V SA/Wa 1201/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-09-25
Skład orzekający: Krystyna Madalińska-Urbaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych) pomimo nieuzupełnienia wniosku na urzędowym formularzu w wyznaczonym terminie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych), pomimo pierwotnego nieuzupełnienia wniosku na urzędowym formularzu. Analiza jego sytuacji materialnej, w tym niskich dochodów i konieczności ponoszenia podstawowych kosztów utrzymania, potwierdziła trudną sytuację finansową, która stanowi pozytywną przesłankę do uwzględnienia wniosku.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia kwoty nienależnie pobranej pomocy finansowej. Wniosek nie został złożony na urzędowym formularzu, co skutkowało jego pozostawieniem bez rozpoznania przez referendarza sądowego. Skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia, przedstawiając swoją trudną sytuację materialną, w tym niskie dochody i wysokie koszty utrzymania.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA – Krystyna Madalińska-Urbaniak po rozpoznaniu w dniu 25 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi Z. P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... marca 2013 r. nr ... w przedmiocie: odmowa umorzenia kwoty nienależnie pobranej pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich postanawia: - przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych
Skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z zarządzeniem z dnia 28 maja 2013 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braku tego wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF w terminie siedmiu dni. Skarżący nie złożył wypełnionego formularza we wskazanym terminie, skutkiem czego referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie zarządzeniem z dnia 25 czerwca 2013 r. pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
W piśmie z dnia 2 lipca 2013 r. skarżący zawarł sprzeciw od powyższego postanowienia na formularzu PPF.
Wnioskodawca wskazał, iż nie ma "pieniędzy na żadnych prawników", posiada dług ... zł zaciągnięty na usługi, gdyż po wypadku musiał zapłacić ludziom za pomoc w gospodarstwie ... zł dziennie. Wskazał, że z tytułu produkcji mleka otrzymuje ... zł miesięcznie i że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe (dom o pow. ..., nieruchomość rolna ok. ...). Podniósł, że musi utrzymać gospodarstwo – opłaty, podatki, prąd, naprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie.
Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy powinna być zatem stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Jednocześnie, zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione.
Zasadność wniosku skarżącego rozpatrzono zatem w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie on zobowiązany ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jego możliwości finansowe. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskujący byłaby zobowiązany składa się wpis sądowy w wysokości ... złotych. W takim też zakresie rozpoznano powyższy wniosek.
W tym kontekście uznano, iż złożony wniosek zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżący wykazał, że ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wystąpiły w stosunku do jego osoby.
Analiza podanych przez skarżącego okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż sytuacja materialna skarżącego jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Dokonując takiej oceny, kierowano się przede wszystkim tym, iż jak wynika z zawartego w sprzeciwie oświadczenia skarżący (mieszkający samotnie) jest zobowiązany pokrywać opłaty eksploatacyjne związane z utrzymaniem. W odniesieniu do kwoty, jaką skarżący dysponuje miesięcznie (... zł) należy wskazać, że przeznaczona jest ona na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych i opłat związanych z utrzymaniem.
W tym stanie rzeczy i na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ppsa orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło