V SA/Wa 1208/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-06-30

Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której miesięczne dochody po odliczeniu wydatków koniecznych wynoszą około 600 złotych, może zostać uznana za osobę niezdolną do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, co uzasadniałoby przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym może zostać przyznane jedynie osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W sytuacji, gdy miesięczne dochody wnioskodawcy po odliczeniu wydatków koniecznych wynoszą około 600 złotych, a wpis sądowy od skargi wynosi 112 złotych, nie można uznać, że osoba ta nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zachodzą jednak przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. ustanowienia adwokata, gdyż dochód ten jest niewystarczający na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru.
Stan faktyczny
Skarżący S. S. wniósł skargę na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący wraz z żoną utrzymuje się z emerytur, posiadają dom i gospodarstwo rolne. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący przedstawił szczegółowe dane dotyczące dochodów, wydatków oraz posiadanych środków. Sąd rozpoznał wniosek, oceniając możliwości finansowe skarżącego.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2010 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania; postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. S. S. wnosząc skargę na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] lutego 2010r. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku, jak i w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną oraz córką, utrzymuje się z emerytury w wysokości 1076 złotych netto i emerytury żony w wysokości 790 złotych netto. Oświadczył, iż posiada dom o powierzchni 120 m2 i w ramach tego domu mieszkanie o powierzchni 54 m2, nieruchomość rolną o pow. 0,92 ha, którą wydzierżawia córce bez pobierania czynszu. Innych nieruchomości, zasobów pieniężnych, oszczędności i przedmiotów wartościowych nie posiada. W związku z tym, że dane zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych, zarządzeniem z 2 czerwca 2010 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia przedmiotowego wniosku przez udzielenie odpowiedzi na postawione pytania i nadesłanie stosownych dokumentów, w terminie siedmiu dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 18 czerwca 2010 r. (data nadania) skarżący nadesłał dodatkowe oświadczenie, w którym podał, iż zarówno on jak i osoby prowadzące z nim wspólne gospodarstwo domowe nie posiadają lokat bankowych i oszczędności pieniężnych, nie wykonują również żadnych prac zarobkowych. Wskazał, iż miesięcznie ponosi następujące wydatki: opłaty za mieszkanie – 690 złotych, lekarstwa – 75 złotych, wyżywienie 500 złotych. Oświadczył, iż nie otrzymuje żadnej pomocy finansowej od rodziny i osób trzecich, nie uzyskuje również dopłat do gruntów rolnych. Wyjaśnił, iż posiada samochód osobowy S. [...] z 1993r., który nie jest użytkowany ze względu na stan techniczny i brak środków finansowych. Do pisma załączył wyciąg z rachunku bankowego ze stanem na dzień 18 czerwca 2010r. 396,88 złotych, odcinki emerytur, PITy-40A, dowody potwierdzające ponoszone opłaty. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w postępowaniu sądowym i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Zasadność wniosku skarżącego rozpatrzono zatem w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie on zobowiązany ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jego możliwości finansowe. Biorąc pod uwagę znajdujące się w aktach sprawy oświadczenia o stanie majątkowym i porównując je z obciążeniami wynikającymi z zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika i obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 112 zł należało uznać, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym. Oceniając wniosek skarżącego wzięto pod uwagę jego sytuację rodzinną, zdrowotną i majątkową oraz dochody. Łączny dochód uzyskiwany przez skarżącego i jego żonę wynosi ok. 1865 zł netto miesięcznie i pozwala, po uwzględnieniu wydatków koniecznych, na uiszczenie ewentualnych kosztów postępowania, natomiast jest to dochód niewystarczający na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Zgodnie z oświadczeniem miesięczne wydatki skarżącego wynoszą ok. 1260 złotych i po porównaniu z miesięcznymi dochodami do wydatkowania pozostaje kwota ok. 600 złotych. W związku z tym należy podkreślić, iż część powyższej kwoty może zostać przeznaczona na poniesienie kosztów postępowania, gdyż nie można uznać skarżącego za osobę, która nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a tym samym nie została wypełniona ustawowa przesłanka do przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło