V SA/Wa 1207/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2010 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] Znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania; oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez A. D. jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2010 r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] sierpnia 2009 r. o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] czerwca 2007 r. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: W dniu [...] maja 2005 r. A. D. złożył do Biura Powiatowego ARiMR w B. "Wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005". W dniu [...] kwietnia 2006 r. Kierownik BP ARiMR w B. wydał decyzję o przyznaniu płatności z powyższego tytułu. Po wydaniu tej decyzji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. dokonał ponownej weryfikacji dokumentów i ustalił, iż decyzja ta nie uwzględniała wyników protokołu z czynności kontrolnych przeprowadzonych w związku ze złożonym przez stronę wnioskiem dotyczącym wspierania przedsięwzięć rolno-środowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. Ponieważ przedmiotem kontroli były te same działki rolne, Kierownik BP ARiMR w dniu [...] czerwca 2006 r. wydał postanowienie o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. Następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. Kierownik BP ARiMR orzekł o uchyleniu dotychczasowej decyzji i odmówił wnioskodawcy przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Po rozpoznaniu odwołania strony Dyrektor OR ARiMR w T. decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. uchylił ww. decyzję w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Decyzją z dnia [...] marca 2007 r. organ ten stwierdził nieważność decyzji Kierownika BP ARiMR z dnia [...] kwietnia 2006 r. W trakcie ponownego rozpatrywania sprawy wniosku na rok 2005 Kierownik BP ARiMR, opierając się na wynikach kontroli na miejscu przeprowadzanej w odniesieniu do wniosku za rok 2005, w dniu [...] kwietnia 2007 r. wydał decyzję odmawiającą wnioskodawcy przyznania płatności z tytułu ONW. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora [...] OR ARiMR z dnia [...] czerwca 2007 r. Następnie pismem nadanym w dniu 25 maja 2009 r. wnioskodawca zwrócił się do organu o wznowienie postępowania w sprawie wniosku obszarowego na rok 2005 na podstawie art. 145 §1 pkt 5 k.p.a. Uzasadniając wniosek podniósł w szczególności, że wyniki kontroli z 2008 r. przeprowadzonej na obszarze objętym wnioskiem z 2005 r. podważąją ustalenia kontroli dokonanych na tym obszarze w roku 2005 i 2006. Dyrektor OR ARiMR wezwał wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień na okoliczność otrzymania informacji o wynikach kontroli na miejscu z roku 2008. W odpowiedzi pełnomocnik wnioskodawcy oświadczył, iż o okolicznościach faktycznych stanowiących podstawę wznowienia postępowania dowiedział się analizując otrzymane protokoły z kontroli i zamieszczone w nich kody nieprawidłowości. Ustalenia te poczynił w dniu, w którym przystąpił do napisania wniosku o wznowienie postępowania, tj. w dniu 27 kwietnia 2009 r. W dniu [...] sierpnia 2009 r. Dyrektor OR ARiMR wydał decyzję o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] czerwca 2007 r. Uzasadniając rozstrzygnięcie o tej treści organ wskazał, iż miesięczny termin na wniesienie wniosku o wznowienie postępowania rozpoczął bieg w dniu 2 lutego 2009 r., tj. w dniu doręczenia pełnomocnikowi strony raportów z wynikami kontroli na miejscu przeprowadzonych na działkach, które zostały w 2005 r. zgłoszone do płatności. Termin ten upłynął zatem w dniu 2 marca 2009 r. natomiast wniosek o wznowienie postępowania został w niniejszej sprawie wniesiony w dniu 25 maja 2009 r., czyli po upływie ww. terminu. W odwołaniu podniesiono, że termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania został zachowany, ponieważ pełnomocnik wnioskodawcy – wobec braku pouczenia zawierającego wyjaśnienie tzw. “kodów nieprawidłowości" – faktyczną treść protokołów kontrolnych ustalił dopiero w dniu 27 kwietnia 2009 r. Po rozpoznaniu odwołania strony Prezes ARiMR decyzją z dnia [...] marca 2010 r. utrzymał w mocy ww. decyzję z dnia [...] sierpnia 2008 r. podtrzymując agrumentację organu I instancji. Organ odwoławczy podkreślił, że producent rolny we wniosku o wznowienie postępowania nie tylko nie udowodnił, ale nawet nie uprawdopodobnił, kiedy dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Odnosząc sie natomiast do argumentacji przedstawionej w odwołaniu organ wskazał, że nieodłącznym elementem każdego raportu z czynności kontrolnych jest objaśnienie kodów nieprawidłowości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona skarżąca wniosła o uchylenie ww. decyzji Prezesa ARiMR zarzucając mu naruszenie art. 148 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie w odniesieniu do stanu faktycznego jak również przyjęcie bez należytego poparcia materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, iż przewidziany wymienionym przepisem termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania upłynął w niniejszej sprawie w dniu 2 marca 2009 r. W uzasadnieniu skargi wskazano w szczególności, że organ w żaden sposób nie wykazał doręczenia wyjaśnień dotyczących "kodów nieprawidłowości" wraz z protokołami kontroli – wykazał wyłącznie doręczenie protokołów kontroli, które jednak nie zawierały stosownych wyjaśnień i pouczeń. Faktyczne znaczenie "kodów nieprawidłowości" zostało ustalone przez pełnomocnika wnioskodawcy dopiero w dniu 27 kwietnia 2009 r. Wniosek o wznowienie postępowania został natomiast złożony do organu w dniu 25 maja 2009 r., czyli z zachowaniem miesięcznego terminu określonego w art. 148 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podkreślić należy, iż w ramach uruchamianego żądaniem strony postępowania wznowieniowego wyodrębnić można dwie jego fazy. W pierwszej fazie (wstępnej) organ administracji publicznej bada jedynie czy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od podmiotu będącego stroną w sprawie, czy podmiot występujący z takim żądaniem posiada zdolność do czynności prawnych oraz czy podanie zostało wniesione z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a. Jedynie pozytywne ustalenia w powyższym zakresie uzasadniają wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które stanowi dopiero podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Ustalenie na etapie poprzedzającym formalne wszczęcie postępowania, że wniosek złożony został po upływie terminu wskazanego w art. 148 k.p.a. (a taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie), skutkuje wydaniem na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. decyzji o odmowie wznowienia postępowania w sprawie z powodu jego niedopuszczalności. Zważyć przy tym należy, że organ administracyjny jest zobowiązany z urzędu badać zachowanie tego terminu. Wszczęcie bowiem postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminu stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w ogólną zasadę trwałości decyzji administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2007 r. II OSK 976/05, Lex nr 275519). Podstawowym zatem zagadnieniem, istotnym z punktu widzenia oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, jest ustalenie czy wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora OR ARiMR z dnia [...] czerwca 2007 r. złożony został w terminie określonym w art. 148 k.p.a., czy też nie. Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Okolicznościami które zdaniem strony uzasadniały wznowienie postępowania w sprawie były wyniki kontroli z 2008 r. przeprowadzonej na obszarze objętym wnioskiem z 2005 r. podważające ustalenia kontroli dokonanych na tym obszarze w roku 2005 i 2006. Skoro zaś okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania strona wywodzi z analizy treści protokołów kontroli z 2008 r., to datą od której rozpoczął swój bieg termin, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. jest bez wątpienia dzień, w którym strona mogła zapoznać się z treścią tych protokołów, tj. dzień ich doręczenia. Przy czym w sytuacji, gdy strona reprezentowana była przez pełnomocnika będzie to dzień doręczenia protokołów pełnomocnikowi. Zważyć bowiem należy, że skutki prawne czynności dokonywanych przez przedstawicieli w granicach umocowania pociągają za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego. Protokoły, o których mowa powyżej zostały doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 2 lutego 2009 r. zatem termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w oparciu o informacje w nich zawarte upływał w dniu 2 marca 2009 r. Tymczasem wniosek o wznowienie postępowania został złożony do organu w dniu 25 maja 2009 r. W tym stanie rzeczy Sąd w pełni podziela stanowisko organu, iż wniosek strony wniesiony został z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., co uzasadniało wydanie na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Nie może zmienić tej oceny podniesiona przez skarżącego okoliczność, iż organ nie ustalił, kiedy strona mogła zapoznać się z faktyczną treścią protokołów kontroli, tj. nie ustalił prawidłowo daty rozpoczęcia biegu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wskazać należy, że to strona musi udowodnić kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę prawną do wznowienia postępowania z dokładnością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o tych okolicznościach. Organ dwukrotnie wzywał stronę do wykazania daty powzięcia wiadomości o okolicznościach stanowiących podstawę wniosku o wznowienie postępowania. Na podstawie dowodów zgromadzonych w sprawie (m.in. potwierdzenia doręczenia pełnomocnikowi strony protokołów kontroli) oraz wyjaśnień strony organ zasadnie przyjął, że dniem rozpoczęcia biegu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania był dzień 2 lutego 2009 r. Skarżący wskazuje, że dniem rozpoczęcia biegu ww. terminu był dzień 27 kwietnia 2009 r. W tej bowiem dacie – wobec braku pouczenia zawierającego wyjaśnienie tzw. “kodów nieprawidłowości" – jego pełnomocnik ustalił faktyczną treść protokołów kontroli z 2008 r. W ocenie Sądu wskazywany przez stronę dzień 27 kwietnia 2009 r. nie mógł być jednak uznany za datę rozpoczęcia biegu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Z akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, że protokoły kontroli z dnia 4 i 27 listopada 2008 r. podpisane przez pełnomocnika strony zawierają na stronach 15-16 w sekcji "Objaśnienia skrótów stosowanych w protokole" objaśnienie "kodów nieprawidłowości". Trudno zatem uznać, że znaczenie tych kodów pełnomocnik poznał dopiero 27 kwietnia 2009 r. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się w działaniach organów orzekających w sprawie naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.