V SA/Wa 1212/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-06-13
Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Nasiłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca (osoba prawna) spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od wpisu sądowego) ze względu na trudną sytuację finansową?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego, uznając, że wnioskodawca, będący zakładem opieki zdrowotnej, wykazał trudną sytuację finansową. Pomimo posiadania środków na rachunkach bankowych, ich przeznaczenie na bieżącą działalność (wynagrodzenia, zakup leków) oraz poniesione straty i wysokie zobowiązania uzasadniały częściowe zwolnienie z kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący, S.P.Z.O.Z. w G., złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uzasadniając go trudną sytuacją finansową wynikającą z nieregulowania przez NFZ płatności za 'nadwykonania', wzrostu zobowiązań, ujemnych wyników finansowych i strat w latach poprzednich oraz w I kwartale 2013 r. Do wniosku załączono dokumenty potwierdzające sytuację finansową, w tym wyciągi bankowe, zeznanie podatkowe i informację o sytuacji finansowej.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi S.P.Z.O.Z. w G. na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie: określenie przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania ze środków unijnych postanawia: przyznać prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi
S.P.Z.O.Z. w G., dalej "skarżący" złożył na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Uzasadniając wniosek skarżący podkreślił, że jego zadaniem jest w pierwszej kolejności zabezpieczenie środków na realizację usług medycznych w tym zabiegów i operacji, które z kolei generują kolejne zobowiązania z tytułu zaopatrzenia w leki i środki higieniczno-opatrunkowe. Nie mając możliwości zarobkowych skarżący nie jest w stanie zgromadzić dodatkowych środków na uiszczenie wpisu od skargi. Z uwagi na swą trudną sytuację finansową skarżący nie mógł poczynić żadnych oszczędności na pokrycie ewentualnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, tym bardziej, że wydatki poniesione w lutym i w marcu 2013 r. przewyższały wpływy uzyskane w tym okresie. Dramatycznie trudną sytuację finansową pogłębia fakt braku regulowania należnych Szpitalowi płatności przez NFZ z tytułu tzw. "nadwykonań", czyli świadczeń zdrowotnych udzielonych pacjentom (ponad limit określony w umowie z NFZ) w sytuacji niecierpiącej zwłoki. Nieregulowana przez NFZ należność z tytułu "nadwykonań" wg stanu na 31 grudnia 2012 r. wynosiła 745.100 zł.
Nadto w roku 2012 pojawiły się poważne trudności w regulowaniu zobowiązań krótkoterminowych nie tylko wobec dostawców, ale też z tytułu należności publicznoprawnych wobec ZUS (z którym zawarto umowę układu ratalnego, realizacja której trwa do dzisiaj) i Urzędu Skarbowego.
W okresie ostatnich trzech lat: 2010 - 2012 skarżący odnotował ujemny wynik finansowy i jednocześnie wzrost stanu zobowiązań. Wzrost kosztów finansowych dotyczących obsługi zobowiązań średnio- i długoterminowych spowodował załamanie się wszystkich wskaźników obrazujących sytuację finansową jednostki.
W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazano, iż kapitał zakładowy na koniec 2012 roku wyniósł (-) [...] zł, środki finansowe na koniec 2012 r. stanowiły kwotę [...] zł, natomiast rzeczowy majątek trwały posiadał wartość [...] zł, w tym rzeczowy majątek trwały w użytkowaniu od Starostwa Powiatowego – [...] zł. Podano również, że za ostatni rok obrotowy skarżący poniósł stratę w wysokości [...] zł. Skarżący posiada dwa rachunki bankowe w B.Z.W. z dodatnimi saldami kont tj. [... zł oraz [...]zł. Skarżący wyjaśnił, że wysokie dodatnie saldo na jednym koncie bankowym wynika z należnych, a niewypłaconych wynagrodzeń pracowników, które są wypłacane od 1 do 3 dnia każdego miesiąca. Dodał, że zgodnie z wykonaniem planu finansowego za I kwartał 2013 r. skarżący poniósł stratę w wysokości [...] zł. Zobowiązania na rzecz dostawców z tytułu zakupu leków i środków opatrunkowych wynoszą [...] zł. Średnie miesięczne wydatki pokrywające koszty bieżącej działalności wynoszą [...] zł, a źródłem pochodzenia tych środków jest kontrakt z NFZ.
Do wniosku skarżący załączył wyciągi z rachunków i lokat bankowych za ostatnie 3 miesiące, odpis zeznania podatkowego za 2012 r. oraz informację o sytuacji finansowej.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje.
Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej " p.p.s.a", właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Sąd może przyznać osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a zwolnienie z części kosztów postępowania, jest możliwe jeśli jednostka taka wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.).
Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że co do zasady, każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia. Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Prawo pomocy ma charakter szczególny i dlatego z uprawnienia tego mogą skorzystać jedynie podmioty, które wykażą, że znajdują się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej.
Mając powyższe na uwadze, orzekający przeanalizował wniosek złożony na urzędowym formularzu PPPr z uwzględnieniem obciążeń finansowych, jakie strona będzie zobowiązana ponieść na obecnym etapie postępowania, a które stanowi przede wszystkim wpis sądowy od skargi w wysokości 4.890 zł.
Oceniając możliwości finansowe skarżącego, wzięto po uwagę stan środków pieniężnych zgromadzonych na jego rachunku bankowym ([...] zł), a w szczególności ich przeznaczenie oraz fakt, że wnioskujący jest zakładem opieki zdrowotnej, działającym w sektorze usług zdrowotnych. Środki te, w ocenie rozpoznającego wniosek, nie mogą zadecydować o kondycji finansowej SP ZOZ-u, albowiem są to środki przeznaczone m.in. na zaspokojenie bieżącej działalności skarżącego zakładu tj. zakup leków oraz wynagrodzenia dla pracowników. W tym kontekście należy mieć również na uwadze fakt poniesionej straty w roku ubiegłym w wysokości – [...] zł, straty poniesionej w I kwartale 2013 r. ([...] zł). O trudnej sytuacji finansowej strony skarżącej świadczą jej zobowiązania na rzecz dostawców z tytułu zakupu leków i środków opatrunkowych ([...] zł).
Na podjęte rozstrzygnięcie wpływ miały również informacje o sytuacji finansowej skarżącego sporządzone przez podmiot uprawniony do badania sprawozdań finansowych. W przedstawionej informacji wskazano, że podstawowa działalność jednostki, podobnie jak w latach ubiegłych, nie jest rentowna, a wszystkie wskaźniki zyskowności stanowią wartości ujemne. Z informacji wynika również, że w okresie ostatnich lat współczynnik zadłużenia jednostki wzrastał i znacznie przekraczał optymalny poziom. Skarżacy nie posiada majątku sfinansowanego funduszem własnym.
Wskaźniki płynności wskazują na nieterminowe regulowanie bieżących zobowiązań, a zobowiązania z tytułu dostaw i usług przewyższają należności z tytułu dostaw i usług. Pozostałe informacje o sutuacji finansowej strony skarżacej również wskazują, że znajduje się ona w trudniej sytuacji finansowej. Wskaźniki obrotu aktywów oraz rzeczowych aktywów trwałych ulegty pogorszeniu, co świadczy o spadku przychodów wypracowywanych przez majątek jednostki.
Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło