V SA/Wa 1194/13
WyrokWSA w Warszawie2013-06-27
Skład orzekający: Irena Jakubiec - Kudiura, Piotr Kraczowski, Barbara Mleczko - Jabłońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Gospodarki prawidłowo ocenił wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, odrzucając go z powodu niespełnienia kryteriów innowacyjności projektu oraz opłacalności finansowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Minister Gospodarki prawidłowo ocenił wniosek o dofinansowanie. W odniesieniu do kryterium innowacyjności, skarżąca spółka nie wykazała wystarczającego doświadczenia w prowadzeniu prac badawczo-rozwojowych, a deklarowane wsparcie ze strony naukowców nie było wystarczające. W kwestii opłacalności finansowej, skarżąca nieprawidłowo przeprowadziła kalkulację wskaźnika NPV, nie uwzględniając wszystkich kosztów związanych z projektem, co skutkowało zniekształceniem rzeczywistej efektywności inwestycji. W związku z tym, skarga została oddalona.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka. Minister Gospodarki odrzucił wniosek, uznając, że projekt nie spełnia kryteriów innowacyjności (brak zdolności do realizacji prac badawczych) oraz opłacalności finansowej. Skarżąca wniosła protest, zarzucając nieprawidłowości w ocenie, które zostały uznane za niezasadne. Następnie skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując ocenę Ministra.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska, , Protokolant sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi I. Sp. z o.o. w W. na informację Ministra Gospodarki - Departament Funduszy Europejskich zawartą w piśmie z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu; oddala skargę
"I." Sp. z o.o. w W. (zwana dalej: skarżącą) [...] stycznia 2012 r. złożyła wniosek w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka lata 2007 – 2013; Działanie 4.5. Wsparcie inwestycji o dużym znaczeniu dla gospodarki; Poddziałanie 4.5.2. Wsparcie inwestycji w sektorze usług nowoczesnych, o dofinansowanie realizacji projektu "[...]". Skarżąca wskazała, że projekt jest wspólnym przedsięwzięciem grupy badaczy, w wspieranych w małym udziale przez spółkę B. Obszar planowanych działań będzie dotyczył tzw. czerwonej, białej i zielonej biotechnologii. Dzięki współpracy z wybitnymi światowymi naukowcami oraz wieloma polskimi i zagranicznymi instytutami badawczymi, tworzony C. będzie wyjątkowo zaawansowaną jednostką, charakteryzującą się wysoką dynamiką rozwojową.
Pismem z [...] listopada 2012 r. nr [...] Minister Gospodarki poinformował skarżącą, że jej projekt nie został zakwalifikowany do wsparcia, ponieważ według opinii Ekspertów opisany we wniosku o dofinansowanie projekt nie spełnił dwóch kryteriów merytorycznych obligatoryjnych: Kryterium nr 10 dotyczącego innowacyjności projektu: "Wnioskodawca posiada zdolność do realizacji prac badawczych (dotyczy projektów z zakresu utworzenia lub rozbudowy centrum badawczo-rozwojowego)" oraz Kryterium nr 4 "Projekt wykazuje opłacalność finansową".
Skarżąca pismem z [...] stycznia 2013 r., złożyła protest od powyższej informacji. W złożonym proteście skarżąca zarzuciła, że w trakcie oceny merytorycznej projektu, miały miejsce nieprawidłowości w metodologii oceny, które w istotny sposób wpłynęły na jej wynik i w konsekwencji skutkowały uznaniem projektu, ze niezgodny z kryteriami.
W opinii skarżącej proces został zrealizowany niezgodnie z zapisami dokumentacji konkursowej, w tym w szczególności z rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 8 maja 2009 r. w sprawie udzielenia pomocy finansowej dla inwestycji o dużym znaczeniu dla gospodarki w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013 (Dz. U. Nr 75, poz. 638 ze zm.; dalej: rozporządzenie MG), Regulaminem konkursu na wybór projektów w ramach 4. Osi priorytetowej Inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia, działanie 4.5 Wsparcie inwestycji o dużym znaczeniu dla gospodarki, Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013 (dalej: Regulamin) oraz Przewodnikiem po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013 (dalej: Przewodnik), jak również charakteryzował się nierzetelną analizą dokumentacji aplikacyjnej, w tym Wniosku wraz z załącznikami, Eksperci zastosowali rozszerzającą interpretację zapisów dokumentacji konkursowej, która nie znajduje poparcia w zapisach poszczególnych dokumentów, nie przedstawiając rzetelnego uzasadnienia swojego subiektywnego stanowiska, odnosząc się przy tym nie do faktów lecz do wyobrażeń niepopartych rzeczowymi argumentami. W efekcie argumentacja przedstawiona przez Ekspertów jest krzywdząca w kontekście informacji przedstawionych przez skarżącą we wniosku, jak również wzbudza poważne wątpliwości co do przejrzystości procesu oceny.
Pismem z [...] kwietnia 2013 r. nr [...] Minister Gospodarki poinformował skarżącą, że złożony protest został uznany za niezasadny.
W uzasadnieniu organ – odnosząc się do zakwestionowanego Kryterium nr 10 – wyjaśnił, że zgodnie z Przewodnikiem, ocena kryterium dotyczącego posiadania zdolności do realizacji prac badawczych dokonywana jest na podstawie opisu w pkt 18 i 19 Wniosku, przy czym weryfikacji podlega w szczególności, czy wnioskodawca zatrudnia lub planuje zatrudnić co najmniej 2 pracowników ze stopniem naukowym doktora, w dziedzinie której będą dotyczyć planowane prace badawczo-rozwojowe. W przypadku, gdy wnioskodawca dopiero planuje zatrudnić pracowników ze stopniem doktora wówczas należy to uwzględnić w skwantyfikowanych wskaźnikach realizacji celów projektu. Zgodnie z Przewodnikiem, ocenie podlega również dotychczasowe, tj. do momentu złożenia wniosku, doświadczenie w prowadzeniu przez wnioskodawcę prac badawczo-rozwojowych, samodzielnie lub we współpracy z jednostkami naukowymi. Współpraca taka powinna być odpowiednio udokumentowana. W tym kontekście organ zauważył, że w punkcie 19 Wniosku stwierdza się: Z punktu widzenia formalnego Wnioskodawca jako Spółka celowa nie posiada jeszcze doświadczenia w realizacji prac badawczych. Z kolei w dalszej części tego punktu skarżąca deklaruje, że tworzone C. będzie korzystało z doświadczenia i wiedzy swoich właścicieli (grupa B. S.A. z siedzibą w P., Prezes Zarządu firmy I. Sp. z o.o. H.- B.C. - finansista, M.C. - inżynier chemik, N. J. - farmaceuta), jak i posiadanego przez nich know-how, co zostało opisane w pkt 8 Biznes Planu. Osoby te posiadają doświadczenie naukowe i są przygotowane do prowadzenia projektów badawczych w dziedzinie biotechnologii. Ponadto, skarżąca deklaruje, że z chwilą otrzymania wsparcia finansowego z POIG, zatrudni 21 osób na stanowiskach pracowników naukowych, w tym dwie osoby ze stopniem doktora z dziedziny - biotechnologia. Biorąc pod uwagę deklarowane zatrudnienie w C. dwóch doktorów, zdaniem organu projekt spełnia pierwszy wymóg w ramach przedmiotowego kryterium.
Następnie organ – odnosząc się do wymaganego przez Przewodnik doświadczenia w prowadzeniu przez wnioskodawcę prac badawczo-rozwojowych, samodzielnie lub we współpracy z jednostkami naukowym – zauważył, że z punktu widzenia formalnego skarżąca spółka założona w maju 2011 r. nie podjęła do chwili obecnej samodzielnej działalności naukowo-badawczej, ani we współpracy z innymi ośrodkami naukowymi. Ponadto, nie posiada wystarczającej kadry naukowej niezbędnej do zrealizowania założonych celów badawczych. Organ podzielił opinię oceniających, iż skarżąca nie wykazała, że posiada pełną zdolność do realizacji prac badawczych w dziedzinie, której dotyczyć ma plan badawczo-rozwojowy C., a mianowicie w połączonych dziedzinach biotechnologii czerwonej, zielonej i białej. Organ podkreślił, że argumentacja protestu nie wpływa na wynik oceny, ponieważ:
1. spółka nie zatrudniła dotychczas żadnego pracownika ze stopniem naukowym doktora w którejś z wyżej wymienionych dziedzin, a wymienione z nazwiska osoby, znane w nauce europejskiej i światowej, jedynie wyraziły poparcie (nieprzekładalne na realne szanse powodzenie inwestycji nawet jeśli dotyczy to laureata Nagrody Nobla) i chęć współpracy (ale w rozwiniętym przedsięwzięciu do którego jeszcze bardzo daleko). Nie można również uznać deklaracji współpracy ze strony zagranicznych ekspertów jako substytut rzeczywistego zatrudnienia u Wnioskodawcy.
2. Skarżąca wykazała doświadczenia w samodzielnym prowadzeniu prac B. lub w prowadzeniu takich prac we współpracy z jednostkami naukowo-badawczymi. Pomimo poszukiwań we wniosku, nie udało się określić jakie jest doświadczenie w dziedzinie biotechnologicznego B. właścicieli spółki poza samą firmą S. (winno być B. – przyp. włas.).
3. Nieprzekonująca dla poparcia uznania powyższego kryterium za spełnione jest argumentacja skarżącej, że doświadczenie i historia inicjatora powołania spółki - wnioskodawcy i jego mniejszościowy udziałowiec, firma zagraniczna B. może zastąpić czy uzupełnić brak doświadczenia samego wnioskodawcy. Samo powoływanie się na B. nie jest spełnieniem warunków dla uznania kryterium zdolności do prowadzenia B. za spełnione.
4. Sam fakt, że spółki nowopowstałe nie są wykluczone z uczestniczenia w konkursie w ramach poddziałania 4.5.2. nie oznacza, że stoi do tego w sprzeczności domaganie się bezpośredniego doświadczenia od skarżącej w dziedzinie merytorycznej projektu. W kadrze kierowniczej spółki może bowiem znajdować się osoba czy osoby o przekonującym doświadczeniu nabytym wcześniej. Ponieważ nie można stwierdzić, że istnieje taki rodzaj doświadczenia u skarżącej, należy uznać to kryterium za niespełnione
Ponadto organ wskazał, że opisany we wniosku zakres prac B., które zamierza wykonać w ramach projektu, jest w znacznej części na wysokim poziomie ogólności, do którego dane można zaczerpnąć z dowolnego podręcznika biotechnologii, a dwa dokładniej opisane przykłady projektów, którymi zamierza zajmować się planowane C., nie są stricte celami naukowo-rozwojowymi, a raczej opisami rozwiązywania problemów technicznych, takimi jak 1) działanie filtra dymu papierosowego (znane od około 50 lat) i 2) optymalizacja filtra dymu papierosowego oparta na sorpcyjnym działaniu naturalnych ekstraktów rozmarynu. Sam proces sorpcji poprzez niezbędne w tym procesie substancje chemiczne ze źródeł naturalnych, nie jest de facto procesem biotechnologicznym. Za taki można by uznać hodowlę zmienionych biotechnologicznie roślin, z których ekstrakcja stałaby się opłacalna, a więc zawierających zwiększone zawartości przydatnych substancji. Tego jednak autorzy nie opisują. Dodatkowo, szczegóły opisu dotyczące badań na ludziach dają asumpt do tego, aby sądzić, że autorzy projektu nie zdają sobie sprawy z uwarunkowań prawnych badań wpływu substancji szkodliwych na ludzi. Badań biologicznych działania substancji toksycznych, w tym dymu papierosowego, nie można zgodnie z prawem przeprowadzać w UE na ludziach. Natomiast takie badania zostały tu zaplanowane. Generalnie opisy techniczne w projekcie wskazują, że zostały wytworzone przez osoby niezwiązane zawodowo z problemami chemii fizycznej czy biotechnologii.
Minister – odnosząc się do Kryterium nr 4 – wyjaśnił, że zgodnie zapisami Przewodnika kryterium uznaje się za spełnione, kiedy wartość wskaźnika N. wyliczona przez Wnioskodawcę w Modelu Finansowym Biznes Planu dla wariantu bazowego jest większa od 0. Następnie wskazał, że wskaźnik wartości zaktualizowanej netto NPV dla przedmiotowej inwestycji wyliczony na podstawie danych przedstawionych przez skarżącą w Modelu Finansowym, przy uwzględnieniu 8% stopy dyskontowej, przyjmuje wartość dodatnią w trakcie trwania okresu trwałości Projektu w kwocie 9 mln zł, a okres zwrotu przedmiotowej inwestycji wynosi 5 lat. Pomimo to kryterium nie zostało uznane przez Ekspertów dokonujących oceny projektu za spełnione, z uwagi na nieprawidłowy sposób przeprowadzenia kalkulacji N.
Według oceniających, skarżąca w kalkulacji N., nie uwzględniła części kosztów związanych z projektem, podczas gdy przychody zaliczyła w całości. Pominięta została cześć kosztów materiałów i energii, podatki, remonty, usługi obce, doradztwo, część wynagrodzeń i świadczeń społecznych, pozostałe koszty, a także całość kosztów poniesionych w 2012 r. Zastosowane podejście, jest podejściem nieprawidłowym i w sposób istotny zniekształca wartość wskaźnika. Wg wyliczeń oceniających, po wprowadzeniu do kalkulacji stosownych korekt, wskaźnik NPV w okresie projekcji przyjmuje wartość ujemną i wynosi (-) 17,48 mln zł w 2018 r., co jest równoznaczne z brakiem spełnienia przedmiotowego kryterium.
Minister wskazał, że wyłączenie z kalkulacji N. kosztów niezwiązanych z przedmiotowym Projektem jest jak najbardziej prawidłowe i jest zgodne z Instrukcją wypełniania Modelu Finansowego dla działania 4.5 POIG. Niemniej jednak z zapisów wniosku i jego załączników nie wynika, aby skarżąca prowadziła jakąkolwiek inną działalność poza działalnością związaną z Projektem. Dokumentacja aplikacyjna w tym zakresie nie budzi żadnych wątpliwości i jednoznacznie wskazuje, że działalność skarżącej w całości dotyczy ocenianego Projektu.
Minister stwierdził, że skarżąca wykazała w kalkulacji N. wszystkie przychody ze sprzedaży, jakie w ogóle zaplanowała dla przedsiębiorstwa na lata projekcji, powołując je 1:1 podczas obliczania opłacalności finansowej, choć mogła je ograniczyć tylko do aktywności rzekomo projektowej. Zatem stanowisko skarżącej przedstawione w zakresie rzekomo poprawnej kalkulacji opłacalności finansowej projektu jest całkowicie błędne. Została ona wykonana w sposób niezgodny z zasadami określonymi w Przewodniku oraz Instrukcji wypełnienia Modelu Finansowego, i prezentuje w sposób nieprawidłowy informacje na temat wyniku kalkulacji wskaźnika, a także wprowadza w błąd co do rzeczywistej efektywności projektu. Zatem zarzut Eksperta dotyczący braku wykazania w kalkulacji N. nakładów projektowych planowanych do poniesienia w 2012r. jest jak najbardziej zasadny, a wyjaśnienia skarżącej w tym zakresie są niezrozumiałe. W celu wyliczenia efektywności projektu bezwzględnie należy wskazać wszystkie nakłady związane z projektem. Zaprezentowane w proteście wyliczenia wskaźnika N., uwzględniające całość nakładów projektowych nie są wymierne, nie uwzględniają bowiem wszystkich zastrzeżeń oceniających. Dlatego też nie można się zgodzić ze skarżącą, że wariant alternatywny wykazuje także dodatnią wartość wskaźnika N.
Następnie organ stwierdził, że skarżąca wprowadziła w błąd co do rzeczywistej sytuacji spółki w latach projekcji finansowej. Jak stwierdzono na stronie 14 protestu "Działalność ta (dodatkowa / eksperymentalna - przyp. Eksperta) nie została opisana w dokumentacji aplikacyjnej, gdyż nie ma żadnego związku z działalnością opisaną w Projekcie oraz nie ma strategicznego znaczenia dla całej działalności I.". Skarżąca przygotowała więc dokumentację nierzetelnie, przedstawiając nieprawdziwy obraz spółki w okresie prognozy finansowej. zarówno w zakresie przychodów (pominięto działalność eksperymentalną), jak i kosztów (w kalkulacji N. nie uwzględniono koszów od dodatkowej działalności, o której w ogóle nie wspomniano w projekcji Sprawozdań Finansowych). Nie występuje tu żadne logiczne powiązanie pomiędzy eliminacją części oszacowanych i wykazanych kosztów od działalności, której skala i przedmiot nie były weryfikowalne i znane Ekspertom na etapie oceny projektu od rzekomo przyszłych przychodów, które mają pojawić się po okresie projekcji (po 2018 r.) i nie zostały uwzględnione w latach wcześniejszych. Skarżąca w żadnej części dokumentacji aplikacyjnej, ani Modelu Finansowym nie zaprezentowała takich założeń, mimo, iż miała taką możliwość.
Minister podkreślił, że skarżąca w proteście zamieszcza sprzeczne informacje. Z jednej strony pisze iż, "Prognoza finansowa odnosi się wyłącznie do realizowanego projektu, a nie całego podmiotu". Z drugiej strony zamieszcza informację, że "(...) projekcje finansowe przedstawione w rachunku zysków i strat odzwierciedlają wszystkie planowane przychody i koszty, które będzie ponosiła Spółka, zarówno dotyczące Projektu, jak i działalności poza Projektem (nieuwzględnionej we Wniosku). Rozbieżne są też informacje na temat daty rozpoczęcia Projektu. Na stronie 14 protestu skarżąca wskazuje, iż rozpoczęcie Projektu zaplanowano na 1 lipca 2013 r., na stronie 16 natomiast 1 lipca 2012 r.
Minister – odnosząc się do uwagi skarżącej w zakresie powinności Ekspertów zadawania pytań – stwierdził, że Ekspertom nadano prawo ich zadawania, nie jest to natomiast wymóg obligatoryjny. Eksperci kierują do wnioskodawcy zapytania w uzasadnionych przypadkach. Obowiązkiem wnioskodawcy jest sporządzenie na etapie przygotowywania wniosku projekcji finansowej w oparciu o prawidłowe i wiarygodne założenia, a pytania Ekspertów mają na celu jedynie uszczegółowienie lub wyjaśnienie nieprecyzyjnie wskazanych informacji. Brak pytań na temat założeń przyjętych do kalkulacji N. wskazuje, iż Eksperci nie widzieli potrzeby prowadzenia dyskusji na ten temat w trakcie trwania posiedzenia Komisji Konkursowej.
Podsumowując Minister stwierdził, że zamieszczone w dokumentacji aplikacyjnej informacje nie wskazywały, iż część wykazanych w projekcji finansowej pozycji kosztowych nie dotyczy działalności projektowej. Sama skarżąca w proteście stwierdza, że "(...) model finansowy zawiera także koszty operacyjne niedotyczące Projektu i nieopisane w dokumentacji konkursowej." W związku z powyższym, z uwagi na nieprawidłowe przygotowanie kalkulacji N. i nieuwzględnienie powiązanych z planowanymi przychodami kosztów, a w efekcie przedstawienie nieprawdziwej kalkulacji opłacalności finansowej projektu, Minister stanął na stanowisku, iż rozpatrywane kryterium nie jest spełnione.
W skardze z 30 kwietnia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rozstrzygnięcie Ministra Gospodarki z [...] kwietnia 2013 r. skarżąca zarzuciła zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów poprzez:
1. niewłaściwe zastosowanie art. 26 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.; dalej: u.z.p.p.r.), polegające na utrzymaniu w mocy rozstrzygnięcia polegającego na nie zakwalifikowaniu Projektu do udzielenia dofinansowania w ramach programu operacyjnego (POIG), pomimo spełnienia przez Projekt wyznaczonych kryteriów dotyczących innowacyjności Projektu oraz finansowania;
2. niewłaściwe zastosowanie art. 31 ust. 1 u.z.p.p.r., przejawiające się w nieuwzględnieniu Protestu mimo nieprzeprowadzenia rzetelnej i bezstronnej oceny Projektu w procesie wyboru projektów do dofinansowania, polegające na rozpatrywaniu elementów, które nie były wymagane dokumentami określającymi zakres informacji, które należy umieścić w dokumentacji aplikacyjnej;
3. niewłaściwe zastosowanie art. 26 ust. 2 w zw. z art. 27 ust. 1 u.z.p.p.r., polegające na nie zapewnieniu przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie Projektu przez organ, poprzez stosowanie rozszerzającej interpretacji kryteriów oceny Projektu.
Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi, poprzez stwierdzenie, że ocena Projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ administracji; a ponadto o uchylenie również czynności organu z [...] listopada 2012 r. Ponadto skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z pisma z [...] stycznia 2012 r. Zespołu ds. Działania 4.5. POIG Ministerstwa Gospodarki, na okoliczności wskazane w uzasadnieniu skargi.
Skarżąca w uzasadnieniu skargi – przedstawiając zarzuty dotyczące kryterium innowacyjności projektu – zarzuciła, że Minister w rozstrzygnięciu z [...] kwietnia 2013 r. stwierdził, iż z punktu widzenia formalnego spółka, założona w 2011 r., nie podjęła do chwili obecnej samodzielnej działalności naukowo-badawczej, jak również we współpracy z innymi ośrodkami naukowymi, nie spełnia kryteriów zawartych w Przewodnika dotyczących wymaganego doświadczenia w prowadzeniu przez wnioskodawcę prac badawczo- rozwojowych.
Odnosząc się do powyższego stwierdzenia skarżąca zauważyła, że z zapisów rozporządzenia MG oraz Przewodnika, w których jako jeden z typów projektów mogących otrzymać dofinansowanie w ramach Poddziałania 4.5.2 POIG wskazano utworzenie lub rozbudowę Centrum Badawczo-Rozwojowego. Zgodnie z § 8 ust. 2 pkt 2 lit. c, C. to także projekty polegające na utworzeniu (nie zaś jedynie na rozwijaniu) C. są kwalifikowane do wsparcia w ramach Poddziałania 4.5.2. POIG. Projekt skarżącej jest inwestycją przewidzianą w kwestionowanym kryterium tj. rozbudową istniejącej jednostki (przedsiębiorstwa), w tym utworzenie nowego zakładu.
Skarżąca zarzuciła, że ocena Ministra w zaskarżonym piśmie, iż "sam fakt, że spółki nowopowstałe nie są wykluczone z uczestnictwa, w konkursie w ramach poddziałania 4.5.2 nie oznacza, ze stoi do tego w sprzeczności domaganie się bezpośredniego doświadczenia wnioskodawcy w dziedzinie merytorycznej projektu" wykracza poza wymogi zdefiniowane w dokumentacji konkursowej. Ponadto stwierdzenie "W kadrze kierowniczej Spółki może bowiem znajdować się osoba czy osoby o przekonującym doświadczeniu nabytym wcześniej" wskazuje na stosowanie przez Ministra rozszerzającej interpretacji zapisów definiujących sposób spełnienia kryteriów i stanowi rażące nadużycie art. 26 ust. 2 w zw. z art. 27 ust. 1 u.z.p.p.r. polegające na nie zapewnieniu przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie Projektu, gdyż obie strony powinny bazować na tych samych zapisach, bez możliwości ich rozszerzającej interpretacji.
Skarżąca podkreśliła, że takie podejście Ministra prowadzi do absurdalnej sprzeczności z celami Poddziałania 4.5.2 POIG, jak również praktyką udzielania wsparcia finansowego w ramach przedmiotowego instrumentu. Wynika z niego, iż pomimo formalnej kwalifikowalności podmiotów, które dopiero rozpoczynają działalność badawczo-rozwojową, jak również rodzajów projektów zakładających tworzenie od podstaw CBR, nie są one w stanie spełnić kryterium zdolności do prowadzenia prac badawczych, gdyż same nie posiadają adekwatnego doświadczenia.
Zdaniem skarżącej brak doświadczenia w prowadzeniu prac badawczo-rozwojowych w Polsce przez dany podmiot nie może być uznawany za zagrożenie dla realizacji projektu. Bogate doświadczenie i gwarancja nabycia odpowiednich zasobów stanowi mocne zabezpieczenie, ze zakładane cele projektu zostaną spełnione. Skarżąca podkreśliła, iż korzystanie z doświadczenia osób o ogromnym autorytecie deklarujących wsparcie dla planowanych w ramach Projektu działań nie jest substytutem zatrudnienia, co zostało zarzucone w skarżonym rozstrzygnięciu, gdyż na potrzeby prowadzenia prac badawczo-rozwojowych skarżąca planuje zatrudnić 26 osób, w tym co najmniej dwie osoby posiadające tytuł doktora.
Skarżąca dodała, że zarówno w poprzednich, jak i w bieżącym konkursie, projekty polegające na tworzeniu od podstaw C. przez podmioty bez historii nie były kwestionowane, co znajduje potwierdzenie w konsultacjach prowadzonych z przedstawicielami Ministerstwa Gospodarki na etapie przygotowywania Wniosku - pismo z [...] stycznia 2012 r. Zespołu ds. Działania 4.5 POIG Ministerstwa Gospodarki, którego konkluzja sprowadza się do stwierdzenia, iż "założenia działania nie wykluczają projektów dotyczących utworzenia C. z możliwości uzyskania wsparcia". Z treści pisma należy domniemywać, że dotychczasowe doświadczenia osób lub podmiotów zaangażowanych w utworzenie C. należy uwzględnić, jako know-how i potencjał powstającej jednostki, a tym samym wziąć pod uwagę przy ocenie kryterium posiadania zdolności do prowadzenia prac badawczych.
Skarżąca – odnosząc się do stwierdzenia organu, że spółka nie wykazała, iż posiada pełną zdolność do realizacji prac badawczych w dziedzinie, której ma dotyczyć plan badawczo-rozwojowy C. – wskazała, że zapisy dokumentacji konkursowej nie wskazują, iż wnioskodawca ma obowiązek dysponowania niezbędną kadrą naukową przed rozpoczęciem realizacji Projektu. Zdaniem skarżącej analiza zapisów Przewodnika oraz pozostałej dokumentacji konkursowej uzasadnia twierdzenie, iż w przypadku inwestycji dotyczących utworzenia C. przez spółkę celową, kryterium związane ze zdolnością do realizacji prac badawczych winno być ocenione w powiązaniu z informacjami przedstawionymi przez wnioskodawcę o zasobach kadrowych, know-how oraz technicznych, jakie nabędzie w toku realizacji planowanego Projektu. Dodatkowo nie wszystkie zasoby przedsiębiorca musi posiadać już w momencie składania wniosku o dofinansowanie. Część z nich może nabyć lub wynająć w trakcie realizacji Projektu. Skarżąca powołała się na punkt 19 Wniosku w którym wskazała, że: zobowiązuje się do utworzenia co najmniej 26 miejsc pracy (w tym 2 osoby z tytułem doktora, uruchomienia 4 stypendiów doktorskich); powołała się na osobiste poparcie Projektu przez zdobywcę nagrody Nobla w dziedzinie Fizjologii i medycyny, L. M.; zadeklarowała, iż tworzone C. w szeroki sposób będzie czerpało z doświadczeń i wiedzy swoich właścicieli, jak i posiadanego przez nich know-how (w pkt 8 Biznes Planu opisane zostały szczegółowe informacje dotyczące doświadczenia zaangażowanych osób w zakresie prowadzenia prac badawczo-rozwojowych); wskazano, iż spółka będzie dysponowała doświadczoną kadrą kierowniczą (z doświadczeniem obejmującym zaawansowane projekty badawcze w grupie B.) i wymieniono osoby odpowiedzialne za wdrożenie Projektu; zadeklarowano dysponowanie bądź zakup (w przypadku ich braku) zasobów niezbędnych do realizacji projektu (pkt 20 Wniosku: Harmonogram rzeczowo-finansowy oraz do wskaźników produktu ujętych w pkt 11 Biznes Planu).
Zdaniem skarżącej wskazane elementy stanowią zabezpieczenie skutecznej realizacji Projektu i prowadzenia zaawansowanych prac badawczo-rozwojowych, a tym samym osiągnięcia zamierzonego celu Projektu. Zatem uznania Kryterium nr 10 za niespełnione jest w tym aspekcie bezzasadne.
Następnie skarżąca – odnosząc się do uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcie, że nie posiada wystarczającej kadry naukowej niezbędnej do zrealizowania założonych celów badawczych – zauważyła, że twierdzenie to jest niezrozumiale w kontekście uznania kryterium za częściowo spełnione w związku z deklaracją dotyczącą zatrudnienia przez skarżącą w okresie realizacji Projektu dwóch pracowników z tytułem co najmniej doktora. Wskazywanie, iż fakt braku zatrudniania przez skarżącą pracowników z tytułem doktora na moment składania Wniosku dowodzi braku gotowości do wykonania działań zaplanowanych w Projekcie, stoi w sprzeczności z zasadami dokonywania oceny opisanymi w Przewodniku, które jednoznacznie wskazują, iż kryterium jest spełnione również w przypadku, gdy zatrudnienie pracowników ze stopniem doktora zaplanowane jest w trakcie realizacji Projektu. Skarżąca zauważyła, że zgodnie z Instrukcją, w punkcie 8 Biznes Planu szczegółowo opisała zasoby kadrowe i zaplecze merytoryczne (łącznie 10 osób), którymi są zarówno udziałowcy spółki, jak i osoby wspierające przedsięwzięcie, a w celu potwierdzenia ich kompetencji i zaangażowania, do Protestu dołączyła szczegółowe życiorysy oraz listy intencyjne potwierdzające ich gotowość do wsparcia merytorycznego Projektu. Wszystkie te osoby mają bogate doświadczenie, jako badacze lub praktycy w dziedzinie biotechnologii.
Skarżąca wskazała, że typ projektu (utworzenie C.) z założenia determinuje sytuację, w której Wnioskodawca może nie być w stanie wykazać dotychczasowego doświadczenia w prowadzeniu prac badawczo-rozwojowych zarówno samodzielnie, jak i we współpracy z jednostkami badawczo-rozwojowymi. Jednym z podstawowych założeń, jakie wpłynęło na konstrukcje potencjalnych typów projektów w ramach Poddziałania 4.5.2 POIG, było zachęcenie przedsiębiorców do podejmowania bądź rozwoju prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej. Wywieranie pozytywnego wpływu na zwiększenie liczby przedsiębiorstw prowadzących działalność badawczo-rozwojową miało nastąpić m.in. poprzez wspieranie tworzenia centrów badawczych, co z założenia uwzględniało, przyznawanie dofinansowania podmiotom nieposiadającym samodzielnego doświadczenia w tym zakresie lub nieprowadzącym dotychczas działań badawczo-rozwojowych we współpracy z innymi podmiotami, ale dysponującym odpowiednim zapleczem finansowym, technicznym i ludzkim, pozwalającym na skuteczną realizację zaawansowanych projektów. Zdaniem skarżącej spełnienie kryterium zdolności do prowadzenia prac badawczych w takim przypadku powinno się opierać przede wszystkim na zbadaniu kwalifikacji i doświadczenia osób zaangażowanych, co nie jest równoznaczne z osobami zatrudnionymi, w realizację przedsięwzięcia, a także na charakterystyce planowanej do nabycia infrastruktury i technologii.
Skarżąca podkreśliła, że zapisy dokumentacji konkursowej nie dostarczają uzasadnienia dla twierdzenia, iż wnioskodawca (w przypadku spółki celowej) ma obowiązek prowadzić działalność badawczo-rozwojową przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. Skarżąca zawarła w dokumentacji aplikacyjnej (m.in. w pkt 19 Wniosku) wszelkie informacje, które uzasadniają, iż nowoutworzone C. będzie posiadało zdolność do realizacji prac badawczo-rozwojowych (m.in. doświadczenie właścicieli I. Sp. z o.o., list wsparcia od laureata nagrody Nobla prof. L. M., doświadczenie osób, które zostaną zaangażowane w projekt, doświadczenie grupy B.). Zaprezentowano szczegółowe opisy planowanych zasobów, zarówno we Wniosku, jak i Biznes Planie. Stanowią one zabezpieczenie skutecznej realizacji Projektu i prowadzenia zaawansowanych prac badawczo-rozwojowych, a tym samym osiągnięcia zamierzonego celu Projektu. Skarżąca, bazując na zapisach dokumentacji konkursowej oraz działając w dobrej wierze, przedłożyła zatem wszystkie dokumenty, które zgodnie z zapisami Przewodnika miały zagwarantować jego spełnienie.
Skarżąca w zakresie zakwestionowania kryterium finansowego przez organ nie zgodziła się z jego stanowiskiem, ponieważ argumenty podniesione przez skarżącą w Proteście zostały pominięte, a ponadto Minister dokonał nadinterpretacji zapisów dokumentacji aplikacyjnej. Skarżąca zarzuciła, że organ cytując w zaskarżonym rozstrzygnięciu zapisy dokumentacji aplikacyjnej starał się dowieść, iż działalność skarżącej dotyczy wyłącznie działalności związanej z Projektem, a tym samym nad interpretuje zapisy dokumentacji aplikacyjnej i wyciąga błędny wniosek, iż działalność spółki celowej obejmuje wyłącznie działalność związaną z Projektem, a w rzeczywistości wyklucza, iż spółka w ramach swojej działalności badawczo-rozwojowej będzie również angażować się w inne, niezwiązane z Projektem działania. Takie zaangażowanie ma odzwierciedlenie w Modelu Finansowym, gdzie założono koszty pozostałej, tj. niezwiązanej z Projektem, działalności skarżącej.
Skarżąca dodała, że fakt nie uzyskiwania przychodów z innych niż projektowa działalność nie wskazuje na to, iż działalności takie nie będą prowadzone. O planowanym podejmowaniu przez skarżącą innych, niż projektowe, działań świadczą koszty wykazane w Modelu Finansowym. Nieujęcie zaś w Modelu Finansowym przychodów z pozostałej działalności spółki podyktowane było duża dozą niepewności ich wystąpienia – zjawisku charakterystycznym przy eksperymentalnych przedsięwzięciach badawczych realizowanych przez grupę B. Przychody te zostałyby wykazane w okresie daleko wybiegającym poza ramy czasowe prognoz finansowych zawartych w opracowanym Modelu Finansowym, jak również poza horyzontem czasowym dopuszczalnym konstrukcją Modelu Finansowego oraz Instrukcją do modelu. Natomiast kalkulacja przychodu osiąganego w ramach Projektu, wynikającego z funkcji komercyjnej oraz funkcji inkubacyjnej, była jak najbardziej wykonalna (co potwierdzają zapisy modelu finansowego) ze względu na możliwość wiarygodnego oszacowania popytu na usługi oferowane w ramach działalności dotyczącej Projektu i inny profil ryzyka związany z tą działalnością (mniejsze ryzyko).
Zdaniem skarżącej Minister rozpatrując protest skupił się na wykazaniu, iż skarżąca nie zamierza prowadzić poza projektowej działalności, co wobec przedstawionej argumentacji jest nieprawdą, gdyż skarżąca planowała na etapie aplikacyjnym prowadzenie działalności niezwiązanej z Projektem i z analizy opłacalności inwestycji słusznie wyłączono odpowiednie koszty. Dlatego też dalsza argumentacja Ministra, tj. "Dodatkowo nieuwzględnienie kosztów operacyjnych w 2012 roku w projekcji N. w wysokości 6.213.000 złotych również jest sprzeczne z wymogami w zakresie wypełniania Modelu (...)" jest niezasadna.
Na końcu skarżąca zarzuciła, że przyjęte przez Ekspertów podejście w trakcie całego procesu oceny było wobec niej dyskryminujące. Charakter spotkania z udziałem Panelu Ekspertów umożliwiał bowiem oceniającym nie tylko szczegółowe poznanie założeń biznesowych dotyczących Projektu, ale również zadanie pytań prowadzących do dokładnych wyjaśnień, zgodnie z argumentami przedstawionymi w Proteście, czego Eksperci nie uczynili. Tym samym, brak rzetelnej i bezstronnej oceny Projektu stanowi naruszenie art. 31 ust. 1 u.z.p.p.r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
skarga nie jest zasadna.
Wniosek o dofinansowanie został zgłoszony w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013. W ramach tego Programu określono 9 Priorytetów, skarżąca aplikowała o finansowanie z 4 Osi priorytetowej: Inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia; Działanie 4.5: Wsparcie inwestycji o dużym znaczeniu dla gospodarki, Poddziałanie 4.5.2.: Wsparcie inwestycji w sektorze usług nowoczesnych. Podstawowymi aktami prawnymi regulującymi udzielanie wsparcia w ramach tego działania – oprócz aktów fundamentalnych tj. ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712) oraz Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 zatwierdzonego decyzją Komisji Europejskiej z dnia 1 października 2007 r. oraz uchwałą Rady Ministrów Nr 267/2007 z dnia 30 października 2007 r. – są: rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 8 lutego 2009 r. w sprawie udzielania pomocy finansowej dla inwestycji o dużym znaczeniu dla gospodarki w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 (Dz. U. Nr 75, poz. 638 ze zm.), Regulamin konkursu na wybór projektów w ramach 4. Osi priorytetowej Inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia, działanie 4.5 Wsparcie inwestycji o dużym znaczeniu dla gospodarki, POIG 2007-2013, Przewodnik po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach POIG 2007-2013, Instrukcja wypełnienia wniosku o dofinansowanie w ramach poddziałania 4.5.2 POIG 2007-2013 oraz Instrukcja wypełnienia modelu finansowego dla działania 4.5 POIG.
Badając czy projekt mieści się w granicach wyznaczonych powyższymi uregulowaniami należy na wstępie przypomnieć, że badaniu przez ekspertów mogą podlegać wyłącznie informacje zawarte we wniosku, a ewentualne wyjaśnienia wnioskodawcy nie mogą prowadzić do modyfikacji treści złożonego wniosku. Pogląd ten, stosowany w praktyce instytucji wdrażających i pośredniczących, znalazł aprobatę w orzecznictwie sądownictwa administracyjnego.
Spór w sprawie sprowadza się do ustalenia, czy zakwestionowanie ostatecznie w zaskarżonym rozstrzygnięciu z [...] kwietnia 2013 r. spełnienia przez projekt niżej wymienionych kryteriów merytorycznych obligatoryjnych było zasadne i odpowiadało prawu. Zdaniem organu projekt skarżącej nie wypełnia następujących kryteriów merytorycznych:
1. Kryterium nr 10, dotyczące innowacyjności projektu – "Wnioskodawca posiada zdolność do realizacji prac badawczych (dotyczy projektów z zakresu utworzenia lub rozbudowy centrum badawczo-rozwojowego)";
2. Kryterium nr 4 – "Projekt wykazuje opłacalność finansową".
Skarżąca nie zgadza się z zakwestionowaniem powyższych kryteriów i ich negatywną oceną.
Zdaniem Sądu zakwestionowanie przez organ wymienionych kryteriów było zasadne.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej dotyczących Kryterium nr 10 – Wnioskodawca posiada zdolność do realizacji prac badawczych (dotyczy projektów z zakresu utworzenia lub rozbudowy centrum badawczo-rozwojowego) – przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia MG – pomoc może być udzielona przedsiębiorcom, którzy realizują inwestycje o dużym znaczeniu dla gospodarki. W myśl ust. 2 pkt 2 lit c tego rozporządzenia – inwestycjami o dużym znaczeniu dla gospodarki są w ramach działania 4.5.2 – inwestycje w sektorze usług nowoczesnych, inwestycje typu: centrum badawczo-rozwojowe – jednostka organizacyjna lub wyodrębniona organizacyjnie jednostka rozpoczynająca lub rozwijająca działalność, której głównym zadaniem jest prowadzenie badań naukowych i prac rozwojowych w wydzielonych i przystosowanych do tego typu działalności pomieszczeniach przy wykorzystaniu infrastruktury technicznej oraz wykwalifikowanej kadry, jeżeli w związku z realizacją inwestycji utworzonych zostanie co najmniej 10 nowych miejsc pracy dla personelu zaangażowanego w działalność badawczo-rozwojową (B.), a koszty kwalifikujące są do objęcia pomocą na inwestycje, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 1, są większe niż 2 mln PLN.
Z cytowanego przepisu wynika, że projekty polegające na utworzeniu, a nie tylko rozwijaniu C. są kwalifikowane do wsparcia w ramach poddziałania 4.5.2. Znajduje to także potwierdzenie w zapisach innych kryteriów merytorycznych obligatoryjnych, które przewidują wprost kwalifikowalność projektów zakładających utworzenie C. od podstaw i rozpoczęcie prowadzenia działalności B. dopiero w wyniku realizacji inwestycji będącej przedmiotem wniosku o dofinansowanie (np. Kryterium nr 1 "Projekt polega na inwestycji w utworzenie lub rozbudowę centrum badawczo-rozwojowego (...)"). Kolejnym potwierdzeniem możliwości udzielenia wsparcia podmiotom nowoutworzonym jest pismo Ministerstwa Gospodarki z [...] stycznia 2012 r. Zespołu ds. Działania 4.5 POIG w którym stwierdzono, że "założenia działania nie wykluczają projektów dotyczących utworzenia C. z możliwości uzyskania wsparcia".
W związku z powyższym nie ulega wątpliwości, że przedmiotowy projekt skarżącej polegający na "Utworzenie C. prowadzącego zaawansowane badania w dziedzinie biotechnologii" może być przedmiotem wsparcia finansowego. Spór między stronami polega na sposobie udowodnienia przez wnioskodawcę, czy spółka posiada zdolność do realizacji prac badawczych, który składa się z dwóch wymogów.
Zgodnie z Przewodnikiem po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach POIG w ramach Kryterium nr 10 – ocena ta dokonywana jest na podstawie opisu w pkt 18 i 19 wniosku o dofinansowanie, przy czym weryfikacji podlega w szczególności – po pierwsze – czy Wnioskodawca zatrudnia lub planuje zatrudnić co najmniej 2 pracowników ze stopniem naukowym doktora, w dziedzinie w której będą dotyczyć planowane prace badawczo-rozwojowe. W przypadku, gdy Wnioskodawca dopiero planuje zatrudnić pracowników ze stopniem doktora wówczas należy to uwzględnić w skwantyfikowanych wskaźnikach realizacji celów projektu. Minister prawidłowo uznał w zaskarżonym akcie spełnienie tego wymogu, ponieważ skarżąca zadeklarowała zatrudnienie dwóch osób ze stopniem doktora biotechnologii.
Drugim z równolegle ocenianym wymogów jest dotychczasowe tj. do momentu złożenia wniosku, doświadczenie w prowadzeniu przez wnioskodawcę prac badawczo-rozwojowych, samodzielnie lub we współpracy z jednostkami naukowymi. Współpraca taka powinna być odpowiednio udokumentowana.
Sąd wskazuje, że powyższe wytyczne oceny nie rozróżniają potrzeby wykazania doświadczenia w zależności od tego czy dotyczą jednostki badawczo-rozwojowej dopiero utworzonej czy też rozwijającej swoją działalność badawczo-rozwojową. Wytyczne wymagają jednoznacznie, że doświadczenie takie powinno zostać wykazane i odpowiednio udokumentowane, tak aby możliwa była ocena zdolności wnioskodawcy do realizacji prac badawczych. Dlatego też stwierdzenie Ministra w zaskarżonym akcie, że sam fakt, że spółki nowopowstałe nie są wykluczone z uczestnictwa w konkursie w ramach poddziałania 4.5.2 nie oznacza, że stoi do tego w sprzeczności domaganie się bezpośredniego doświadczenia wnioskodawcy w dziedzinie merytorycznej projektu, należy uznać za słuszne. Bowiem zakładając racjonalność twórców wytycznych Przewodnika po kryteriach przyjąć należy, że w przypadku podmiotów dopiero rozpoczynających działalność badawczo-rozwojową, doświadczenie w prowadzeniu C. nie musi zostać wykazane przez wnioskodawcę jako osobę prawną (w tym przypadku spółkę z o.o.), ale może zostać wniesione przez doświadczenie pracowników zatrudnionych w tej spółce, bądź też jej udziałowców. Inaczej mówiąc w takiej sytuacji skarżąca (spółka) powinna wykazać własne doświadczenie rozumiane jako doświadczenie pracowników w niej zatrudnionych w zakresie zdolności do prowadzenia prac badawczych w sposób pozwalający na pozytywną ocenę projektu. Nie można więc uznać, że kwestionowane przez skarżącą stwierdzenie Ekspertów, że "w kadrze kierowniczej Spółki może bowiem znajdować się osoba czy osoby o przekonującym doświadczeniu nabytym wcześniej", wykracza poza wymogi zdefiniowane w dokumentacji konkursowej.
Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że organ w zaskarżonym akcie przedstawił argumenty, aby uznać, że skarżąca spółka nie ma dostatecznego doświadczenia do realizacji prac badawczych. Argumenty te to – przy braku podjęcia od momentu założenia spółki w maju 2011 r. do chwili rozpoznania protestu ([...] kwietnia 2013 r.) samodzielnej działalności naukowo-badawczej, ani we współpracy z innymi ośrodkami naukowymi – brak wystarczającej kadry naukowej (zatrudnienie tylko chemika i farmaceutę) niezbędnej do zrealizowania założonych celów badawczych w połączonych dziedzinach biotechnologii czerwonej (ukierunkowanej na zdrowie człowieka), zielonej (ukierunkowanej na zastosowania w rolnictwie i sadownictwie) i białej (ukierunkowanej na produkcję przemysłową i ochronę środowiska)
Jeżeli chodzi o argumenty skarżącej, że kryterium związane ze zdolnością do realizacji prac badawczych winno być oceniane w powiązaniu z informacjami przedstawionymi przez wnioskodawcę o zasobach kadrowych, know-how oraz technicznych, jakie nabędzie w toku realizacji planowanego projektu, Sąd zauważa, że w zaskarżonym akcie odniesiono się do tego aspektu sprawy. Eksperci, a następnie organ w wyniku rozpoznania protestu, ocenili, że ze względu na to, iż spółka nie zatrudniła dotychczas żadnego pracownika ze stopniem naukowym doktora w którejś z wyżej wymienionych dziedzin, a wymienione z nazwiska osoby, znane w nauce europejskiej i światowej, jedynie wyraziły poparcie i chęć współpracy w przyszłości, dopiero w rozwiniętym przedsięwzięciu, a ich deklaracje współpracy nie są substytutem rzeczywistego zatrudnienia u wnioskodawcy, brak jest z tego względu spełnienia warunku zdolności do realizacji prac badawczych. Jeżeli chodzi o know-how, to biorąc pod uwagę brak doświadczenia samej skarżącej w prowadzeniu prac badawczo-rozwojowych, nie można tego zastąpić czy uzupełnić jedynie doświadczeniem mniejszościowego udziałowca spółki zagranicznej B., ponieważ samo powoływanie się na tą spółkę nie jest spełnieniem warunków dla uznania kryterium zdolności do prowadzenia B. To skarżąca spółka ubiega się o dofinansowanie projektu, a nie spółka B. i to ona musi wykazać doświadczenie w prowadzeniu prac badawczo-rozwojowych. Sąd zauważa jednocześnie, odnosząc się do podkreślonego w skardze opisu pkt 8 Biznes Planu (Zasoby umożliwiające realizację projektu), że z podanych informacji dotyczących pozostałych wymienionych udziałowców skarżącej spółki (C. M., J. P. i B. H.) nie wynika jakie jest ich doświadczenie w dziedzinie biotechnologicznego B., a oprócz tego brak jest informacji o wykształceniu biotechnologicznym wymienionych osób, z opisów wynika, że posiadają wykształcenie inne, odpowiednio: inżyniera chemika, farmaceuty i księgowego.
Sąd zauważa także, że organ w zaskarżonym akcie zmieścił dodatkowy argument o braku wystarczającego doświadczenia skarżącej w pracach badawczo-rozwojowych, a tym samym odpowiedniego przygotowania do realizacji projektu, jakim jest opisany we wniosku zakres prac. Jak stwierdzono w zaskarżonym akcie, zakresy te oprócz tego, że są w znacznej części opisane na wysokim poziomie ogólności, do którego dane można zaczerpnąć z dowolnego podręcznika biotechnologii, to nie są stricte celami naukowo-rozwojowymi, a raczej opisami rozwiązywania problemów technicznych (działanie filtra dymu papierosowego i optymalizacja filtra dymu papierosowego). Ponadto Minister zwrócił uwagę, że skarżąca zaplanowała zadania dotyczące badań na ludziach, co świadczy o braku znajomości autorów projektu uwarunkowań prawnych badań i wpływu substancji szkodliwych na ludzi, których nie można zgodnie z prawem przeprowadzać w UE.
Mając na uwadze powyższe Sąd za niezasadne uznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r. stanowiący o zasadzie równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewnienia przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów. Zdaniem Sądu ocena organu została dokonana zgodnie z prawem tj. dokumentacją konkursową, której spełnienia warunków wymaga się od wszystkich potencjalnych beneficjentów startujących w przedmiotowym konkursie.
Sąd stwierdza także, że nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 31 ust. 1 u.z.p.p.r. zgodnie z którym – w celu zapewnienia rzetelnej i bezstronnej oceny projektów w procesie wyboru projektów do dofinansowania mogą uczestniczyć eksperci posiadający specjalistyczną wiedzę lub umiejętności z poszczególnych dziedzin objętych programem operacyjnym. Przypomnieć należy, że rolą sądu administracyjnego nie jest polemizowanie z ocenami ekspertów, którzy posiadają stosowną wiedzę i doświadczenie w zakresie oceny wniosków o dofinansowanie realizacji projektów ze środków unijnych. Sąd nie wchodzi w tym przypadku w rolę kolejnego eksperta. Jego zadaniem jest kontrola prawidłowości stosowanych podczas oceny przepisów, która obejmuje również kontrolę stosowanych procedur. Sąd nie dopatrzył się istotnych błędów w działaniu organu przy ocenie Kryterium nr 10, które powodowałby konieczność uwzględnienia skargi.
Sąd za niezasadne uznał także zarzuty dotyczące niespełnienia przez skarżącą Kryterium nr 4 Projekt wykazuje opłacalność finansową. Zgodnie z zapisami Przewodnika kryterium uznaje się za spełnione, kiedy wartość wskaźnika N. wyliczona przez Wnioskodawcę w Modelu Finansowym Biznes Planu dla wariantu bazowego jest większa od 0. Przyczyną nieuznania spełnienia tego kryterium przez skarżącą nie było to, że wyliczony wg niej wskaźnik nie był większy od 0 (przyjmował wartość dodatnią w trakcie trwania okresu trwałości Projektu w kwocie 9 mln zł), lecz nieprawidłowy sposób przeprowadzenia kalkulacji N.
Zdaniem Sądu przedstawione w zaskarżonym akcie argumenty organu były zasadne, a zarzuty skarżącej nietrafne. Skarżąca nie uwzględniła części kosztów związanych z projektem, podczas gdy przychody zaliczyła w całości. Pominięta została cześć kosztów materiałów i energii, podatki, remonty, usługi obce, doradztwo, część wynagrodzeń i świadczeń społecznych, pozostałe koszty, a także całość kosztów poniesionych w 2012 r. Wyliczenia oceniających, po wprowadzeniu do kalkulacji stosownych korekt, wskaźnik N. w okresie projekcji przyjmuje wartość ujemną i wynosi (-) 17,48 mln zł w 2018 r., co jest równoznaczne z brakiem spełnienia przedmiotowego kryterium.
Przede wszystkim – odnosząc się do zarzutów skargi, że wyłączone z kalkulacji NPV koszty dotyczą dodatkowej działalności badawczo-rozwojowej, niezwiązanej z projektem działania – Sąd wskazuje, że wyłączenie z kalkulacji N. kosztów niezwiązanych z przedmiotowym Projektem jest jak najbardziej prawidłowe i jest zgodne z Instrukcją wypełniania Modelu Finansowego dla działania 4.5 POIG, co zgodnie stwierdzają strony. Niemniej jednak – jak trafnie zauważa organ – z zapisów wniosku i jego załączników nie wynika, aby skarżąca prowadziła jakąkolwiek inną działalność poza działalnością związaną z Projektem. Dokumentacja aplikacyjna w tym zakresie nie budzi żadnych wątpliwości i jednoznacznie wskazuje, że działalność skarżącej w całości dotyczy ocenianego Projektu, o czym świadczą następujące zapisy:
1. w Biznes Planie wskazano "Spółka została utworzona w dniu 20 maja 2011 r. i do dnia dzisiejszego nie prowadziła żadnej działalności gospodarczej. Spółka została zakupiona przez obecnych właścicieli, jako spółka celowa do prowadzenia Centrum Badawczo-Rozwojowego";
2. w Modelu Finansowym w zakładce Model Sprzedaży skarżąca wskazuje tylko 1 źródło pozyskiwania przychodów ze sprzedaży (Usługi biotechnologiczne), co potwierdza, że działalność projektowa jest jedyną działalnością skarżącej;
3. w Modelu Finansowym w zakładce Koszty Operacyjne wpisano "W projekcji finansowej uwzględniono następujące koszty rodzajowe: zużycie materiałów i energii, podatki i opłaty (opłaty bankowe i pozostałe), koszty remontów i utrzymania maszyn (koszty konserwacji środków trwałych), usługi obce, usługi doradców i konsultantów, koszty wynagrodzeń (...), świadczenia na rzecz pracowników (...), pozostałe koszty. Szacunek kosztów operacyjnych oparto na prognozowanym zakresie i przewidywanym sposobie organizacji działalności operacyjnej Spółki. Planując poszczególne pozycje kosztowe przyjęto założenia odnośnie wzrostu kosztów proporcjonalnie do wzrostu sprzedaży usług" Powyższy komentarz nie tylko nie wskazuje, aby jakakolwiek pozycja kosztowa nie była związana z działalnością projektową, ale wręcz potwierdza, że zaplanowane koszty rosną proporcjonalnie do wzrostu sprzedaży usług, a skoro przychody ze sprzedaży usług dotyczą tylko i wyłącznie działalności projektowej, co skarżąca podkreśla w proteście, powyższe stwierdzenie dowodzi, że zaplanowane koszty dotyczą działalności projektowej;
4. w Modelu Finansowym w zakładce N. Kalkulacja wpisano "Do kalkulacji wartości zaktualizowanej netto przyjęte zostały przepływy pieniężne bezpośrednio związane z planowaną inwestycją (tym samym całą działalnością spółki). Skarżąca dokonała powielenia w arkuszu N. kalkulacja wartości przychodów ze sprzedaży wykazanych w arkuszu Sprawozdania Finansowe, a te są automatycznie importowane z wcześniejszej zakładki "Model Sprzedaży". Dane te są w pełni zbieżne co do wartości i lat ich osiągnięcia. W wymienionych arkuszach Modelu oraz dokumentacji aplikacyjnej brak jest informacji o tym, iż poza aktywnością badawczo-rozwojową związaną z projektem, skarżąca planuje prowadzić inną, komercyjną, której nie wykazała w Modelu. Potwierdza to także cytat z Modelu Sprzedaży "W kolejnych latach zaprojektowano sukcesywny wzrost związany przede wszystkim z rozwojem ilości i różnorodności prowadzonych badań". Sam wnioskodawca ograniczył ilość produktów/usług planowanych na lata 2012-2018 do jednej sztuki, planując wyłącznie wartości usług na poszczególne lata. Uniemożliwił tym samym weryfikację, czy w poszczególnych latach projekcji planuje rzeczywiście jakąkolwiek inną aktywność niż prowadzenie prac badawczo-rozwojowych w centrum.
Zatem skarżąca wykazała w kalkulacji N. wszystkie przychody ze sprzedaży, jakie w ogóle zaplanowała dla przedsiębiorstwa na lata projekcji, powołując je 1:1 podczas obliczania opłacalności finansowej, choć mogła je ograniczyć tylko do aktywności rzekomo projektowej.
Argumentacja skarżącej, że fakt nie uzyskiwania przychodów z innych niż projektowa działalność nie wskazuje na to, iż działalności takie nie będą prowadzone nie zasługuje na uwzględnienie. Podobnie jak powód, że ewentualne przychody z pozostałej działalności spółki podyktowane były dużą dozą niepewności ich wystąpienia. Bowiem takie usprawiedliwienie niemożliwości przedstawienia ewentualnych przychodów z innej niż projektowa działalność, budzi zdziwienie w kontekście tego, że zajmuje się nią – jak sama twierdzi skarżąca grupa B. – podmiot wyspecjalizowany w prowadzeniu prac badawczo-rozwojowych i mający doświadczenie w komercjalizacji prowadzonych prac. Z tych przyczyn Sąd uznał rację organu, że stanowisko skarżącej przedstawione w zakresie rzekomo poprawnej kalkulacji opłacalności finansowej projektu jest błędne i zostało wykonane w sposób niezgodny z zasadami określonymi w Przewodniku oraz Instrukcji wypełnienia Modelu Finansowego, ponieważ prezentuje w sposób nieprawidłowy informacje na temat wyniku kalkulacji wskaźnika, a także wprowadza w błąd co do rzeczywistej efektywności projektu.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącej powinności Ekspertów zadawania pytań, którzy na żadnym z etapów oceny wniosku nie skierowali do skarżącej prośby o wyjaśnienie ewentualnych wątpliwości co do zapisów wniosku i szczegółowych założeń finansowych biznesowych projektu, Sąd zauważa, że prawo zadawania pytań przez Ekspertów nie jest wymogiem obligatoryjnym. Brak takich pytań przy ocenie wniosku skarżącej na temat założeń przyjętych do kalkulacji N. wskazuje, iż Eksperci nie widzieli potrzeby prowadzenia dyskusji na ten temat. Należy przy tym zauważyć, że prawidłowość oceny projektu nie może być skutecznie podważana zarzutem naruszenia art. 31 ust. 1 u.z.p.p.r., przez przyjęcie, że Panel Ekspertów nie wypełnił przesłanki rzetelności i bezstronności. Przepis ten stanowi bowiem jedynie, że w celu zapewnienia rzetelnej i bezstronnej oceny projektów, w procesie wyboru projektów do dofinansowania mogą uczestniczyć eksperci posiadający specjalistyczną wiedzę lub umiejętności z poszczególnych dziedzin objętych programem operacyjnym.
Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że organy w sposób prawidłowy przyjęły, że projekt nie spełnia powyższych kryteriów, co oznacza, że w sposób prawidłowy zinterpretowała zapisy dokumentacji konkursowej. Tym samym nie są zasadne zarzuty dotyczące naruszenia art. 26 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 27 ust. 1, art. 31 ust. 1 i art. 26 ust. 2 w zw. z art. 27 ust. 1 u.z.p.p.r.
Reasumując – zdaniem Sądu – zaskarżone rozstrzygnięcie protestu zawarte w piśmie organu z [...] kwietnia 2013 r. wydane zostało w sposób prawidłowy, a w związku z tym brak było podstaw do uwzględnienia skargi. W ocenie Sądu cały przebieg merytorycznej oceny wniosku był przeprowadzony prawidłowo, na każdym etapie wniosek był poddawany ocenie ekspertów, a oceny te były jasno i wystarczająco obszernie uzasadnione.
Mając powyższe na uwadze Sąd podzielił stanowisko Ministra Gospodarki i na zasadzie przepisu art. 30c ust. 3 pkt 2 u.z.p.p.r. orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło