V SA/Wa 1199/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant - Rafał Dul, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi C.Sp. z o.o. w W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2006r., nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty refundacji wywozowej na wnioski WPR1 oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej [...] czerwca 2006 r. przez C. Sp. z o. o. w W. jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] , którą organ utrzymał w mocy decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] . Wyżej wymieniona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi została wydana w następującym stanie faktycznym. W okresie od lipca do października 2004 r. Prezes Agencji Rynku Rolnego wydanymi decyzjami udzielił Spółce C. pozwolenia, zgodnie z jej wnioskami, na wywóz z refundacją towaru o kodzie ERN 0402 10 19 9000 w łącznej ilości 528 000 kg, o następujących numerach: 1. [...] z dnia [...] lipca 2004 r. na 16000 kg 2. [...] z dnia [...] września 2004 r. na 64000 kg 3. [...] z dnia [...] października 2004 r. na 96000 kg 4. [...] z dnia [...] października 2004 r. na 80000 kg 5. [...] z dnia [...] lutego 2005 r. na 48 000 kg 6. [...] z dnia [...] marca 2005 r. na 96 000 kg 7. [...] z dnia [...] marca 2005 r. na 96 000 kg 8. [...] z dnia [...] marca 2005 r. na 32 000 kg W oparciu o powyższe pozwolenia Spółka C. dokonała wywozu towaru w ilości 336 000 kg w ramach 21 zgłoszeń celnych, do których dołączyła 21 wniosków o wypłatę refundacji. W polu nr C49 wniosków o refundację zadeklarowano zawartość serwatki na poziomie 49 % lub 60 %. W trakcie procedury wywozu, prowadzonej w ramach przedmiotowych pozwoleń na wywóz, część towaru została poddana kontroli fizycznej z jednoczesnym pobraniem próbek do badań laboratoryjnych w celu sprawdzenia tożsamości wywożonego towaru z danymi deklarowanymi w zgłoszeniach celnych. Z uwagi na sprawozdania Centralnego Laboratorium Celnego, stwierdzające niezgodność kodu towaru faktycznie wywiezionego z kodem deklarowanym w zgłoszeniach celnych, Urząd Celny w B. wszczął postępowanie celne w celu ustalenia prawidłowej klasyfikacji taryfowej wywiezionego towaru. W wyniku przeprowadzonych postępowań Naczelnik Urzędu Celnego w B. wydał 21 postanowień zmieniających zapisy w przedmiotowych zgłoszeniach celnych z kodu ERN 0402 10 19 9000 na kod ERN 0404 90 21 9160 lub 0404 90 23 9120 oraz opisu towaru odpowiadającego zmienionemu kodowi ERN. Na powyższe postanowienie Spółka C. nie wniosła zażalenia. Spółka C. otrzymała pozwolenie na wywóz produktu skonkretyzowanego kodem ERN 0402 10 19 9000. Taki też kod wskazała w dokumentach celnych w chwili dokonywania zgłoszeń celnych. Późniejsza zmiana tego kodu przez organ celny, dokonana w trybie administracyjnym zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa celnego, jest stwierdzeniem, że faktycznie wywieziony towar jest mieszaniną odtłuszczonego mleka w proszku i serwatki, który to produkt klasyfikowany jest pod kodem ERN 0404 90 21 9160, a więc towar inny niż objęty pozwoleniami. Na podstawie powyższych ustaleń organu celnego dotyczących klasyfikacji wywiezionego towaru oraz wskazanych przez Spółkę C. we wnioskach o refundację kodów towaru i deklaracji uzupełniających o zawartość serwatki w tym towarze Agencja Rynku Rolnego stwierdziła, że cała ilość towaru wyeksportowanego w oparciu o przedmiotowe pozwolenia była towarem klasyfikowanym pod kodem 0404 90 21 9160 lub 0404 90 23 9120, czyli inny niż objęty pozwoleniami. W związku z powyższym Agencja Rynku Rolnego ustaliła, że obowiązek wywozu na podstawie udzielonych pozwoleń nie został spełniony i Prezes Agencji Rynku Rolnego decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r. odmówił spółce wypłaty refundacji na przedmiotowe wnioski Powyższa decyzja Prezesa Agencji Rynku Rolnego została doręczona skarżącej w dniu [...] lutego 2006 r. i zaskarżona przez nią odwołaniem datowanym na [...] marca 2006 r. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego i orzeczenie co do istoty sprawy z uwzględnieniem zarzutów podniesionych w odwołaniu lub uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego skarżąca zarzuciła: naruszenie art. 51 ust. 10 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 z dnia 15 kwietnia 1999 r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych (Dz. Urz. WE L 102 z dnia 17 kwietnia 1999 r., z późn. zm.) przez błędne przyjęcie, że strona nie wykonała obowiązku wywozu towaru objętego pozwoleniem, w wyniku czego nie przysługuje jej wnioskowana refundacja; naruszenie art. 7, 8 i 9 k.p.a. przez brak poinformowania Strony w toku postępowania o skutkach określenia we wioskach o refundację produktu zawierającego 60% serwatki i 40% mleka w proszku jako "odtłuszczonego mleka w proszku", oznaczonego kodem towarowym 0402 10 19 9000 zamiast 0404 90 23 9120 lub 0404 90 21 9160. Minister Rolnictwa I Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 51 ust. 10 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 dnia 15 kwietnia 1999 r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych w przypadku gdy produkt wskazany w zgłoszeniu wywozowym lub deklaracji płatności nie jest objęty pozwoleniem, nie jest należna żadna refundacja. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podkreślił, że skarżąca otrzymała pozwolenia, zgodnie z jej wnioskami, na wywóz z refundacją produktu skonkretyzowanego kodem ERN 0402 10 19 9000. Organ celny dokonał zmiany kodu tego towaru na kod ERN 0404 90 21 9160 lub 0404 90 23 9120, co oznacza, że faktycznie wywieziony produkt w ramach przedmiotowych zgłoszeń celnych był produktem innym niż ten, na wywóz którego strona otrzymała pozwolenia. W związku z powyższym, zdaniem organu, obowiązek wywozu produktu wskazanego w pozwoleniach nie został spełniony, gdyż strona dokonała wywozu produktu stanowiącego mieszaninę odtłuszczonego mleka w proszku i serwatki (podlegającego klasyfikacji pod kodem 0404 90 23 9120), a nie odtłuszczonego mleka w proszku o kodzie 0402 10 90 19 9000. Organ odwoławczy podkreślił, że prawidłowe oznaczenie kodu towaru we wniosku o pozwolenie na wywóz wcześniej ustaloną refundację należy do przedsiębiorcy, co wynika z art. 14 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1291/2000. Skutki błędów w tym zakresie ponosi przedsiębiorca, gdyż to on wskazuje kod towarów we wniosku o wydanie pozwolenia na wywóz określonego towaru oraz podaje kod towaru wywożonego na podstawie pozwolenia w dokumentach zgłoszenia celnego. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zauważył, że przed złożeniem wniosku do Prezesa Agencji Rynku Rolnego o pozwolenie na wywóz towaru przedsiębiorca mógł wystąpić do organu celnego o wiążącą informację taryfową, która jest wydawana zgodnie z art. 12 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi ponadto wyjaśnił, że przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 1291/2000 nie dopuszczają możliwości dokonania korekty kodu towaru w wydanych pozwoleniach. Prezes Agencji Rynku Rolnego nie mógł w związku z tym skorygować kodu towaru na przedmiotowych pozwoleniach. Zgodnie bowiem z art. 26 ust. 1 ww. rozporządzenia, wpisów umieszczonych na pozwoleniach nie można zmieniać po ich wydaniu. W świetle obowiązującego prawa - zdaniem organu - należy zaznaczyć, że Strona nie dołożyła należytej staranności w zakresie prawidłowego określenia kodu towaru, dla którego ubiegała się o pozwolenia wywozowe, gdyż przed złożeniem wniosków do Prezesa Agencji Rynku Rolnego o udzielenie pozwoleń nie wykorzystała możliwości wystąpienia do organu celnego o wiążącą informację taryfową co do klasyfikacji taryfowej towaru, który zamierza wywozić. W tym kontekście trudno uznać również zasadność zarzutu postawionego Prezesowi Agencji Rynku Rolnego, iż z powodu zaniedbań organów administracji przedsiębiorca ponosi skutki błędu w zakresie klasyfikacji taryfowej eksportowanego towaru. Zdaniem organu orzekającego w drugiej instancji, biorąc pod uwagę ustawowe kompetencje Prezesa Agencji Rynku Rolnego określone w prawie krajowym dotyczące administrowania systemu pozwoleń na wywóz produktów rolnych ustanowionych w prawie wspólnotowym- zarzut iż przedmiotowa decyzja Prezesa Agencji Rynku Rolnego narusza art. 7,8 i 9 k.p.a. przez brak poinformowania Strony w toku postępowania o skutkach błędnego określenia przez nią kodu towaru wywożonego na podstawie pozwoleń, należy uznać za bezzasadny, gdyż organy celne są organami właściwymi w sprawach klasyfikacji taryfowej towarów. W skardze złożonej 20 czerwca 2006 r. Spółka C. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych, zarzucając: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 51 ust. 10 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 z dnia 15 kwietnia 1999 r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych (Dz. Urz. WE L 102 z dnia 17 kwietnia 1999 r., z późn. zm.) przez błędne przyjęcie, że produkt wskazany w zgłoszeniu wywozowym i deklaracji płatności nie był objęty pozwoleniem na wywóz, a zatem nie mógł być objęty refundacją; 2. naruszenie przepisów postępowania mające istoty wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7,8 i 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 z późn zm.), przez brak poinformowania skarżącej w toku postępowania o skutkach określenia we wnioskach o refundację produktu zawierającego 51 % mleka i 49% serwatki w proszku jako "odtłuszczonego mleka w proszku" oznaczonego kodem towarowym 0402 10 19 9000 zamiast 0404 90 23 9120 lub 0404 90 21 9160, a także naruszenie zasady zaufania w następstwie przerzucenia na stronę skutków niedoskonałości regulacji prawnych, które przez same organy administracji były w różny sposób interpretowane. W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że zezwolenie na wywóz towarów wystawione Spółce C. dotyczyło towaru określonego jako "odtłuszczone mleko w proszku". Strona wskazała, że zarówno organ administracji celnej, jak i Agencja Rynku Rolnego w toku prowadzonych postępowań wiedziały o składzie eksportowanego przez C. Sp. z o. o. towaru. Nawet przyjmując, iż skarżąca na podstawie zezwolenia nie mogła eksportować mieszaniny mleka i serwatki, wskazane organy bez problemu mogły zidentyfikować błąd i wezwać eksportera do korekty deklaracji. Tymczasem prawidłowość postępowania C. Sp. z o. o. nie tylko nie została zakwestionowana, ale potwierdzona sprawozdaniem z badań nr [...] z dnia [...] .10.2004 r., w którym stwierdzono zgodność kodu towaru z deklarowanym w zgłoszeniu celnym. Na podstawie złożonego przez eksportera wniosku z kompletem dokumentów potwierdzających wywóz towaru Agencja Rynku Rolnego zwolniła zabezpieczenie i wypłaciła refundację, co świadczy o tym, że w początkowym okresie kod towaru uznano za właściwy. Dopiero kolejne badania laboratoryjne z dnia [...] marca 2005 r. (nr [...] ) określiły kod jako niewłaściwy. Zdaniem skarżącej istotne dla całości sprawy są daty: eksport miał miejsce od lipca 2004 do kwietnia 2005. W istocie więc organy uprawnione do kontroli wywozu towarów oraz przyznające refundację po kilku miesiącach zmieniają własne stanowisko w sprawie, a skutkami tego zdarzenia obciążają eksportera. Nie można nie zauważyć, zdaniem strony, sprzeczności jaka zachodzi pomiędzy pierwotnym uznaniem kodu towaru za prawidłowy i działaniem spółki w zaufaniu do organów dokonujących tej weryfikacji, a obecnym rozstrzygnięciem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Gdyby organy te jeszcze w trakcie trwania eksportu miałby szanse reagowania i nie byłby narażony na stosowanie złego oznaczenia, a w konsekwencji utratę złożonego zabezpieczenia. Strona podkreśliła także, że organ administracji nie kwestionował faktu, iż od mleka w proszku stanowiącego składnik mieszanki przysługuje refundacja według tej samej stawki jak dla odtłuszczonego mleka w proszku. Organ podniósł natomiast, iż refundacja ta jest możliwa jedynie w przypadku zgodności kodu towaru z pozwolenia na wywóz z kodem z deklaracji wywozowej - czyli nie kwestionowano prawa do refundacji od mleka stanowiącego składnik mieszanki, ale warunkowano ją zgodnością kodów. Skoro zatem wadliwy kod był stosowany w następstwie jego zaakceptowania przez organy administracji, to nie może to, zdaniem skarżącej, obciążać eksportera, ponieważ gdyby we właściwym czasie kody zakwestionowano, to eksporter dokonałby ich zmiany i otrzymałby refundację. W dalszej części uzasadnienia skarżąca zarzuciła organom orzekającym w sprawie naruszenie postanowień art. 7,8 i 9 k.p.a. W szczególności skarżąca zwróciła uwagę na art. 9 k.p.a., który nakłada na organy administracji publicznej obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków oraz udzielenia stronom, w celu uniknięcia szkody z powodu nieważności prawa, niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W świetle postanowień tego przepisu niedopuszczalne jest obciążanie strony konsekwencjami nieświadomości błędu, który był lub powinien być znany organowi administracji w toku prowadzonego postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej obejmującą orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej legalności, to znaczy zgodności z przepisami postępowania administracyjnego oraz z przepisami prawa materialnego, na podstawie których została wydana, Sąd nie stwierdził, aby wydana została ona z naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 8 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1291/2000 z dnia 9 czerwca 2000 r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu pozwoleń na wywóz i przywóz oraz świadectw o wcześniejszym ustaleniu refundacji dla produktów rolnych (Dz. Urz. WE L 152 z 24.6.2000 r. ze zm.) pozwolenie na wywóz upoważnia i zobowiązuje do wywozu na podstawie pozwolenia w okresie jego ważności, określonej ilości danych produktów lub towarów. Z kolei art. 14 tego rozporządzenia stanowi, iż w polu 16 wniosku o wydanie pozwolenia znajduje się dwunastocyfrowy kod produktu pochodzący z nomenklatury produktów rolnych stosowanej do celów refundacji wywozowej. Sposób identyfikacji (konkretyzacji) towaru wskazany w rozporządzeniu jest wiążący. Dwunastocyfrowy kod jest określany przez wnioskodawcę i to on ponosi konsekwencje jego nieprawidłowego wskazania. Należy także zauważyć, że w art. 52 ww. rozporządzenia stwierdzono, że wiąże ono w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Jak wynika z powyższego eksporter był zobowiązany do dokładnego określenia kodu towaru, którego wywozu miał zamiar dokonać na podstawie uzyskanego pozwolenia. Na mocy przepisów powołanego rozporządzenia towar eksportowany identyfikowany jest właśnie za pomocą dwunastocyfrowego kodu (ERN). Skarżąca spółka podała we wnioskach o pozwolenia kod 0402 10 19 9000 i na wywóz towaru identyfikowanego w ten właśnie sposób pozwolenia otrzymała. Treść pozwoleń nie budzi wątpliwości, są one - w ocenie Sądu - jednoznaczne. Upoważniały skarżącą spółkę do wywozu towaru określonego tylko i wyłącznie jednym kodem (ERN) w tychże pozwoleniach wskazanym. Towarem tym było odtłuszczone mleko w proszku a nie mieszanina tego mleka z serwatką. W tym kontekście bezzasadny jest zarzut skarżącej, iż wywiezione mleko wchodzące w skład mieszaniny stanowiło więcej niż 2% ilości tego produktu określonej pozwoleniami. Faktycznie wywiezionym produktem była bowiem mieszanina mleka i serwatki identyfikowana innymi dwunastocyfrowymi kodami (ERN). Późniejsza kontrola organu celnego wykazała iż eksportowany towar nie odpowiada kodowi podanemu przez skarżącą. Zamiast podanego we wniosku kodu 0402 10 19 9000 należało zastosować kod 0404 90 23 9120 lub 0404 90 21 9160. Biorąc pod uwagę treść art. 8 rozporządzenia nr 1291/2000 orzekające w niniejszej sprawie organy zasadnie więc przyjęły, że obowiązek wywozu towaru wskazanego w pozwoleniach nie został w ogóle spełniony. Konsekwencją niewykonania pozwoleń była zatem odmowa wypłaty refundacji. Art. 51 ust. 10 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 z dnia 15 kwietnia 1999r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych (Dz.Urz. WE L 102 z dnia 17 kwietnia 1999 r. z późn. zm.) wprost stanowi, że w przypadku, gdy podmiot wskazany w zgłoszeniu wywozowym lub deklaracji płatności nie jest objęty pozwoleniem, refundacja nie jest należna. Żaden z obowiązujących przepisów nie łagodzi rygoryzmu powyższego unormowania, a nadto pismo Dyrekcji Generalnej DS. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich Komisji Europejskiej z dnia [...] listopada 2005 r., będące odpowiedzią na pismo Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] października 2005 r. stwierdza jednoznacznie, że pozwolenia są ważne tylko w odniesieniu do tego produktu, którego dwunastocyfrowy kod produktu jest przedstawiony w sekcji 16 wniosku o przyznanie pozwolenia i w pozwoleniu ( art. 5 ust 1 rozporządzenia WE nr 174/1999). Argument skarżącej jakoby organy orzekające w niniejszej sprawie nie zakwestionowały postępowania strony, lecz nawet potwierdziły prawidłowość jej działań sprawozdaniem z badań nr [...] z dnia [...] października 2004 r. jest bezzasadny. Podkreślenia wymaga bowiem, iż ani Prezes Agencji Rynku Rolnego ani Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie mógł dokonać kontroli prawidłowości wskazanego przez spółkę kodu (ERN). Udzielone pozwolenia umożliwiały jedynie dokonanie wywozu towaru dokładnie oznaczonego dwunastocyfrowym kodem (ERN), natomiast każdorazowo objęcie procedurą celną towaru, na którego wywóz strona uzyskała pozwolenia, uwarunkowane jest dokonaniem zgłoszenia celnego, którego kontrola należy do wyłącznej kompetencji organów celnych. Dodatkowo Sąd potwierdza prawidłowość stanowiska organów orzekających, że korekta pozwoleń po wydaniu drugiego sprawozdania z badań - nr [...] - nie była możliwa, ponieważ przepis art. 26 ww. rozporządzenia wyraźnie stanowi, iż wpisów umieszczonych w pozwoleniach nie można zmieniać po ich wydaniu. W świetle powyższego zarzuty naruszenia art. 7, 8 i 9 k.p.a. należy uznać za niezasadne. Decyzję odmawiająca wypłaty refundacji wywozowej na 21 wniosków - a w konsekwencji również decyzję organu II instancji - wydano na podstawie prawomocnych postanowień organu celnego, w których zmieniono deklarowany przez skarżącą kod towaru i jego opis. Jak wyjaśniono powyżej kontrola prawidłowości klasyfikacji eksportowanego towaru należy właśnie do organów celnych, a nie do organów, które w przedmiotowej sprawie wydawały decyzje w I i II instancji. Odmowa wypłaty refundacji nie wynika - jak sugeruje strona - z niedoskonałości regulacji, lecz z niedołożenia przez skarżącą należytej staranności w zakresie prawidłowego określenia kodu towaru, dla którego ubiegała się o pozwolenia wywozowe. W ocenie Sądu decyzje w niniejszej sprawie wydane zostały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekających w sprawie organów. W konkluzji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Z tych względów, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić skargę jako niezasadną.