V SA/Wa 1188/07
WyrokWSA w Warszawie2007-09-19
Skład orzekający: Piotr Piszczek, Irena Kudiura, Joanna Gierak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy (ZUS) ma prawny obowiązek umorzyć należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, jeśli strona wykaże całkowitą nieściągalność zadłużenia lub trudną sytuację życiową i zdrowotną?Ratio decidendi
Organ rentowy nie ma prawnego obowiązku umorzenia należności z tytułu składek, nawet w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności lub trudnej sytuacji życiowej i zdrowotnej strony. Przepisy prawa (art. 28 ust. 2 i art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych) przyznają organowi tzw. uznanie administracyjne, co oznacza, że umorzenie jest fakultatywne, a nie obligatoryjne. Sąd administracyjny nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca J. Z. wniosła o umorzenie zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne po zmarłym mężu, powołując się na swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną. Organ rentowy (ZUS), a następnie Prezes ZUS, odmówili umorzenia, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki całkowitej nieściągalności ani szczególne przesłanki uzasadniające umorzenie ze względu na sytuację życiową i zdrowotną strony. Skarżąca kwestionowała również samo powstanie zadłużenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Irena Kudiura, Asesor WSA - Joanna Gierak (spr.), Protokolant - Beata Zborowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2007 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należnosci z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne; oddala skargę
Przedmiotem skargi z 20 lutego 2007 r., wniesionej przez J. Z., jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych -reprezentującego ZUS- z [...] stycznia 2007 r. nr [...] , utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] listopada 2006 r. o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne.
Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
Decyzją z [...] sierpnia 2004 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych określił zakres odpowiedzialności J. Z., spadkobierczyni A. Z. za jego zobowiązania z tytułu składek na powszechne ubezpieczenie zdrowotne za okres od stycznia 1999 r. do stycznia 2001 r. w kwocie 1.851,96 zł wraz z odsetkami od zaległości podatkowych od powyższej kwoty, naliczonych na dzień 19 października 2001 r. w kwocie 1.271,20 zł.
Pismem z 21 września 2006 r. J. Z. zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z prośbą o umorzenie zaległości wraz z odsetkami, powstałych po zmarłym mężu. Uzasadniając wniosek podała, że jest osobą samotną, schorowaną, pobierającą niskie świadczenie po mężu i nie mogącą liczyć na pomoc rodziny. Podała też, że miesięcznie wydaje 200 zł na leki, do tego ponosi wydatki na energię elektryczną i wodę. Z załączonego do wniosku kwestionariusza o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych płatnika składek wynika, iż strona otrzymuje świadczenie rentowe w kwocie 992,16 zł netto miesięcznie.
Pismem z 4 października 2006 r. organ poinformował stronę o przepisach prawa regulujących umarzanie należności składkowych i wezwał ją do złożenia dokumentów, z których wynikać będzie, że uzasadnionym jest podjęcie decyzji o umorzeniu zaległości z tytułu składek, w tym do nadesłania dokumentów dotyczących wielkości ponoszonych przez rodzinę kosztów oraz dotyczących przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny.
W odpowiedzi, strona złożyła faktury i rachunki potwierdzające jej wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego oraz potwierdzające zakup leków, a także zaświadczenie lekarskie z 27 września 2006 r. z Poradni Zdrowia Psychicznego w J..
Pismem z 11 października 2006 r. strona została pouczona przez organ o jej prawach wynikających z art. 10 k.p.a.
Następnie, decyzją z [...] listopada 2006 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne wraz z odsetkami, w łącznej kwocie 3.123,16 zł. W sentencji decyzji organ powołał przepis art. 83 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 28 oraz art. 32 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia na wstępie przedstawił ustalenia faktyczne i wymienił zgromadzony materiał dowodowy, a następnie stwierdził, że przedłożone w toku postępowania dokumenty zostały zbadane pod kątem ich wiarygodności i mocy dowodowej. Uznał, iż nie budzą one wątpliwości i jako takie są wiarygodne, zatem wynikające z nich fakty winny być uwzględnione w toku dalszego postępowania. Organ zauważył też, iż prowadząc postępowanie wziął pod uwagę wszystkie podnoszone przez stronę we wniosku o umorzenie z 22 września 2006 r. (data wpływu do organ) okoliczności oraz informacje przedstawione w kwestionariuszu. Dalej przedstawił podstawy prawne wydanego rozstrzygnięcia, tj. wskazał na art. 28 ust. 2 i 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ust. 3a ww. przepisu. Argumentując swoją decyzję zauważył, iż wobec strony nie było prowadzone przymusowe dochodzenie zobowiązań, tak więc, nie stwierdzono braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Nie jest również oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przekraczającej wydatki egzekucyjne. Z wymienionych powodów nie zostały spełnione przesłanki do umorzenia zadłużenia określone w art. 28 ust. 2 ustawy systemowej. Organ nie znalazł również podstaw do uwzględnienia wniosku w oparciu o art. 28 ust. 3a ww. ustawy i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). W tym zakresie Zakład m.in. wskazał, iż wprawdzie strona dostarczyła zaświadczenie lekarskie, w którym potwierdzono, że jest przewlekle chora i wymaga systematycznego leczenia, ale nie jest w związku z tą chorobą pozbawiona możliwości uzyskiwania dochodu. Pobiera świadczenie z ubezpieczenia społecznego podlegające egzekucji administracyjnej.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona nie zgodziła się z wydanym rozstrzygnięciem. Zakwestionowała przede wszystkim co do zasady powstałe zadłużenie, wyjaśniając w tym zakresie, iż jej zmarły mąż nie prowadził samodzielnie działalności gospodarczej, a jedynie był członkiem ochotniczej straży pożarnej, dla której pracował.
Pismem z 1 grudnia 2006 r. organ ponownie wezwał stronę do złożenia dodatkowych dokumentów, z których wynikać będzie, że uzasadnionym jest podjęcie decyzji o umorzeniu zadłużenia z tytułu składek. Pismem z 18 grudnia 2006 r. poinformował zaś stronę o jej uprawnieniu z art. 10 k.p.a., natomiast pismem z 28 grudnia 2006 r. wyjaśnił z jakiego tytułu powstała na koncie płatnika składek - męża zainteresowanej, zaległość. W tym ostatnim piśmie organ m.in. podał, że decyzja Zakładu z [...] sierpnia 2004 r. o nr [...] dotycząca ustalenia okresu odpowiedzialności strony jako spadkobierczyni za zobowiązania zmarłego męża, została utrzymana w mocy prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z 17 maja 2006 r.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z [...] stycznia 2007 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Zakładu z [...] listopada 2006 r. W uzasadnieniu przedstawił dotychczasowy przebieg sprawy i (również) wymienił zgromadzony materiał dowodowy. Podał, że złożone w toku postępowania dokumenty zbadał pod kątem ich wiarygodności i mocy dowodowej, w wyniku czego uznał, iż nie budzą one wątpliwości i jako takie są wiarygodne, a zatem wynikające z nich fakty winny być uwzględnione w toku dalszego postępowania. Wyjaśnił też, iż wziął pod uwagę także wszystkie podnoszone przez stronę okoliczności wynikające tak z wniosku o umorzenie z 22 września 2006 r. jak i z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z 27 listopada 2006 r. W konsekwencji podtrzymał stanowisko Zakładu w sprawie, stwierdzając, że nie zostały tu spełnione przesłanki do umorzenia zadłużenia określone w art. 28 ust. 2 i ust. 3a ustawy systemowej. Zauważył, iż wobec strony nie było prowadzone przymusowe dochodzenie zobowiązań, a tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku w oparciu o wymieniony art. 28 ust. 2 ustawy systemowej. Badając zaś sprawę pod kątem spełnienia przesłanek umorzenia należności wynikających z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r., uznał, iż wykazane przez stronę schorzenia nie pozbawiają jej możliwości uzyskiwania dochodu, a tylko takie zgodnie z przepisami prawa uzasadniają umorzenie należności. Dalej, zaznaczył również, iż w sprawie nie wykazano istnienia okoliczności uzasadniającej umorzenie należności w sytuacji, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby stronę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Strona ponosi koszty związane z utrzymaniem domu w kwocie 265 zł miesięcznie, jednocześnie pobiera świadczenie emerytalne w wysokości 992,16 zł. Organ podkreślił przy tym, iż z pobieranego przez stronę świadczenia mogą być dokonywane potrącenia, bowiem jego wysokość przekracza określoną ustawowo wielkość świadczenia wolnego od potrąceń.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Prezesa ZUS z [...] stycznia 2007 r., J. Z. wniosła o uchylenie zaskarżonego aktu administracyjnego w całości. W treści skargi przede wszystkim wskazała, że jej mąż nie prowadził, według jej wiedzy, żadnej działalności gospodarczej i nie miał obowiązku płacenia składek na ubezpieczenie zdrowotne w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 19 października 2001 r. Skarżąca podała także, że jej zmarły mąż nie miał żadnego majątku i żadnego majątku nie odziedziczyła po nim, wbrew temu co podaje organ w swych pismach i decyzjach. Wskazała też, że jej mąż był członkiem Ochotniczej Straży Pożarnej w P., która to OSP prowadziła i prowadzi działalność gospodarczą i nie wyklucza, że mogła ona być zarejestrowana na jej męża bez jego zgody i wiedzy na ten temat, ale przyznaje również, że mogło też być inaczej. Na koniec wskazała, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu, z którego wynika, iż jest spadkobierczynią majątku po zmarłym mężu.
W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c powołanej wyżej ustawy), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 ww. ustawy).
Mając na względzie powyższe, tj. dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, wydanej przez Prezesa ZUS w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, a więc badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), dalej: k.p.a., jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 11, poz. 74 ze zm.), dalej u.s.u.s., oraz w oparciu o akta sprawy zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
Pismem z 21 września 2006 r. J. Z. wniosła o umorzenie -jak określiła- zaległości wraz z odsetkami po nieżyjącym mężu. Wobec treści wniosku skarżącej, wszczynającego kontrolowane przez Sąd postępowanie administracyjne, zastosowanie w sprawie miał -w szczególności- przepis art. 28 u.s.u.s., w którym ustawodawca przewidział instytucję umarzania należności z tytułu składek.
Zgodnie z treścią wymienionego art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego przepisu. Wyliczenie zawarte w powołanym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia powstałego wobec ZUS zadłużenia. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. Takie stanowisko znajduje swoje potwierdzenie w uchwale Sądu Najwyższego z 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285), w której Sąd ten wskazał, że " (...) Przepis art. 28 ust. 2 ustawy o sus (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone." Natomiast, przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek.
Ta ostatnia sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdzie nie zaistniał żaden z przypadków stanowiących o możliwości uznania całkowitej nieściągalności należności dochodzonych od skarżącej. W uzasadnieniu decyzji organ orzekający wskazał, że dotychczas w stosunku do zainteresowanej, uzyskującej dochód, postępowanie egzekucyjne nie było prowadzone. Zauważył, iż ani naczelnik urzędu skarbowego, ani komornik sądowy nie stwierdził wobec zainteresowanej braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Podniósł przy tym, iż nie jest w sprawie również oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przekraczającej wydatki egzekucyjne.
W ocenie Sądu, z uwagi na przytoczone okoliczności, prawidłowo ustalono, iż w stosunku do skarżącej nie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności, a w konsekwencji prawidłowo przyjęto, że brak było w sprawie prawnej możliwości -jak wyżej wyjaśniono- umorzenia należności w oparciu o to kryterium uregulowane w art. 28 ust. 2 i ust. 3 u.s.u.s.
Z kolei, w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:
1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
W przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s w związku z § 3 ust. 1 wymienionego rozporządzenia, także mamy do czynienia z tzw. uznaniem administracyjnym. Również i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi. Może on -ale nie musi- umorzyć należności. Stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje bowiem Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności, oczywiście gdy inne względy ustawowe przemawiają przeciwko takiemu umorzeniu.
Kierując się powyższym -zdaniem Sądu- Prezes ZUS prawidłowo przyjął, iż skarżąca nie wykazała, ażeby w stosunku do niej miały zastosowanie przepisy omawianego rozporządzenia. Zajmując takiej stanowisko w sprawie organ wziął pod uwagę, jak wynika z uzasadnienia skarżonej decyzji, całość zgromadzonego materiału dowodowego, tj. dokumenty złożone przez stronę oraz podniesione przez nią w toku postępowania okoliczności, i uznał je za wiarygodne. Powołując się na zebrany materiał dowodowy stwierdził, iż sytuacja skarżącej nie uzasadnia umorzenia zadłużenia. Odniósł się przy tym do złożonego przez stronę zaświadczenia lekarskiego z Poradni Zdrowia Psychicznego wystawionego 27 września 2006 r. zauważając, iż schorzenia zainteresowanej nie mogą być uznane za pozbawiające ją możliwości uzyskiwania dochodu, a tylko takie jak wynika z przepisów prawa (tj. ww. rozporządzenia), mogą uzasadniać umorzenie należności. Wskazał też na uzyskiwanie przez stronę stałego dochodu oraz na jego wysokość, a także na ponoszone przez nią wydatki związane z utrzymaniem domu, które określił na kwotę 265 zł miesięcznie, a których skarżąca nie kwestionuje. Uwzględnił więc te okoliczności, które strona wnosząc o umorzenie w piśmie z 21 września 2006 r. przedstawiła. Do okoliczności i dowodów występujących w sprawie odniósł się w swojej decyzji, uzasadniając przy tym swoje stanowisko w kontekście przesłanek mających tu zastosowanie, a uregulowanych w § 3 ust. 1 cyt. powyżej rozporządzenia.
Tym samym -w ocenie Sądu- nie jest dowolnym wniosek organu, iż sytuacja materialna skarżącej nie uzasadnia podjęcia decyzji o umorzeniu należności z przyczyn unormowanych w wymienionym rozporządzeniu. Ustalenia i wnioski, jakie przy wydawaniu decyzji poczyniono mieszczą się w ramach prawem przewidzianych, tak z punktu widzenia prawa procesowego, szczególnie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), jak i prawa materialnego. Brak istnienia przesłanek zawartych w ww. rozporządzeniu także w tym zakresie uniemożliwiał umorzenie zaległych należności składkowych, wynoszących, co nie jest bez znaczenia w sprawie, łącznie 3.123,16 zł. Na marginesie Sąd bowiem zaznacza, iż mając na uwadze wysokość dochodu skarżącej oraz wysokość jej zadłużenia, można przyjąć, iż jest ona w stanie spłacić to zobowiązanie w układzie ratalnym w dogodnych dla niej warunkach.
Z przedstawionych powodów Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji. Uznał, iż w toku kontrolowanego postępowania nie doszło do naruszenia przepisów i zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w szczególności tej zasady, która nakazuje organom administracji publicznej uwzględniać interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.).
Mając zaś na uwadze treść skargi i przedstawione w nim stanowisko strony skarżącej, sprowadzające się do zakwestionowania powstałego zadłużenia wobec ZUS, Sąd zauważa, iż złożenie wniosku przez stronę o umorzenie należności z tytułu składek winno nastąpić dopiero wówczas, gdy zgadza się ona z kwotą zadłużenia, a jedynie ze względów finansowych nie jest w stanie jej pokryć. Dlatego też, przy ocenie prawnej zaskarżonej decyzji nie mogły mieć żadnego znaczenia podniesione w skardze okoliczności związane z powstaniem zadłużenia, właściwie sprowadzające się do kwestionowania jego powstania. Sprawa odpowiedzialności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, jak wynika z akt sprawy, została rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu, zakończonym decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] sierpnia 2004 r. określającą zakres odpowiedzialności skarżącej jako spadkobierczyni A. Z., za jego zobowiązania. Decyzja ta podlegała stosownej kontroli sądu powszechnego, zgodnie z pouczeniem w tej decyzji zawartym. Decyzja ta nie mogła więc podlegać ani badaniu, ani kwestionowaniu w tym postępowaniu sądowym. Nadto, z pisma organu z 28 grudnia 2006 r. skierowanego do strony (k. 54 akt adm.) wynika, iż powyżej wskazana decyzja ZUS z [...] sierpnia 2004 r. została utrzymana mocy prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z 17 maja 2006 r.
Sąd zwraca jednocześnie uwagę, iż wniosek o umorzenie należności składkowych może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie organu rentowego - Zakładu. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskania nowych dowodów skarżąca może ponownie wystąpić do Zakładu z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ. Wydanie bowiem decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej.
Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i wnioski, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło