V SA/Wa 1192/17

PostanowienieWSA w Warszawie2017-09-25

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Anna Nasiłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę trudną sytuację materialną skarżącej, wychowywanie samotnie córki, niskie dochody, problemy zdrowotne, prowadzone postępowanie egzekucyjne oraz szkody w gospodarstwie spowodowane nawałnicą, sąd uznał za zasadne zwolnienie skarżącej od wpisu sądowego od skargi.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dotyczącą ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych. Skarżąca wskazała na niskie dochody, samotne wychowywanie córki, problemy zdrowotne, prowadzone postępowanie egzekucyjne oraz szkody w gospodarstwie spowodowane nawałnicą. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono Skarżącą od wpisu sądowego od skargi. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 25 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. U. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia ... kwietnia 2017 r. Nr ... w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" p o s t a n a w i a: 1. zwolnić Skarżącą od wpisu sądowego od skargi, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy I. U. (dalej: "Skarżąca" lub "Strona") wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni wskazała, iż gospodarstwo domowe prowadzi z piętnastoletnią córką, dzierżawi 17 ha gruntów rolnych oraz otrzymuje świadczenie z tytułu renty chorobowej w wysokości 500 zł miesięcznie. Do dochodów zaliczyła środki pieniężne otrzymywane z tytułu płatności bezpośrednich w kwocie 16.000 zł rocznie. Do zobowiązań i stałych wydatków rocznych Skarżąca zaliczyła podatek rolny, ubezpieczenie OC i ubezpieczenie płodów rolnych (3.000 zł – 4.000 zł), opłaty na rzecz spółki wodnej (300 zł), usługi mechaniczne (18.000 zł), nawozy i środki ochrony roślin (8.500 zł). W uzasadnieniu wniosku wskazała, że jest prowadzone przeciwko niej postępowanie egzekucyjne o zwrot nienależnie pobranych świadczeń w ramach którego został zajęty jej rachunek bankowy, samotnie wychowuje córkę, nie otrzymuje alimentów w związku z wychowywaniem dziecka, mieszka w domu należącym do jej rodziców, w którym zajmuje z córką około 30 m. kw. Do majątku zaliczyła sprzęt i maszyny rolnicze nabyte za środki uzyskane w ramach pomocy finansowej dla "młodych rolników", których w okresie pięciu lat nie może sprzedać. Zwróciła uwagę na swoje problemy ze zdrowiem i konieczność hospitalizacji. Odpowiadając na wezwanie do złożenia dodatkowych wyjaśnień oraz przedstawienia dokumentów Skarżąca nadesłała kserokopie umowy dzierżawy z 13 maja 2015 r. zawartej ze Z. U. i W. U. – Ch., zaświadczenie z 8 sierpnia 2017 r. o pobycie Skarżącej w szpitalu od 28 czerwca 2017 r., potwierdzenia uiszczenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zużycie energii elektrycznej, świadczenie usług związanych z odprowadzaniem i oczyszczaniem ścieków oraz z uzdatnianiem i dostarczaniem wody, decyzje w sprawie wymiaru podatku rolnego, leśnego oraz podatku od nieruchomości za lata 2014 – 2017, wyciąg z rachunku bankowego, zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, tytuł wykonawczy, decyzje w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) za rok 2015 oraz decyzję o przyznaniu renty rolniczej. Skarżąca wyjaśniła, że nie otrzymuje pomocy społecznej, nie korzysta z pomocy rodziny ani osób trzecich, partycypuje w kosztach utrzymania domu (ponosi ¼ kosztów), jej córka nie otrzymuje alimentów, źródłem dochodów z gospodarstwa rolnego jest produkcja zboża. Dodatkowo Skarżąca wskazała, że w sierpniu 2017 r. powiat tucholski, gdzie prowadzi gospodarstwo został nawiedzony nawałnicą, która spowodowała poważne szkody również w gospodarstwie Skarżącej. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a." – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. W myśl art. 245 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat i wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Mając na uwadze powołane regulacje prawne, jak i stan faktyczny sprawy zasadne jest przyznanie Skarżącej prawa pomocy poprzez jej zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. Wpis w rozpoznawanej sprawie wynosi 2.000 zł. Wskazać należy, że Skarżąca wychowuje piętnastoletnią córkę, której nie przysługują świadczenia alimentacyjne (w związku z brakiem ustalonego ojcostwa). Podstawą utrzymania rodziny jest renta chorobowa w wysokości 506,26 zł oraz dochody z uprawy zboża. Skarżąca współuczestniczy w kosztach utrzymania domu w którym mieszka z córką (ponosi ¼ kosztów). Istotne jest również, że Strona przedstawiła zaświadczenie lekarskie wystawione 8 sierpnia 2017 r. stwierdzające jej pobyt w szpitalu od 28 czerwca 2017 r., a tym samym potwierdzające zgłaszane problemy zdrowotne. Dodatkowo przeciwko Skarżącej prowadzone jest postępowanie egzekucyjne w celu wyegzekwowanie pobranej nienależnie płatności w wysokości 100.000 zł. Wskazać również należy, że zgodnie ze złożonym oświadczeniem, na skutek potężnej nawałnicy, która przeszła przez powiat tucholski 11 sierpnia 2017 r. Skarżąca poniosła znaczne szkody w uprawach prowadzonych na gruntach położonych w powiecie tucholskim. Powyższe ustalenia potwierdzają trudną sytuację materialną Skarżącej i przemawiają za uznaniem, iż aktualnie nie posiada ona środków finansowych na poniesienie pełnych kosztów sądowych. Zwolnienie z zapłaty wpisu sądowego oznacza, że skarga złożona przez Stronę zostanie rozpoznana przez Sąd I instancji. Z wyłożonych względów, na podstawie art. 246 § 1 ust. 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło