V SA/Wa 1192/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska-Jóźków, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Protokolant spec. - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2012 r. sprawy ze skargi A. Y. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu w sprawie o nadanie statusu uchodźcy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. M. A. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) oraz tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55, 20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). 1. Decyzją z dnia [...].7.2011r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców – stosownie do treści art. 33 ust. 4 i ust. 6 ustawy z dnia 13.6.2003 roku o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP (Dz. U . z 2000 r. nr 180, poz. 1472 ze zm.) – odmówił A. Y. wstrzymania wykonania decyzji Szefa Urzędu d/s Cudzoziemców nr [...] z dnia [...].2.2010r. o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i wydalenia wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności udzielania zgody na pobyt tolerowany. W motywach zwrócono uwagę, że możliwe jest wstrzymania wykonania decyzji jeżeli przemawia za tym interes strony, nie jest to sprzeczne z interesem społecznym i złożenie kolejnego wniosku nie nastąpiło w celu opóźnienia wydania decyzji o wydaleniu lub opóźnieniu lub zakłóceniu wykonania takiej decyzji. Oceniając przez ten pryzmat stan faktyczny Organ doszedł do wniosku, że cudzoziemiec nie wskazał żadnych nowych istotnych, okoliczności lub dowodów w sprawie, co pozwala przypuszczać, że złożenie wspomnianego wniosku nastąpiło w celu opóźnienia lub zakłócenia wykonania decyzji o wydaleniu z terytorium RP. 2. Cudzoziemiec w dniu [...].7.2011 roku złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. 3. Decyzją z dnia [...].3.2012 roku Szef Urzędu d/s Cudzoziemców – stosownie do treści art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 33 ust. 4 cyt. ustawy postanowił utrzymać w mocy zaskarżony akt administracyjny. W motywach nawiązano do treści uzasadnienia zawartego w akcie administracyjnym z dnia [...].7.2011 roku. 4. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł Cudzoziemiec zarzucając naruszenie treści: a) art. 40 cyt. ustawy poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie; b) art. 17 i 77 k.p.a. poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego , wydanie rozstrzygnięcia z pominięciem słusznego interesu strony, oraz niewyczerpujące zebranie dowodów umożliwiających podjęcie decyzji w sprawie; c) art. 80 k.p.a. poprzez nie rozpoznanie przez Organ całokształtu materiału dowodowego, oraz niedokonanie jego wszechstronnej oceny zgodnie z wymogami tego przepisu. W efekcie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych aktów administracyjnych. 5. W odpowiedzi na skargę – żądając o jej oddalenia – podniesiono argumenty zbieżne z motywami zaskarżanych aktów administracyjnych Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: I. Zgodnie z treścią art. 175 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sądy administracyjne – podobnie jak powszechne, wojskowe i Sąd Najwyższy – zostały powołane do sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Z art. 184 tegoż aktu normatywnego wynika, że sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności publicznej obejmującej również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej. Różnica pomiędzy sprawowaniem kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne a załatwieniem sprawy wynikającej z działalności administracji publicznej przez sądy powszechne jest dość oczywista. Te ostatnie bowiem przejmują sprawę wynikającą z działalności administracji publicznej do dalszego jej załatwienia; w przypadku zaś sądów administracyjnych sprawa, której przedmiot jest związany z działalnością organów administracji publicznej, nie przestaje być sprawą, której załatwienie należy cały czas do kontrolowanego przez Sąd organu. Sąd administracyjny bowiem dokonuje – w ramach sprawowanych funkcji orzeczniczych – kontroli (oceny) tej działalności. Sąd ten na skutek zaskarżenia aktu (decyzji, postanowienia) lub czynności, a także bezczynności organu administracji publicznej nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia: ma jedynie skontrolować i ocenić działalność tego organu. Nie może zatem – co zasady – zastępować organu administracji publicznej i merytorycznie rozstrzygać sprawy. II. Określając zakres kognicji zauważyć należy, że sądy administracyjne, w tym wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie (akt ten cyt. jest dalej jako p.p.s.a.). Powyższe regulacje określają podstawową funkcje sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – be zwątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Nie ulega też wątpliwości, że podstawowym celem tejże kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień), a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Ta funkcja kontroli sądowej jest istotna zarówno z punktu widzenia podmiotu skarżącego, jak i całego aparatu administracyjnego państwa, który winien być żywo zainteresowany w eliminowaniu z obrotu prawnego niezgodnych z prawem aktów i czynności swoich funkcjonariuszy. Prawidłowość podejmowanych działań, a tym samym legalność działania organów administracyjnych, stanowi bowiem element efektywności i ważną przesłankę istnienia społecznej akceptacji działania aparatu administracyjnego państwa. Stopień zaś akceptacji owego działania organów administracji rządowej, jak też samorządowej, przenoszony jest na ocenę funkcjonowania całego państwa. III. W powyższym kontekście – stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. – należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi: a) Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy; c) Inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a., lub w innych przepisach. Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach. IV. W niniejszej sprawie obie decyzje podpisał dr A. K., który podlegał wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Powyższa norma stanowi o wyłączeniu z postępowania takiej osoby, o ile brała udział w wydaniu zaskarżonej decyzji (zob. też K. Piszczek, P. Piszczek: Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy – kontrowersje wokół istoty, Prok.: Prawo 2008 nr 11, s. 62-77). V. Mając powyższe na względzie należało uznać, iż przedwczesne jest odnoszenie się do treści skargi. VI. W efekcie – stosownie do treści art. 145 § 1 ust 1b w zw. z art. 250 p.p.s.a. – należało orzec jak w sentencji, albowiem wspomniane naruszenie prawa stwarza podstawę do wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. (vide pkt III niniejszego uzasadnienia.).