V SA/Wa 1201/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA – Krystyna Madalińska-Urbaniak po rozpoznaniu w dniu 25 października 2013 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... marca 2013 r. nr ... w przedmiocie: odmowa umorzenia kwoty nienależnie pobranej pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie. Postanowieniem z dnia 25 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 11 października 2013 r. skarżący złożył formularz PPF, w którym w rubryce 4 zakreślił "zwolnienie od kosztów sądowych" oraz "ustanowienie radcy prawnego" i "ustanowienie adwokata". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie wskazać należy, iż wniosek skarżącego nie jest zasadny w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem skarżący został już zwolniony od ich ponoszenia mocą postanowienia z dnia 25 września 2013 r., które nie zostało uchylone ani zmienione. W tej sytuacji skarżący nie ma obowiązku uiszczania dalszych kosztów sądowych, a zatem jego wniosek w tym zakresie jest bezprzedmiotowy. Odnosząc się natomiast do wniosku o ustanowienie pomocy prawnej z urzędu zauważyć należy, iż zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest - zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. Nr 0, poz. 270) - dalej p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że omawiana instytucja, powinna być stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone. W innej sytuacji strona powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe. W tym kontekście uznano, iż złożony wniosek zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżący wykazał, że ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wystąpiły w stosunku do jego osoby. Analiza podanych przez skarżącego okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż sytuacja materialna skarżącego jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wnioskodawca w toku postępowania wskazywał, iż nie ma "pieniędzy na żadnych prawników", posiada dług ... zł zaciągnięty na usługi, gdyż po wypadku musiał zapłacić ludziom za pomoc w gospodarstwie ... zł dziennie. Wskazał, że z tytułu produkcji mleka otrzymuje ... zł miesięcznie i że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe (dom o pow. ..., nieruchomość rolna ok. ....). Podniósł, że musi utrzymać gospodarstwo – opłaty, podatki, prąd, naprawy. Skarżący (mieszkający samotnie) jest zobowiązany pokrywać opłaty eksploatacyjne związane z utrzymaniem. W odniesieniu do kwoty, jaką skarżący dysponuje miesięcznie (... zł) należy wskazać, że przeznaczona jest ona na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych i opłat związanych z utrzymaniem. Uznając, że w sprawie wystarczająca jest pomoc jednego profesjonalnego pełnomocnika, Sąd postanowił uwzględnić wniosek o ustanowienie radcy prawnego z urzędu oraz nie uwzględniać wniosku o ustanowienie adwokata. W tym stanie rzeczy i na podstawie art. 246 § 1 ppsa orzeczono jak w sentencji.