicowaniu działalności rolniczej w kierunku działalności nierolniczej i rozwijaniu sektorów nierolniczych, wspieraniu zatrudnienia, poprawie podstawowych usług, w tym z lokalnym dostępem do technologii informacyjnych i komunikacyjnych (TIK) oraz w prowadzeniu inwestycji uatrakcyjniających obszary wiejskie w celu odwrócenia trendów upadku gospodarczego i społecznego oraz wyludniania terenów wiejskich.
W celu poprawy jakości życia na wsi i popierania różnicowania działalności gospodarczej (art.1) rozporządzenie nr 1698/2005 wprowadziło środek wsparcia na rzecz tworzenia i rozwoju mikroprzedsiębiorstw (art. 2 lit. c, d, e w zw. z art. 4 w zw. z art. 52 lit. a podpunkt ii). Jest to środek polegający na możliwości uzyskania maksymalnego dofinansowania w kwocie 300.000zł na inwestycję mikroprzedsiębiorcy zgodną z przepisami prawa. Ma być to wsparcia działalności, która w warunkach rynkowych ma stworzyć konkurencyjność między mikroprzedsiębiorstwami. W odniesieniu do pojęcia mikroprzedsiębiorstwa, rozporządzenie nr. 1698/2005 odesłało do stosowania Zaleceń Komisji 2003/361/WE (art. 54). Jednym z czynników wpływających na określenie pojęcia mikroprzedsiębiorstwa jest stan zatrudnienia pracowników. Z tych względów przepisy krajowe, tj. § 17 ust. 2 pkt. 14 rozporządzenia MRiRW z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego PROW na lata 2007-2013 , przewiduje, że do wniosku o przyznanie pomocy należy dołączyć kopie formularzy rozliczeniowych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z ostatnich 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku o przyznanie pomocy - w przypadku wnioskodawców wykonujących działalność gospodarczą oraz spółek kapitałowych "w organizacji". Potwierdza to Instrukcja wypełnienia wniosku. Formularze rozliczeniowe ZUS będą dowodem na zatrudnienie i ubezpieczenie społeczne osób zatrudnionych bądź wykonujących samodzielnie działalność gospodarczą lub we współpracy.
Skarżący dwukrotnie (19 października 2013 r. pkt 4 i 9 grudnia 2013 r. pkt 4) wzywany był do złożenia deklaracji rozliczeniowych ZUS DRA (z załącznikami ZUS RCA (RCX), ZUS RSA, ZUS RZA) za okres 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku o przyznanie pomocy (wniosek z kwietnia 2013 r.) oraz wszystkich podmiotów powiązanych. Kopie formularzy musiały być potwierdzone za zgodność z oryginałem przez pracownika ARiMR lub podmiot, który wydał dokument, lub notariusza, wnioskodawcę albo ZUS. Dalej organ informował, że żądane dokumenty powinny być podpisane przez płatnika składek (wnioskodawcę) lub osobę upoważnioną. Wskazane wymaganie dotyczyło również sytuacji, w której podmiot zobowiązany był do przekazywania dokumentów do ZUS drogą elektroniczną. W wezwaniu wskazywano, że wnioskodawcy prowadzący działalność gospodarczą ale niezatrudniający pracowników, czyli opłacający składki wyłącznie za siebie lub za osoby współpracujące- zgodnie z zasadami obowiązującymi w ZUS- są zwolnieni z comiesięcznego obowiązku składania deklaracji DRA. Wobec czego osoby te zobowiązane były do załączenia do wniosku o przyznanie pomocy ostatniej złożonej deklaracji ZUS DRA wraz z oświadczeniem wnioskodawcy, że od tego miesiąca stan nie uległ zmianie. Ponadto wnioskodawca w wezwaniu został pouczony, że należy złożyć wszystkie dokumenty również podmiotów powiązanych. W przypadku spółki cywilnej dokumenty powinny być złożone dla spółki i dla każdego ze wspólników oddzielnie. W wezwaniu drugim, z dnia 9 grudnia 2013r. skarżący dodatkowo został wezwany do złożenia deklaracji rozliczeniowych ZUS wraz z załącznikami za okres trzech zamkniętych lat poprzedzających miesiąc złożenia wniosku o przyznanie pomocy wraz z deklaracjami wszystkich podmiotów powiązanych.
Analiza akt wykazuje, że wezwania organu nie zostały w tym zakresie prawidłowo wykonane. Nie zostały wykonane w zakresie powtórzonym w wezwaniach, odnoszącym się do dokumentacji rozliczeniowej ZUS za okres 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku o przyznanie pomocy.
Skarżący po pierwszym wezwaniu przedłożył organowi kopię deklaracji ZUS P DRA z dnia wypełnienia 3 kwietnia 2013 r., dotyczącącej identyfikatora deklaracji 1 marca 2013 r. wraz z informacją o wysyłce i potwierdzeniu. Na dokumencie tym, podpisanym przez pracownika Biura rachunkowego D. Sp. z o.o. w B., widniała adnotacja o jednej osobie ubezpieczonej (k.194-195 akt. adm.). Przedstawił wówczas również kopie deklaracji rozliczeniowej, z daty wypełnienia 15 marca 2013 r., dotyczącej identyfikatora deklaracji 1 lutego 2013 r. - ZUS P DRA (z informacją o dwóch osobach ubezpieczonych), złożył załączniki ZUS P RZA, ZUS P RCA, ZUS P RSA wraz z informacją o wysyłce i potwierdzeniu (k. 200-196 akt adm.). Z dokumentów tych wynikała informacja dotycząca zatrudnienia A. M. oraz informacja o przerwie w opłacaniu składek za nią za okres od 1- 28 lutego 2013r. Dokumenty zostały podpisane, podobnie jak poprzednie, przez pracownika ww. Biura bez wykazania stosownego upoważnienia. Skarżący przedłożył wówczas także kopie deklaracji rozliczeniowej, z daty wypełnienia 11 lutego 2013 r., dotyczącej identyfikatora deklaracji 1 stycznia 2013 r. – ZUS P RDA oraz kopie załączników do niej z daty wypełnienia 25 listopada 2013 r. - ZUS P RZA, ZUS P RCA, ZUS P RSA wraz z informacją o wysyłce i potwierdzeniu. Z dokumentów tych wynikały informacje – Z ZUS P DRA że jest jedna tylko osoba podlegająca ubezpieczeniu społecznemu (czyli wnioskodawca), a z załączników do niej wynikała informacja dotycząca zatrudnienia A. M. oraz informacja o przerwie w opłacaniu składek za nią za okres od 1- 31 stycznia 2013 r. (k. 204-201 akt adm.). Opisane dokumenty, podobnie jak poprzednie, zostały podpisane przez pracownika Biura Rachunkowego bez wykazania stosownego upoważnienia. Z przedłożonych innych dokumentów wynikał fakt, iż skarżący prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej z P. H..
W tych warunkach organ słusznie uznał, że nie ma wszystkich potrzebnych deklaracji rozliczeniowych ZUS skarżącego, że nie wie jak wygląda sytuacji z zatrudnieniem przez niego pracownika, a także nie ma stosownej dokumentacji rozliczeniowej ZUS wspólnika spółki cywilnej.
W ponownym wezwaniu z dnia 9 grudnia 2013 r., poza innymi brakami, skarżący został raz jeszcze poinformowany, w sposób szeroko opisany (k. 273 akt adm.), o potrzebie złożenia deklaracji rozliczeniowych ZUS, o potrzebie i sposobie potwierdzenia ich za zgodność z oryginałem, z pouczeniem o potrzebie podpisania ich przez płatnika lub osobę upoważnioną. Wskazano w nim, że dokumenty już złożone w tym zakresie nie zostały podpisane przez płatnika, że Biuro Rachunkowe nie ma uprawnień do podpisu.
W uzupełnieniu wniosku skarżący złożył kopie deklaracji rozliczeniowych przez nikogo nie podpisane i nie poświadczone za zgodność z oryginałem. Były to wyłącznie kopie deklaracji rozliczeniowych ZUS DRA bez załączników (bez ZUS RCA (RCX), ZUS RSA, ZUS RZA). Były to ZUS DRA z daty wypełnienia 2 lipca 2010 r. (6 egzemplarzy dotyczących identyfikatora deklaracji styczeń- czerwiec 2010r.) z daty wypełnienia 18 sierpnia 2010r., 22 września 2010r., 20 października 2010r., 24 listopada 2010r., 22 grudnia 2010r. oraz 19 stycznia 2011r. Wszystkie ze wskazaniem jednej osoby ubezpieczonej (k. 456-467 akt. adm.). Skarżący przedłożył również ZUS DRA z daty wypełnienia 9 lutego 2011r., 15 marca 2011r., 15 kwietnia 2011r., 15 maja 2011 r., 2 czerwca 2011 r., 23 lipca 2011 r., 16 sierpnia 2011 r., 15 września 2011 r., 10 luty 2012 r. (4 egzemplarze dotyczące identyfikatora deklaracji wrzesień - grudzień 2011 r.), 10 lutego 2012 r., 29 marca 2012r ., 16 kwietnia 2012 r. 5 lipca 2012 r. (3 egzemplarze dotyczące identyfikatora deklaracji kwiecień – czerwiec 2012r.), 15 października 2012 r., (3 egzemplarze dotyczące identyfikatora deklaracji lipiec - wrzesień 2012 r.) oraz 15 lutego 2013r. (3 egzemplarze dotyczące identyfikatora deklaracji październik – grudzień 2012r., jeden egzemplarz dotyczący identyfikatora deklaracji 2 stycznia 2013 r.), 15 marca 2013 r. dotyczący identyfikatora deklaracji 1 lutego 2013r. Wymienione dokumenty wskazywały dwie osoby ubezpieczone (k. 468 – 491 i 501- 502 akt. adm.). Skarżący przedłożył również kopie deklaracji rozliczeniowych ZUS DRA, dotyczących identyfikatora deklaracji marzec – listopad 2013r., z wykazaną jedną osobą podlegająca ubezpieczeniu społecznemu (k. 492- 500 akt adm.), a także przedłożył również deklaracje rozliczeniowe ZUS DRA odnoszące się do wspólnika skarżącego w prowadzeniu działalności gospodarczej – wspólnika spółki cywilnej – P. H..
Przedstawione dokumenty wykazują, że skarżący nie wypełnił podstawowego wymagania jakim było, w dwukrotnym żądaniu organu, przedłożenie deklaracji rozliczeniowych ZUS odpowiednio podpisanych przez płatnika lub osobę upoważnioną, jak też odpowiednio poświadczonych za zgodność z oryginałem w odniesieniu do 12 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym złożono wniosek o przyznanie pomocy. Z tych niepodpisanych deklaracji wynika, że skarżący w wymaganym okresie , tj. 12 ww. miesięcy, zatrudniał pracownika A. M.. Okres zatrudnienia, wg. wymaganej dokumentacji, trwał od kwietnia 2012. (w rzeczywistości, jeśli wierzyć niepodpisanym kopiom deklaracji rozliczeniowych, od stycznia 2011 r.) do lutego 2013 r. skarżący jedynie w odniesieniu do stycznia i lutego 2013r. przedstawił załączniki do deklaracji rozliczeniowych ZUS w postaci ZUS P RCA i ZUS P RSA, z których wynika okres przerwy w uiszczaniu za nią składek na ubezpieczenie społeczne. Przy czym załączniki te nie zostały podpisane zgodnie ze wskazanymi wymaganiami. Brak jest upoważnienia do podpisania ich przez kogokolwiek z Biura Rachunkowego D. Sp. z o.o. w B.. Wprawdzie z niepodpisanych, niepoświadczonych deklaracji rozliczeniowych ZUS DRA za okres od stycznia 2011 r. do grudnia 2012 r. wynika informacja o zatrudnieniu jednego pracownika (dwie osoby zgłoszone do ubezpieczenia społecznego, z czego wiadomo, że jedną z nich jest skarżący jako osoba prowadząca działalność gospodarczą) oraz informacja o źródle finansowania składek z budżetu państwa, jednak brak podpisu na nich nie daje podstaw do przyjęcia, iż zostały prawidłowo sporządzone i prawidłowo przedstawione jako żądane załączniki do wniosku o przyznanie pomocy Zwłaszcza, jeżeli weźmie się pod uwagę fakt, że przedłożona wcześniej (po pierwszym wezwaniu organu) deklaracja rozliczeniowa ZUS DRA z daty wypełnienia 11 lutego 2013 r. (k. 205 akt adm.), dotycząca identyfikatora deklaracji 1 stycznia 2013 r., zawiera informację o jednej osobie ubezpieczonej, a załączniki do niej wskazują różne informacje, tj. załącznik ZUS P RZA- wskazuje skarżącego jako ubezpieczonego z identyfikatora raportu 2 stycznia 2013r.( k. 204 akt adm.), załączniki ZUS P RCA i ZUS P RSA- wskazują A. M. jako osobę ubezpieczoną z identyfikatora raportu 2 stycznia 2013 r. (k. 202-203 akt adm.). Zatem zgodnie z załącznikami ZUS DRA powinno wykazywać dwie osoby ubezpieczone. Tak się nie dzieje, dodatkowo dokumenty nie mają właściwych podpisów i poświadczeń.
Powyższe wskazuje na prawidłowość ustaleń organu co do nieusunięcia braków wniosku o przyznanie pomocy mimo dwukrotnego wezwania.
Nie zasługują na uznanie twierdzenia skarżącego, iż treści wezwań do usunięcia braków wprowadzały go w błąd co do pojęcia osoby zatrudnionej oraz że przez fakt braku obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie za niego, nie był ten pracownik uznawany za zatrudniony przez wnioskodawcę. Podnieść należy, że jest to dowolny wniosek skarżącego. W wezwaniach do usunięcia braków organ informował skarżącego, że tylko gdy nie zatrudnia pracowników, to zgodnie z zasadami ZUS jest zwolniony z comiesięcznego składania do ZUS deklaracji ZUS DRA. Wtedy na użytek przedmiotowego wniosku o przyznanie pomocy można złożyć ostatnią deklarację ZUS DRA wraz z oświadczeniem wnioskodawcy, że stan zatrudnienia nie uległ zmianie. Związane to jest z sytuacją gdy składki ubezpieczeniowe opłacane są wyłącznie za prowadzącego działalność gospodarcza lub za osoby współpracujące.
Wskazać należy, że pracownik nie jest osobą współpracująca. Jest pracownikiem w rozumieniu prawa pracy, a o jego zatrudnieniu świadczy umowa o pracę. Jest pracownikiem nawet jeżeli korzysta z urlopu płatnego, bezpłatnego, macierzyńskiego czy wychowawczego. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą od maja 2002r. (k. 235 akt adm. – odpis z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej), z ww. wskazanych pism wynika, że od lat zatrudnia pracownika. Zatem twierdzenie, że użyte w wezwaniu pojęcie o braku zatrudnienia pracownika może być inaczej przez niego rozumiane nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd nie podziela też zasadności twierdzeń skarżącego o nieudzieleniu mu przez organ informacji koniecznej do należytego udokumentowania wniosku o przyznanie płatności. Przede wszystkim wskazać należy, że odmowa przyznania pomocy oparta jest na braku wykonania wezwania z dnia 19 października 2013 r. i 9 grudnia 2013 r. Oba wezwania były pisemne. Pisma zostały skutecznie doręczone, a organ zachował termin wyznaczony na usunięcie braków wniosku. Twierdzenia, że skarżący żądał dodatkowego wyjaśnienie jego sytuacji faktycznej i prawnej nie znajdują potwierdzenia w aktach. Wszelkie twierdzenia, że skarżący był w organie osobiści oraz domagał się telefonicznie informacji o etapie oceny jego wniosku oraz wyjaśnień czy potrzebne są dodatkowe uzupełnienia wniosku nie dają podstaw do uznania, że w sprawie doszło do uchybienia organu w postaci nie udzielenia mu, na jego żądanie niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz niezapewnienia mu, na jego żądanie, czynnego udziału w każdym stadium postępowania (art. 21 ust. 2 pkt. 3 i 4 ustawy z dnia 7 marca 2007 r.). Wymagania w stosunku do skarżącego zostały określone pisemnie i nie ma wytłumaczenia dlaczego skarżący składając np. deklaracje rozliczeniowe ZUS RDA w drugim uzupełnieniu wniosku nie podpisał, ani skutecznie nie poświadczył żadnego z tych dokumentów. Nie zasługują też na uwagę wszelkie twierdzenia skarżącego o ustnym informowaniu go o kompletności wniosku w dniu 21 stycznia 2014r. Sam skarżący zaprzecza sobie w kolejnych twierdzeniach zawartych w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa (k. 696 akt adm.) oraz w skardze do Sądu podnosząc, że w datach 27 stycznia 2014r., 6 , 7, 10, 12 i 13 lutego 2014r. telefonicznie domagał się uzyskania informacji odnośnie etapu oceny wniosku oraz czy należy jeszcze dostarczyć jakieś wyjaśnienia, uzupełnienia. W tym miejscu Sąd wskazuje, że nie znalazł zasadności wniosku skarżącego o przeprowadzenie postępowania dowodowego w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. co do przedłożonych wydruków telefonicznych i pokwitowania opłaty parkingowej (k. 11- 23 akt sądowych) na wskazane okoliczności żądania udzielenia informacji o złożonym wniosku. Przedstawione dowody nie stanowią o treści przeprowadzonych rozmów .
Podnieść też należy, że prawidłowo organ ustalił, iż wezwania do usunięcia braków wniosku zawierały również inne wskazania dla skarżącego. Był on też wezwany dwukrotnie w odniesieniu do tabeli V o uzupełnienie poprzez wskazanie w nazwie zadania I.A.1 treści zgodnej z kosztorysem, w kolumnie 3 i 4 przyjęcie danych z kosztorysu, a w planowanych kosztach operacji wpisania ich w zaokrągleniu do pełnych złotych (pierwsze wezwanie z 19 października 2013 r. k. 175 odwrót), w drugim wezwaniu (k. 274 odwrót) powtórzono to z dodaniem wskazania, że w kolumnie 3 i 4 należy przyjąć dane z kosztorysu, np. dla kostki brukowej należy wskazać ilość w m 2 zgodnie z kosztorysem. Pomimo wezwań skarżący nie złożył stosownego zestawienia.
Reasumując analiza akt wykazuje, że organ prawidłowo wezwał skarżącego dwukrotnie na podstawie § 18 ust. 3 i 4 pkt.2 rozporządzenia MRiRW z dnia 17 lipca 2008 r. do uzupełnienia braków wniosku. Wbrew zarzutom skargi wezwanie z dnia 19 października i z dnia 9 grudnia 2013 r. w zakresie żądania złożenia prawidłowych dokumentów były prawidłowo zredagowane. Dotyczyły tych samych kwestii wniosku. Były czytelne i odnosiły się do meritum sprawy. Potrzeba ich złożenia wynikała z podstaw prawnych wyżej wskazanych. Wszelkie twierdzenia skarżącego o wprowadzeniu go w błąd przez pracownika organu nie zasługują na uwagę. Wezwania były pisemne, zostały skarżącemu skutecznie doręczone. Pomimo upływu terminów skarżący nie usunął braków wniosku.
Analiza akt wykazuje prawidłowość przeprowadzonych czynności przez organ administracyjny z zachowaniem praw skarżącego.
W tych warunkach Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, w tym przepisów art. 20 ust.1, art. 21 ust. 1 pkt. 3 ustawy o z dnia 7 marca 2007 r. oraz § 18 ust. 4 pkt. 3 i 4, ust. 5 rozporządzenia MRiRW z dnia 17 lipca 2008 r., stopniu wpływającym na wynik sprawy, ani naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym istotnie wpłynąć na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło