V SA/Wa 1187/07

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu w sprawie ze skargi H. C. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy; p o s t a n a w i a: - przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. R. R. prowadzącego Kancelarię Adwokacką, ul. [...], [...] W.: tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 219,60 złotych (dwieście dziewiętnaście złotych sześćdziesiąt groszy), w tym: tytułem opłaty kwotę 180 złotych (sto osiemdziesiąt złotych), tytułem 22% podatku od towarów i usług 39,60 złotych (trzydzieści dziewięć złotych sześćdziesiąt groszy). Wyrokiem z dnia 11 października 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2007r. Postanowieniem z dnia 28 marca 2008r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał H. C. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Pismem z dnia 21 maja 2008r., uzupełnionym pismami z dnia 23 maja 2008r., z dnia 27 maja 2008r. i z dnia 29 maja 2008r. wniósł o zasądzenie kosztów pełnomocnictwa z urzędu według norm przepisanych (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r.) oraz opłaty skarbowej z tytułu pełnomocnictwa i upoważnienia w łącznej wysokości 34 złotych, a także złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 października 2007 r. sygn. akt V SA/Wa 1187/07. Oświadczył jednocześnie, iż koszty te nie zostały pokryte w całości. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) wyznaczony adwokat (...) otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stawki wynagrodzenia i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej adwokata określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późniejszymi zmianami) zwanego dalej: rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. Przepis §19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. stanowi, iż koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5 oraz niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. Zgodnie z §20 wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub części. Stosownie do § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b cytowanego rozporządzenia stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej stawki, w obu przypadkach, nie mniej niż 120 zł. W przedmiotowej sprawie adwokat został ustanowiony po wydaniu wyroku z dnia 11 października 2007r., czyli nie brał udziału w postępowaniu sądowym w pierwszej instancji. Zatem przyjąć należy, iż należne wynagrodzenie w sprawie wynosi 75% stawki minimalnej, tj. 180 złotych. Zgodnie natomiast z §2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty (...) sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Odnosząc się natomiast do wniosku pełnomocnika skarżącej o zasądzenie wynagrodzenia na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., a więc przy założeniu, że przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, należy stwierdzić, iż takie stanowisko jest niezasadne. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przesądzono, że podstawą ustalenia wysokości stawki za czynności adwokackie, podjęte przed sądami administracyjnymi w sprawie skargi na decyzję odmawiającą umorzenia zaległości z tytułu składek, wydaną na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.), jest przepis § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. (porównaj postanowienia NSA wydane w przedmiocie zasądzenia wynagrodzenia za czynności radców prawnych z dnia 30 marca 2006 r., sygn. II GZ 33/06, ONSAiWSA 2007/1/10 oraz z dnia 22 kwietnia 2008r., sygn. akt II GZ 89/08). Uzasadniając powyższe stanowisko, Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że analiza przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych prowadzi do wniosku, iż jakkolwiek przedmiotem żądania ubezpieczonego jest umorzenie określonej kwoty zaległej, to wysokość tej kwoty nie ma bezpośredniego znaczenia dla ustalenia całkowitej nieściągalności długu, o której mowa w art. 28 ust. 2 tej ustawy. Decyzja w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu zaległych składek nie rozstrzyga zatem kwestii związanych z wysokością tych składek, lecz przesądza o braku podstaw do umorzenia kwoty wynikającej z zaległości. Mając na uwadze powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, przy obliczaniu kosztów zastępstwa procesowego należało określić wysokość tych kosztów - stosownie do § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 18 ust 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. Odnosząc się natomiast do wniosku pełnomocnika o zasądzenie kosztów z tytułu opłaty skarbowej należy zauważyć, iż wniosek ten jest niezasadny, gdyż pełnomocnik po pierwsze nie wykazał, iż taką opłatę uiścił, a tylko niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata (§ 19 pkt 2 cytowanego rozporządzenia) wchodzą w skład kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Ponadto złożenie pełnomocnictwa w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych nie podlega opłacie skarbowej, gdyż w myśl art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 16 listopada 2006r. o opłacie skarbowej (Dz.U. Nr 225, poz. 1635 z późn. zm.), zwanej dalej: ustawą o opłacie skarbowej, nie podlega opłacie skarbowej dokonanie czynności urzędowej, wydanie zaświadczenia i zezwolenia (pozwolenia, koncesji) albo złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury albo jego odpisu, wypisu lub kopii w sprawach ubezpieczenia społecznego, ubezpieczenia zdrowotnego....... Dodatkowo należy zauważyć, iż opłatą skarbową nie jest objęte udzielenie aplikantowi adwokackiemu upoważnienia do zastępowania adwokata na podstawie art. 77 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 z późn. zm.), gdyż nie jest to pełnomocnictwo ani w myśl kodeksu postępowania cywilnego, ani w myśl ustawy o opłacie skarbowej (patrz J. Skrzydło, Opłata skarbowa od pełnomocnictwa w świetle nowej ustawy o opłacie skarbowej - wybrane problemy, M. Praw. 2007, nr 8, s. 448.). W związku powyższym, w wypadku dokonania zapłaty w wysokości 34 złotych od ww. pełnomocnictwa i upoważnienia, pełnomocnik może dochodzić zwrotu takich wydatków na podstawie rozdziału 3 ustawy o opłacie skarbowej. Biorąc powyższe pod uwagę oraz fakt, iż pełnomocnik z urzędu adw. R. R., sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, która została - zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika - doręczona skarżącej, jak również wobec jego oświadczenia, że koszty zastępstwa nie zostały pokryte przez skarżącą w całości, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.