V SA/Wa 1198/11

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Ł. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej o odmowie przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych; Ł. K. złożył wniosek - na urzędowym formularzu PPF - o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z rodzicami i siostrą. Posiada dom o pow. 170 m ² oraz nieruchomość rolną o pow. 11,75 ha. Z prowadzonego gospodarstwa rolnego skarżący uzyskuje dochody w wysokości 1200 zł, a jego rodzice otrzymują świadczenia rentowe w łącznej wysokości 1471 zł. W dodatkowym oświadczeniu skarżący wskazał, iż miesięczne wydatki związane z utrzymaniem rodziny wynoszą około 480 zł. Skarżący nie posiada oszczędności pieniężnych. Otrzymuje dopłaty do gruntów w wysokości 11 000 zł wliczone w dochody z gospodarstwa, które w skali roku wynoszą 28 683 zł. Dochody rodziców wynoszą 1516 zł. Skarżący posiada własny dom, w skali roku na opał wydaje 5200 zł i 1300 zł na energię elektryczną. Ponadto skarżący wskazał, iż jego wydatki związane z produkcją rolna wynoszą 15090 zł (nawozy, środki ochrony roślin, olej napędowy). Ponosi również wydatki z tytułu podatku rolnego - 1300 zł i składki na KRUS -1350 zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 §3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stosowana jest w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskujący byłby zobowiązany składa się wpis od skargi w wysokości 200 zł. Analiza podanych przez skarżącego okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jego wniosku, gdyż skarżący nie wykazał braku środków na pokrycie kosztów postępowania. Zauważyć należy, iż skarżący prowadzi gospodarstwo rolne dużych rozmiarów (ponad 11 ha), które przynosi dochody - zgodnie z oświadczeniem 28 683 zł w skali roku. Rodzice skarżącego uzyskują świadczenie rentowe w łącznej wysokości 1516 zł miesięcznie. Wnioskujący oraz jego rodzina nie należą zatem do osób pozbawionych środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Jego sytuacji majątkowej nie można utożsamiać z sytuacją osób nie osiągających żadnego dochodu lub też osiągających dochód niewystarczający na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Jeszcze raz podkreślenia wymaga fakt, iż to do skarżącego jako osoby zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy należało wykazanie, że zachodzą ustawowe przesłanki w tym przedmiocie w odniesieniu do jej osoby, nie wystarczy bowiem samo powoływanie się na trudną sytuację materialną. Skarżący nie nadesłał żadnych dokumentów, do których złożenia został zobowiązany tj. zaświadczenia o dochodowości gospodarstwa, odcinków świadczeń rentowych rodziców, wyciągów z rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, jak również dokumentów potwierdzających wskazane wydatki mieszkaniowe. W tej sytuacji jego oświadczenie należało uznać również jako nierzetelne i budzące wątpliwości. Skarżący nie wykazał zatem, że ustawowa przesłanka przyznania prawa pomocy wystąpiła w odniesieniu do jego osoby. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.