V SA/Wa 1213/04

WyrokWSA w Warszawie2004-09-29

Skład orzekający: Krystyna Madalińska-Urbaniak, Mirosława Pindelska, Jakub Pinkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ celny powinien zawiesić postępowanie w sprawie zwrotu opłaty celnej dodatkowej, gdy rozpatrzenie tej sprawy jest uzależnione od rozstrzygnięcia kwestii prejudycjalnej dotyczącej ważności decyzji wprowadzającej tę opłatę?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ celny powinien był zawiesić postępowanie w sprawie zwrotu opłaty celnej dodatkowej, ponieważ rozstrzygnięcie tej kwestii było uzależnione od prejudycjalnego rozstrzygnięcia przez Ministra Gospodarki ważności decyzji wprowadzającej opłatę. Odmowa zawieszenia mogłaby prowadzić do niemożności dochodzenia zwrotu opłaty nawet w przypadku późniejszego uchylenia decyzji wprowadzającej opłatę. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Spółka Y. Sp. z o.o. wniosła o zwrot opłaty celnej dodatkowej naliczonej od importowanego obuwia oraz o zawieszenie postępowania w tej sprawie do czasu ponownego rozpatrzenia przez Ministra Gospodarki zasadności wprowadzenia tej opłaty. Dyrektor Izby Celnej odmówił zawieszenia postępowania, uznając, że nie zachodzą przesłanki do jego zawieszenia. Spółka zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Celnej, zarzucając naruszenie przepisów o zawieszeniu postępowania oraz przepisów o właściwości.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2004 r. oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2003 r. Zasądzono na rzecz Y. Sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania. Stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędziowie WSA - Mirosława Pindelska, - Jakub Pinkowski (spr.), Protokolant - Joanna Gierak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2004 r. sprawy ze skargi Y. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania celnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] grudnia 2003 r. o nr [...]; 2. zasądza na rzecz Y. Sp. z o.o. w W. od Dyrektora Izby Celnej w W. 100,- (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Postanowieniem [...] z dnia [...] marca 2004 roku Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2003r., którym odmówiono zawieszenia postępowania w sprawie zwrotu opłaty celnej dodatkowej naliczonej w odniesieniu do zgłoszenia celnego SAD nr [...] z dnia [...] czerwca 2000 roku. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Dyrektor Izby Celnej w W. powołał przepis art. 233 § l pkt l w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz. 926 z późn. zm.) i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270). Na wniosek Y. sp. z o.o., dalej zwanej Spółką, procedurą dopuszczenia do obrotu objęto - na podstawie zgłoszenia celnego SAD nr [...] z dnia [...] czerwca 2000 roku - obuwie sportowe oznaczone znakiem towarowym [...] , sprowadzane z Chińskiej Republiki Ludowej (ChRL). Ponieważ z załączonych do zgłoszenia dokumentów wynikało, że sprowadzane obuwie pochodzi z ChRL, organ celny – zgodnie z decyzją Ministra Gospodarki z dnia 6 stycznia 1999 roku w sprawie wprowadzenia opłaty celnej dodatkowej w związku z nadmiernym przywozem niektórych rodzajów obuwia pochodzącego z ChRL (M.P. nr 3, poz. 13) – naliczył w stosunku do importowanego przez Spółkę obuwia dodatkowe należności celne. W dniu 20 lutego 2003 roku Spółka złożyła do Naczelnika Urzędu Celnego w P. wniosek o zwrot należności celnych z tytułu opłaty celnej dodatkowej pobranej na podstawie decyzji Ministra Gospodarki z dnia 6 stycznia 1999 roku w sprawie wprowadzenia opłaty celnej dodatkowej w związku z nadmiernym przywozem niektórych rodzajów obuwia pochodzącego z ChRL w odniesieniu do obuwia objętego zgłoszeniem celnym SAD nr[...] z dnia [...] czerwca 2000 roku. Tym samym pismem Spółka złożyła jednocześnie wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie orzeczenia o zwrocie należności celnych z tytułu opłaty celnej dodatkowej do czasu ponownego rozpatrzenia przez Ministra Gospodarki, jako organu II instancji, zasadności wprowadzenia decyzją z dnia 6 stycznia 1999 roku opłaty celnej dodatkowej w związku z nadmiernym przywozem niektórych rodzajów obuwia pochodzącego z ChRL. W uzasadnieniu wniosku o zawieszenie postępowania Spółka wskazała, że opłaty celne dodatkowe zostały wprowadzone na mocy decyzji Ministra Gospodarki z dnia 6 stycznia 1999 roku w związku z nadmiernym przywozem niektórych rodzajów obuwia pochodzącego z ChRL. Spółka zwróciła się do Ministra Gospodarki jako organu II instancji z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z dnia [...] listopada 1999 roku Minister Gospodarki stwierdził, że brak jest podstaw prawnych do zmiany decyzji z dnia 6 stycznia 1999 roku. Po rozpatrzeniu skargi złożonej przez Spółkę, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję z dnia[...] listopada 1999 roku. W wyniku przeprowadzonego postępowania Minister Gospodarki w dniu [...] grudnia 2001 roku – jako organ II instancji – utrzymał w mocy decyzję z dnia 6 stycznia 1999 roku. Decyzja ta została ponownie zaskarżona przez Spółkę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 5 grudnia 2002 roku uchylił decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] grudnia 2001 roku. Oznacza to, jak podkreśliła Spółka we wniosku o zwrot należności celnych z tytułu opłaty celnej dodatkowej, że Minister Gospodarki jest zobowiązany ponownie rozpatrzyć sprawę wprowadzenia opłaty celnej dodatkowej w związku z nadmiernym przywozem niektórych rodzajów obuwia pochodzącego z ChRL. Spółka podniosła, że okoliczność ta będzie miała charakter prejudycjalny dla rozpatrzenia jej wniosku o zwrot pobranych opłat celnych dodatkowych, co uzasadnia zawieszenie postępowania. W uzasadnieniu do zaskarżonego postanowienia Dyrektor Izby Celnej w W. podniósł, że w przedmiotowej sprawie należności celne zostały obliczone prawidłowo według stanu prawnego na dzień powstania długu celnego, tj. w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego. Zgodnie z art. 246 § 2 Kodeksu celnego należności celne są zwracane, jeżeli w chwili uiszczenia kwota tych należności nie była prawnie należna lub, gdy kwota ta została zarejestrowana pomimo zaistnienia wypadków określonych w art. 229 § 3 Kodeksu celnego. Ponieważ w tym czasie obowiązywała decyzja Ministra Gospodarki z dnia 6 stycznia 1999 roku w sprawie wprowadzenia opłaty celnej dodatkowej w związku z nadmiernym przywozem niektórych rodzajów obuwia pochodzącego z ChRL (M.P. nr 3, poz. 13), nie zostały zdaniem Dyrektora Izby Celnej spełnione ustawowo określone przesłanki zwrotu należności celnych. Zdaniem organu celnego rozpatrzenie wniosku Spółki nie jest uzależnione d uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w zakresie wskazanym przez Spółkę, a tym samym nie ma przesłanek do zawieszenia postępowania określonych w art. 201 § 1 Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Celnej ustosunkował się także do podniesionego przez Spółkę zarzutu naruszenia art. 246 § 4 Kodeksu celnego. Zgodnie z powołanym przepisem wniosek o zwrot należności celnych powinien być złożony we właściwym urzędzie celnym. Zdaniem organu celnego z tego przepisu nie wynikało, - jak twierdzi Spółka, że właściwym do rozpatrzenia tego wniosku był urząd celny, właściwy dla przyjęcia zgłoszenia celnego. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej decydujące w tej kwestii znaczenie miały przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 roku w sprawie określenia wypadków, w których należności celne przywozowe lub wywozowe są zwracane lub umarzane, oraz trybu i warunków dokonywania zwrotu lub umorzenia (Dz.U. nr 158, poz. 1050 z późn. zm.). § 4 tego rozporządzenia w brzmieniu ustalonym rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 19 kwietnia 2002 roku (Dz. U. nr 43, poz. 377) stanowi, że wniosek o zwrot należności celnych powinien być złożony do dyrektora izby celnej właściwej miejscowo dla urzędu celnego, w którym zostały zarejestrowane należności celne. W opinii organu celnego pomiędzy powołanym § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 roku a art. 246 § 4 Kodeksu celnego nie ma sprzeczności, gdyż zgodnie z art. 3 § 1 pkt 21 Kodeksu celnego pod pojęciem urzędu celnego należy rozumieć jednostkę organizacyjną administracji celnej, w której mogą zostać dokonane czynności przewidziane w przepisach prawa celnego. W tym ujęciu urzędem celnym jest także izba celna, a rozporządzenie Rady Ministrów precyzowało tylko podział kompetencji pomiędzy organami celnymi. Postanowienie to zaskarżyła Spółka, wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia, a ewentualnie, gdyby sąd nie podzielił opinii Spółki odnośnie wystąpienia przesłanek stwierdzenia nieważności, o jej uchylenie, jak również o uchylenie poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Izby Celnej wydanego w I instancji. Spółka wniosła także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych. Zaskarżanemu postanowieniu Spółka zarzuciła: – rażące naruszenie art. 201 § 1 Ordynacji podatkowej; – rażące naruszenie przepisów o właściwości, tj. art. 246 § 4, 279 i 280 § 1 pkt 4 Kodeksu celnego oraz – naruszenie przepisów proceduralnych mających wpływ na wynik skarżonego rozstrzygnięcia, tj. art. 120, 121 § 1, 122, 124 oraz 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej. Uzasadniając zarzuty skarżąca Spółka wskazała, że Dyrektor Izby Celnej w W., rozstrzygając w przedmiocie wniosku o zawieszenie postępowania, pominął podstawową dla sprawy okoliczność, że ponowne rozstrzygnięcie w sprawie wprowadzenia decyzją z dnia 6 stycznia 1999 roku opłaty celnej dodatkowej w związku z nadmiernym przywozem niektórych rodzajów obuwia pochodzącego z ChRL przez ministra właściwego do spraw gospodarki będzie przesądzi – ze skutkiem ex tunc – o istnieniu podstawy prawnej do naliczenia opłaty celnej dodatkowej. Spółka wskazała, że w przypadku uchylenia decyzji z dnia 6 stycznia 1999 roku przestałaby istnieć podstawa naliczenia tych opłat, co z kolei przesądziłoby o konieczności zwrotu pobranej opłaty celnej dodatkowej jako opłaty nienależnej. Tym samym, zdaniem skarżącej Spółki, prawidłowe orzeczenie w sprawie zwrotu należności celnych przez organ celny jest uzależnione od przyszłego rozstrzygnięcia w sprawie przez ministra właściwego do spraw gospodarki, które - zdaniem Spółki - ma dla sprawy zwrotu należności celnych charakter prejudycjalny. Jak podniosła Spółka, powołując się na orzecznictwo NSA, w szczególności postanowienie z dnia 21 listopada 1996 roku w sprawie I SA/Kr 519/96 (Lex, poz. 28934) “zagadnienie wstępne, zwane też kwestią wstępną lub prejudycjalną dotyczy sytuacji, kiedy rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy będącej przedmiotem postępowania uzależnione jest od wcześniejszego zagadnienia materialnoprawnego, które z istoty swej należy do kompetencji innego organu administracyjnego lub sądu i nie było wcześniej prawomocnie przesądzone." W przedmiotowej sprawie zdaniem Spółki przesłanki te były spełnione, a zatem spodziewana w momencie składania wniosku o zawieszenie postępowania decyzja ministra właściwego do spraw gospodarki ma charakter wstępny dla orzeczenia organu celnego w przedmiocie zwrotu należności celnych. Spółka podniosła również, że w sprawie tej naruszone zostały przepisy o właściwości, co w myśl art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej przesądza o nieważności zaskarżonego postanowienia. Art. 246 § 4 bowiem - w brzmieniu z chwili złożenia wniosku o zwrot należności celnych, tj. 1 dniu 20 lutego 2003 roku - określał jednoznacznie, że wniosek należy złożyć we właściwym urzędzie celnym. Kwestia zawieszenia postępowania pojawiła się w trakcie rozpatrywania sprawy przez organ I instancji i powinna była być także przez niego rozstrzygnięta. O tym, że tym organem jest właściwy urząd celny przesądzała zdaniem Spółki treść art. 246 Kodeksu celnego. Powołane przez Dyrektora Izby Celnej w uzasadnieniu postanowienia rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 roku w sprawie określenia wypadków, w których należności celne przywozowe lub wywozowe są zwracane lub umarzane, oraz trybu i warunków dokonywania zwrotu lub umorzenia, które określiło dyrektora izby celnej jako organ właściwy do rozpatrzenia sprawy, nie mogło skutecznie zmienić regulacji ustawowej. Zdaniem Spółki w ustawie brak było też właściwej delegacji do odmiennego uregulowania tej kwestii w akcie wykonawczym. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zarzut naruszenia przepisów o właściwości nie jest uzasadniony. Faktem jest, jak podnosi skarżąca Spółka, że w chwili złożenia przez nią wniosku o zwrot należności celnych art. 246 § 4 Kodeksu celnego przewidywał, że wniosek taki należy złożyć we właściwym urzędzie celnym. Pamiętać jednak należy, iż w chwili orzekania przez organ I instancji, to jest w dniu [...] grudnia 2003 roku, artykuł 246 obowiązywał w brzmieniu zmienionym ustawą z dnia 23 kwietnia 2003 roku o zmianie ustawy – Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz. U. nr 120, poz. 1122). Ustawa ta weszła w życie w dniu 10 sierpnia 2003 roku, wprowadzając także zmiany do art. 246 § 4 Kodeksu celnego. Ustawa ta także wprowadziła również art. 252 (1), który stanowi, że organem celnym właściwym do rozstrzygania w pierwszej instancji w sprawach uregulowanych przepisami niniejszego działu (tj. Działu V tytułu VII Kodeksu celnego) jest dyrektor izby celnej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 roku o zmianie ustawy – Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej, postępowania wszczęte i niezakończone ostatecznie przed dniem wejścia w życie tej ustawy podlegają rozpatrzeniu wg przepisów dotychczasowych, z zastrzeżeniem ust. 2 tego artykułu. Przywołany art. 3 ust. 2 jednoznacznie określił, że do postępowań wszczętych i niezakończonych ostatecznie przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, dotyczących uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, zwrotów lub umorzeń określonych przepisami działu V tytułu VII ustawy zmienianej w art. 1 oraz wyznaczenia lub uznania miejsca, w którym mogą być dokonywane czynności przewidziane przepisami prawa celnego, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Innymi słowy, do postępowań w sprawach określonych w art. 3 ust 2 ustawy o zmianie ustawy – Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej, tj. m.in. do postępowań o zwrot należności celnych, stosuje się przepisy Kodeksu celnego w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 23 kwietnia 2003 roku o zmianie ustawy – Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej. Oznacza to, że zgodnie z przytoczonym art. 252 (1), organem właściwym dla rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o zwrot należności celnych, a tym samym właściwym do orzeczenia w kwestii zawieszenia postępowania, był, począwszy od 10 sierpnia 2003 roku, Dyrektor Izby Celnej w W. Powołane przez Dyrektora Izby Celnej w uzasadnieniu postanowienia rozporządzanie Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 roku w sprawie określenia wypadków, w których należności celne przywozowe lub wywozowe są zwracane lub umarzane, oraz trybu i warunków dokonywania zwrotu lub umorzenia, które określiło dyrektora izby celnej jako organ właściwy do rozpatrzenia sprawy nie pozostawało tym samym, przynajmniej od tej daty, w sprzeczności z regulacją kodeksową. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 201 § 1 Ordynacji podatkowej należy wskazać, że zgodnie z art. 262 ustawy z 9.01.1997r. - Kodeks celny w związku z art. 201 § l pkt 2 ustawy z 29.08.1997r. - Ordynacja podatkowa organ celny zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zawieszenie postępowania na omawianej podstawie uzależnione jest zatem od łącznego wystąpienia trzech przesłanek: - postępowanie administracyjne (celne) jest w toku, - istnieje zagadnienie wstępne oraz - rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Jeśli chodzi o tę ostatnią przesłankę, to organ musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym, którego ocena, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania, należy, ze względu na jego przedmiot, do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie i nie było wcześniej prawomocnie przesądzone, (v. Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz B. Adamiak, J. Borkowski, C.H. Beck, W-wa 2003, s. 430). Z zagadnieniem prejudycjalnym mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy celnej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej. Nie powstaje zatem w przypadku, gdy na rozpatrzenie i wydanie decyzji celnej mogą mieć wpływ ustalenia faktyczne dokonane przez wskazany w przepisie inny organ lub sąd. W doktrynie prawa administracyjnego istnieje również zgodność co do tego, że o ile "zagadnienie" wykazuje jedynie pośredni, luźny związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego. Mogą wiązać się z nim określone skutki procesowe, ale powstanie takiego "zagadnienia" nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania administracyjnego, (v. G. Łaszczyca, PiP 2002/7/63 Pojęcie zagadnienia wstępnego w Kpa). Ilustracją takiego stanowiska jest np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11.12.1996r. (SA/Gd 2548/95, Lex nr 28957), który wypowiedział się, że nie jest zagadnieniem wstępnym wyrażenie przez uprawnione podmioty stanowiska w sprawie oceny klasyfikacji Systematycznego Wykazu Wyrobów (SWW) GUS, bowiem w tym wypadku nie następuje rozstrzygnięcie zagadnienia materialnoprawnego. W przedmiotowej sprawie zdaniem Sądu zachodzi właśnie taka właśnie sytuacja, kiedy to dla właściwego orzeczenia w przedmiocie złożonego przez Spółkę wniosku o zwrot należności celnych, potrzebne jest rozstrzygnięcie kwestii o prawnym charakterze, ściśle powiązanej z rozpatrywaną sprawą, tj. kwestii wprowadzenia opłat dodatkowych decyzją Ministra Gospodarki z dnia 6 stycznia 1999 roku. Jak słusznie podkreśliła skarżąca Spółka dla stwierdzenia, czy uiszczone przez nią opłaty celne dodatkowe były prawnie należne, podstawowe znaczenie ma ustalenie, czy decyzja Ministra Gospodarki z dnia 6 stycznia 1999 roku w sprawie wprowadzenia opłaty celnej dodatkowej w związku z nadmiernym przywozem niektórych rodzajów obuwia pochodzącego z Chińskiej Republiki Ludowej obowiązywała w dniu dokonania zgłoszenia celnego, tj. [...] czerwca 2000 roku. Pamiętać należy, że skarżąca Spółka już 3 marca 1999 roku zwróciła się do Ministra Gospodarki o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z dnia [...] listopada 1999 roku uznał on, że brak jest podstaw prawnych do zmiany decyzji z dnia 6 stycznia 1999 roku. Decyzja z dnia [...] listopada 1999 roku została przez Spółkę zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który uchylił ją swoim wyrokiem. Minister Gospodarki w dniu [...] grudnia 2001 roku wydał kolejną decyzję, którą ponownie utrzymał w mocy decyzję z dnia 6 stycznia 1999 roku. Została ona zaskarżona do NSA, który wyrokiem V SA 256/02 z dnia 5 grudnia 2002 roku uchylił ją. W chwili złożenia zatem przez Spółkę wniosku o zwrot należności celnych, jak również wniosku o zawieszenie tego postępowania, nie istniała ostateczna i nie podlegająca zaskarżeniu decyzja właściwego ministra w sprawie wprowadzenia opłaty celnej dodatkowej w związku z nadmiernym przywozem niektórych rodzajów obuwia pochodzącego z Chińskiej Republiki Ludowej. Co więcej, biorąc pod uwagę okoliczność, iż w tej samej sprawie decyzją z dnia [...] lutego 2003 roku właściwy minister uchylił decyzję z dnia [...] stycznia 2002 roku, na mocy której okres stosowania ostatecznego środka ochronnego w postaci opłaty celnej dodatkowej, wprowadzonego decyzją z dnia 6 stycznia 1999 roku, był przedłużony o 3 lata i zakończył postępowanie w sprawie bez przedłużenia ważności decyzji w sprawie stosowania ostatecznego środka ochronnego, można stwierdzić, że w żadnym momencie stosowania decyzja z dnia 6 stycznia 1999 roku, na mocy której pobierano dodatkową opłatę celną, nie miała charakteru niepodważalnego, także jeśli chodzi o sądową kontrolę legalności. Co więcej, decyzje utrzymujące w mocy decyzję z dnia 6 stycznia 1999 roku były dwukrotnie zaskarżane do NSA i przez ten Sąd uchylane. Nawet zatem, jeśli uwzględnić, że po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] stycznia 2004 roku utrzymał w mocy decyzję Ministra Gospodarki z dnia 6 stycznia 1999 roku, to pamiętać należy, że została ona zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Z uwagi na kasatoryjny charakter orzeczeń wydawanych przez sądy administracyjne ocena jakiej dokona Wojewódzki Sąd Administracyjny będzie w sprawie miała takie znaczenie, iż ewentualne uchylenie decyzji z dnia 6 stycznia 2004 roku, uczyni koniecznym ponowne rozpatrzenie sprawy przez właściwego ministra. Wydanie kolejnej decyzji może być już znacznie utrudnione, bowiem – wobec brzmienia przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o zmianie i uchyleniu niektórych ustaw w związku z uzyskaniem przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej (Dz. U. nr 96, poz. 956), brak będzie do tego właściwych podstaw prawnych. Na mocy tej ustawy została uchylona, z dniem 30 kwietnia 2004 roku, ustawa z dnia 11 kwietnia 2001 roku o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny (Dz.U. nr 43 poz. 477). Ponieważ kwestia ochrony rynku wewnętrznego z dniem uzyskania członkostwa w Unii Europejskiej przestała mieć wymiar narodowy, ustawa ta, tj. ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 roku o zmianie i uchyleniu niektórych ustaw w związku z uzyskaniem przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej, nie wprowadziła żadnych przepisów przejściowych lub końcowych, na mocy których organy mogłyby rozstrzygać w sprawach wszczętych i nie zakończonych. Taki charakter miał art. 37 ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 roku o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny, który stanowił w ust. 1, że postępowania wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy podlegają rozpatrzeniu według dotychczasowych przepisów. Przepis art. 37 ust. 2 natomiast regulował tryb postępowania w sprawach środków ochronnych ustanowionych decyzją wydaną na podstawie ustawy z dnia 11 grudnia 1997r. o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny (Dz. U. nr 157, poz. 1027). Na podstawie tego przepisu minister właściwy do spraw gospodarki mógł, po przeprowadzeniu zgodnie z przepisami niniejszej ustawy postępowania weryfikacyjnego lub przeglądowego, w drodze rozporządzenia, zmienić taką decyzję. Takiego upoważnienia obowiązujące ustawodawstwo nie przewiduje. Nadto zdaniem Sądu należy uwzględnić i tę okoliczność, że odmowa zawieszenia postępowania prowadzić będzie – ponieważ decyzja z dnia 6 stycznia 1999 roku nie została uchylona - do wydania decyzji o odmowie zwrotu należności celnych. Dla skarżącej Spółki będzie się to wiązało ze skutkiem w postaci niemożności dochodzenia zwrotu należności celnych nawet w przypadku uchylenia decyzji wprowadzającej opłatę celną dodatkową, o czym przesądza przepis art. 246 § 4 Kodeksu celnego. W świetle tych konkretnych uwarunkowań i przedstawionej powyżej argumentacji Sąd uznał, że kwestia rozstrzygnięcia w przedmiocie obowiązywania decyzji Ministra Gospodarki z dnia 6 stycznia 1999 roku w sprawie wprowadzenia opłaty celnej dodatkowej w związku z nadmiernym przywozem niektórych rodzajów obuwia pochodzącego z Chińskiej Republiki Ludowej (M.P. nr 3, poz. 13) posiada dla orzeczenia w sprawie wniosku o zwrot należności celnych, złożonego przez Spółkę w dniu 200 lutego 2003 roku, charakter prejudycjalny. Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło