V SA/Wa 1198/11
PostanowienieWSA w Warszawie2012-03-08
Skład orzekający: Izabella Janson
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącemu należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w postępowaniu przed sądem administracyjnym na podstawie wykazania braku środków na pokrycie kosztów postępowania?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym może być przyznane tylko wtedy, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał braku środków na pokrycie kosztów zastępstwa procesowego, gdyż jego dochody są na tyle wysokie, że przy rozsądnym gospodarowaniu może ponieść te koszty bez uszczerbku dla utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący L. K. wniósł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej odmowy uchylenia decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o odmowie przyznania pomocy finansowej dla młodych rolników. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na brak dokumentów potwierdzających trudną sytuację finansową skarżącego oraz na dochody z prowadzonego gospodarstwa rolnego i świadczenia rentowe rodziców. Skarżący złożył sprzeciw od tego postanowienia.Rozstrzygnięcie
Odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi L. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2011r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej o odmowie przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwienie startu młodym rolnikom" postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Postanowieniem z 24 stycznia 2012r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie odmówił L. K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.
W ocenie referendarza sądowego wniosek skarżącego nie zasługiwał na uwzględnienie bowiem wnioskodawca nie wykazał, że ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wystąpiły w stosunku do jego osoby. Na przyjęcie takiego stanowiska miał wpływ, jak podkreślił referendarz sądowy fakt, iż skarżący nie nadesłał żadnych dokumentów, do których złożenia był zobowiązany tj. odcinków świadczeń rentowych rodziców, wyciągów z rachunków bankowych, innych dokumentów potwierdzających wskazane wydatki. Zatem oświadczenia wnioskodawcy w tym zakresie autor postanowienia uznał za niewiarygodne. Wnioskodawca, jak dalej wskazał referendarz sądowy prowadzi gospodarstwo rolne dużych rozmiarów (ponad 11 ha), które przynosi dochody w wysokości [...] zł w skali roku. Autor postanowienia wskazał także, że rodzice skarżącego uzyskują świadczenie rentowe w łącznej wysokości [...] zł. miesięcznie.
Pismem z 7 lutego 2012r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego z 24 stycznia 2012r. W uzasadnieniu wskazał, że wydane postanowienie jest wydane niezgodnie z obowiązującym prawem, a złożenie sprzeciwu w pełni uzasadnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., w skrócie p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły.
Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy zatem zauważyć, iż stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie.
Skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Oznacza to, że był on zobowiązany do wykazania, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, natomiast przedstawione przez skarżącego informacje nie dają podstaw do twierdzenia, iż nie posiada on środków na pokrycie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu przed sądem.
Z informacji zawartych w urzędowym formularzu PPF wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z rodzicami (G. i K. K.) oraz siostrą M. K. Ich wspólne miesięczne dochody to świadczenie rentowe rodziców skarżącego w wysokości odpowiednio [...] zł i [...] zł oraz [...] zł w skali roku jako dochód z gospodarstwa wraz z dopłatami bezpośrednimi. W piśmie z 13 stycznia 2012r. (data wpływu do Sądu) skarżący podał, że jako właściciel uzyskuje dopłaty do gruntów w wysokości ok. [...] zł., zaś rodzice otrzymują rentę w wysokości: ojciec [...] zł. a matka [...] zł., mając przy tym na utrzymaniu córkę, która uczęszcza do klasy maturalnej. Jak wskazał skarżący jego dochody z gospodarstwa wynoszą [...] zł. Z osiąganego dochodu skarżący utrzymuje dom o powierzchni 150 m² (koszty - opał, media, podatki itp.) oraz pokrywa wydatki związane ze środkami do produkcji rolnej.
W ocenie Sądu zadeklarowana kwota miesięcznego dochodu osiąganego przez skarżącego pomimo kosztów utrzymania domu, zakupu środków do produkcji rolnej, opłacenia podatków (skarżący ocenia te koszty na jedną osobę - ok. 300 zł.) jest na tyle znaczna, że przy rozsądnym gospodarowaniu skarżący jest w stanie ponieść pełne koszty postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zdaniem Sądu trudno uznać w okolicznościach przedmiotowej sprawy, że skarżący zalicza się do osób, które żyją na poziomie ubóstwa, gdy osiąga dochody niewspółmiernie większe od wszelkich możliwych wydatków, z którymi może wiązać się dalsze prowadzenie przedmiotowej sprawy. Pomimo zrozumienia dla argumentacji skarżącego, przedstawionej w uzasadnieniu wniosku PPF, Sąd w takiej sytuacji nie jest uprawniony do pokrycia kosztów zastępstwa procesowego.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 260 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło