V SA/Wa 1191/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Tomasz Zawiślak po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L.K. na postanowienie Rzecznika Praw Pacjenta z dnia 18 lutego 2025 r. nr RzPP-DSK-WPK.485.1372.2024.EMi w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o przyznanie świadczenia kompensacyjnego postanawia 1. odrzucić skargę; 2. wypłacić na rzecz strony skarżącej L.K. kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi, wpisanego do rejestru opłat sądowych pod poz. 13308 w dniu 3 kwietnia 2025 r. L.K. (dalej: "skarżąca" lub "strona") wystąpiła do Rzecznika Praw Pacjenta (dalej: "RPP" lub "organ") z wnioskiem o przyznanie świadczenia z Funduszu Kompensacyjnego Zdarzeń Medycznych. Postanowieniem z 18 lutego 2025 r. nr RzPP-DSK-WPK.485.1372.2024.EMi RPP odmówił wszczęcia postępowania z wniosku strony o przyznanie powyższego świadczenia. Postanowienie zostało doręczone stronie 5 marca 2025 r. Pismem z 11 marca 2025 r., nadanym tego samego dnia, skarżąca wystąpiła do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Następnie pismem z 2 kwietnia 2025 r., nadanym tego samego dnia, strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. postanowienie RPP z 18 lutego 2025 r. nr RzPP-DSK-WPK.485.1372.2024.EMi. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, postanowieniem z 7 kwietnia 2025 r. nr RzPP-DSK-WPK.485.1372.2024.EMi, RPP utrzymał w mocy postanowienie własne z 18 lutego 2025 r. nr RzPP-DSK-WPK.485.1372.2024.EMi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Stosownie do treści art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: "ppsa"), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Środkiem zaskarżenia przysługującym od postanowienia Rzecznika Praw Pacjenta (wydanego jako postanowienie I instancji) jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jednakże przepis art. 52 § 3 ppsa (w brzmieniu obowiązującym od 1 czerwca 2017 r.) pozwala na wniesienie na takie postanowienie skargi do sądu administracyjnego z pominięciem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Stanowi bowiem, że "jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa". Przepis ten na odpowiednie zastosowanie do postanowień. Nowelizując art. 52 § 3 ppsa ustawodawca wprowadził możliwość wyboru przez stronę sposobu zaskarżenia aktu wydanego w I instancji przez organ nie mający nad sobą organu wyższego stopnia. Można to więc zrobić albo poprzez złożenie do organu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy albo poprzez wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Treść tego przepisu nie pozostawia też wątpliwości, że chociaż do strony należy decyzja, jaką drogę zaskarżenia wybrać, to jednak skorzystanie z jednego trybu zaskarżenia danego aktu wyklucza możliwość skorzystania z drugiego trybu. Niedopuszczalna jest więc sytuacja, że to samo rozstrzygnięcie strona skarży zarówno w drodze postępowania przed organem administracji, jak i w drodze postępowania przed sądem administracyjnym. Strona musi bowiem dokonać wyboru między dwiema wykluczającymi się możliwościami. W poprzedzającym wniesienie skargi postępowaniu administracyjnym strona po doręczeniu postanowienia z 18 lutego 2025 r. nr RzPP-DSK-WPK.485.1372. 2024.EMi, pismem z 11 marca 2025 r. wystąpiła do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Uczyniła to przed wniesieniem skargi na to postanowienie, co nastąpiło 2 kwietnia 2025 r. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż nie jest dopuszczalne wszczęcie i prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego mającego za przedmiot postanowienie RPP z 18 lutego 2025 r. nr RzPP-DSK-WPK.485.1372.2024.EMi w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania z wniosku skarżącej o przyznanie świadczenia z Funduszu Kompensacyjnego Zdarzeń Medycznych. Skoro skarżąca skorzystała ze środka zaskarżenia, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, to nie mogła następnie wnieść skargi do sądu administracyjnego na ten sam akt. Powyższego nie zmienia nieprawidłowe pouczenie organu o przysługujących stronie środkach zaskarżenia, tj. brak wskazania, że środki te są alternatywne i skorzystanie z jednego wyklucza możliwość skorzystania z drugiego. W postanowieniu z 18 lutego 2025 r. organ podał bowiem, że przysługuje od niego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy a inną możliwością jest złożenie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ppsa Sąd odrzuci skargę jeżeli z przyczyn inne niż określone w art. 58 § 1 pkt 1-5a ppsa jej wniesienie jest niedopuszczalne. Niedopuszczalność wniesienia skargi ma miejsce m.in. wówczas, gdy ustawodawca uczynił z niej jeden z wzajemnie wykluczających się środków zaskarżenia, a strona ze środka alternatywnego już skorzystała. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 3 ppsa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w punkcie 1 sentencji. O zwrocie wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 ppsa.