V SA/Wa 1218/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Pindelska, Sędzia WSA Irena Kudiura (spr.), Asesor WSA Piotr Kraczowski, , Protokolant Krzysztof Muszakowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2007 r. sprawy ze skargi O.A. na decyzję Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia ...czerwca 2006r. nr ... w przedmiocie wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej I. Uchyla zaskarżoną decyzję II. Zasądza na rzecz O. A. od Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców kwotę 540 zł (pięćset czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego III. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Wojewoda W. decyzją nr ... z dnia ... marca 2006 r., wydaną na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 1, 3 i 7b, art. 90 ust. 1 pkt 1, art. 92, art. 96 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach z dnia 13 czerwca 2003 r. (Dz. U. Nr 128, poz. 1175 z późn. zm.) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego [Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.] orzekł o: • wydaleniu O.A. z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej • zobowiązaniu cudzoziemca do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie do dnia ...04.2006r. przez przejście graniczne – każde prawnie dozwolone. W uzasadnieniu swojej decyzji podniósł, iż Wojewoda M. decyzją z ....07.2005r. o nr ... odmówił O.A. udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony i zobowiązał go do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do dnia ...07.2005r. Dodał również, iż niepodporządkowanie się temu obowiązkowi przez cudzoziemca skutkowało tym, iż od ...08.2005r. przebywa on w Polsce nielegalnie. Powołując treść przepisu art. 88 ust 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach wyjaśnił ponadto, iż wydaje się w odniesieniu do cudzoziemca decyzję o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli nie posiada środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie może wskazać wiarygodnych źródeł ich uzyskania. Z oświadczenia konkubiny cudzoziemca W.L. wynika, iż na koncie cudzoziemca nie ma żadnych środków finansowych, a przekazane jej przez cudzoziemca pieniądze w kwocie ok. 800 USD przeznaczyła na opłaty bieżące. Ustosunkowując się do powyższego O.A. stwierdził, iż w tej sytuacji nie może wskazać wiarygodnych źródeł uzyskania środków finansowych, które mógłby przeznaczyć na pokrycie kosztów swojego utrzymania w Polsce. Wojewoda W. wyjaśnił również, iż zgodnie z art. 88 ust. 7b nieopuszczenie terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie określonym w decyzji o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, stanowi samodzielną przesłankę uzasadniającą wydanie decyzji o wydaleniu cudzoziemca, a fakt, że O.A. został zatrzymany w dniu ...03.2006r. po upływie terminu do opuszczenia kraju oznacza, że nadal przebywa na terytorium RP nielegalnie. Wskazane powyżej okoliczności stanowiły, zdaniem Wojewody naruszenie obowiązującego w Polsce porządku prawnego, co stanowiło przesłankę do podjęcia decyzji o wydaleniu cudzoziemca z terytorium RP. Ponadto w ocenie organu nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W odwołaniu od powyższej decyzji Wojewody W. z dnia ...03.2006r. pełnomocnik O.A. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji zarzucając jej błędne ustalenie stanu faktycznego i rażące naruszenie prawa. Zdaniem pełnomocnika nie zostały w sprawie uwzględnione podstawowe okoliczności uzasadniające umożliwienie cudzoziemcowi przebywanie na terenie Polski. Pominięto m.in. fakt, iż O.A. przebywa w Polsce od kilku lat oraz, że ma dwoje małoletnich dzieci z obywatelką Polski, na utrzymanie których płaci (a w związku z niniejszą sprawą zaczął przesyłać alimenty za pośrednictwem poczty), kupuje im prezenty, książki i zabawki. Ponadto po zawarciu małżeństwa z W.L. zamierza wystąpić o przyznanie polskiego obywatelstwa. Rozpatrując powyższe odwołanie Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców decyzją z dnia ...czerwca 2006r., o nr ..., uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i wyznaczył nowy termin – nie dłuższy niż 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części, a jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia wskazał art. 88 ust. 1 pkt 1, 3, 7b i art. 90 ust 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji. Dodał ponadto, iż z dokumentacji załączonej do przedmiotowego odwołania wynika, że dopiero w dniu ...03.2006r. na rachunek cudzoziemca w Banku M. została dokonana wpłata własna w wysokości ...zł, przy czym brak jest informacji skąd pochodzi powyższa kwota. Odnosząc się do zaświadczenia wystawionego przez Szkołę M. w O., z którego wynika, iż cudzoziemiec prowadził zajęcia z języka angielskiego od ...10.2005r. do ...12.2005r. Prezes Urzędu wyjaśnił, iż było to podjęcie pracy bez stosownego zezwolenia, bowiem od dnia ...08.2005r. O.A. przebywa w Polsce nielegalnie. W konkluzji uzasadnienia organ odwoławczy stwierdził, iż fakt nielegalnego pobytu cudzoziemca w Polsce świadczy o świadomym naruszaniu przez niego powszechnie uznawanego w stosunkach międzynarodowych prawa, ustanowionego dla ochrony granic państwowych i zapewnienia kontroli pobytu cudzoziemca. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia .. lipca 2007 r. ustanowiony w sprawie pełnomocnik skarżącego O.A. wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i wydanie skarżącemu zezwolenia na pobyt i zamieszkanie w Polsce ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, a w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzucono: Rażące naruszenie prawa i błędne ustalenie stanu faktycznego przez przyjęcie, że: - wnioskodawca nie posiada środków niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu w Polsce; - wnioskodawca nie ustabilizował życia rodzinnego; - całkowite pominięcie interesu dwojga dzieci wnioskodawcy, które w przypadku utrzymania zaskarżonej decyzji zostaną pozbawione kontaktów z ojcem, co będzie miało wpływ na ich dalsze wychowanie i rozwój; - pominięcie informacji, że cudzoziemiec ma ustaloną datę ślubu z W.L. w Urzędzie Stanu Cywilnego w W. na dzień ...września 2006r. W dalszej części uzasadnienia skargi pełnomocnik skarżącego rozwinął zarzuty wymienione w skardze dodając ponadto, iż w przypadku jakichkolwiek wątpliwości co do stanu prawnego i faktycznego wnosi o przesłuchanie w charakterze świadka W.L. oraz w charakterze strony O.A. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia lub stwierdzenie jego nieważności. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga O.A. jest zasadna. Jakkolwiek okoliczności uzasadniające, iż w sprawie niniejszej ma zastosowania art. 88 ust. 1 pkt 1,3 i 7b oraz art. 90 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach z dnia 13 czerwca 2003 r. zostały w toku postępowania administracyjnego wyjaśnione wyczerpująco to, w ocenie Sądu, trafny jest zarzut naruszenia przez organ administracji publicznej przepisów dotyczących postępowania dowodowego tj. art. 7, 77 § 1 kpa poprzez niewyjaśnianie okoliczności dotyczącej sytuacji rodzinnej skarżącego oraz ustaleń w jaki sposób utrzymuje on kontakt z dwójką swoich małoletnich dzieci. Tym samym rozpoznając sprawę Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców nie przypisał właściwego znaczenia, a w konsekwencji nie uwzględnił przy ocenie całokształtu materiału dowodowego sytuacji osobistej i rodzinnej skarżącego. Art. 7 k.p.a., nakazuje organom, aby w toku postępowania miały na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Tymczasem w toku prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania kwestia słusznego interesu O.A, jak również dwójki jego małoletnich dzieci, w zasadzie w ogóle nie była rozważona. Brak wspomnianych rozważań, które dotyczyłyby zindywidualizowanej oceny "słusznego interesu" skarżącego oraz jego dzieci nie tylko narusza wspomnianą wyżej zasadę postępowania wynikającą z art. 7 k.p.a., lecz także godzi w ustanowioną w Konstytucji RP zasadę ochrony rodziny i rodzicielstwa - wartościom podlegającym ochronie prawnej tak w prawie polskim, jak i międzynarodowym [wyrok WSA w Warszawie z 2006.04.26 o sygn. akt V SA/Wa 2/06, LEX nr 220909]. Zgodnie z art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności podpisanej w dniu 4 listopada 1950 r. w Rzymie (Dz. U. 1993 r. Nr 61, poz. 284 i 285 ze zm.), której Polska jest stroną od 1993r. każdy ma prawo do poszanowania swojego życia rodzinnego. Ustęp 2 powołanego przepisu stanowi, iż nie jest dopuszczalna ingerencja władzy publicznej w korzystanie z tego prawa, z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób. Prawo do poszanowania życia rodzinnego nie ma wprawdzie charakteru absolutnego ale ingerencję władzy publicznej w korzystanie z tego prawa powinny usprawiedliwiać okoliczności wskazane w art. 8 ust. 2 Konwencji, a zatem by ingerencja władzy publicznej była konieczna i miała na celu ochronę wartości tam wskazanych. Ograniczenia prawa do życia rodzinnego muszą być proporcjonalne w zestawieniu z zasadą prawa państwa do regulowania kwestii pobytu cudzoziemców na jego terytorium i w przypadkach prawnie uzasadnionych do orzekania o ich wydaleniu. Zasada proporcjonalności wymaga rozważenia sytuacji osobistej i rodzinnej cudzoziemca, w tym między innymi, długotrwałości pobytu w Polsce, ewentualnych przeszkód do zamieszkania z rodziną w kraju pochodzenia cudzoziemca oraz skutków wynikających dla jego rodziny z przeniesienia życia rodzinnego do innego kraju /por. wyrok NSA z 30.XI.2005r. II OSK 1148(05)/. W toku postępowania administracyjnego, pełnomocnik skarżącego podnosił, że O.A., posiada w Polsce dwójkę małoletnich dzieci w wieku 2 i 4 lat, z którymi utrzymuje stały kontakt i płaci na nie alimenty. Podkreślał również, iż pozbawienie dzieci, w zwłaszcza w tym wieku kontaktu z ojcem może odbić się negatywnie na ich psychice i sytuacji finansowej. Uwzględniając powyższy zarzut, zdaniem Sądu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy odnieść się do powyższych okoliczności i ocenić zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w kontekście powołanego art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Zwrócić bowiem należy uwagę na to, że więzi rodzinne o jakich jest mowa we wspomnianym artykule podlegają ochronie, tamując w określonych sytuacjach faktycznych, możliwość wydalenia cudzoziemca. W jednym ze swoich orzeczeń Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu wyjaśnił, iż utrzymywanie wzajemnego kontaktu między rodzicami i dzieckiem stanowi podstawowy element życia rodzinnego a krajowe środki ograniczające takie kontakty są równoznaczne z ingerencją w prawo chronione przez art. 8 Konwencji. Taka ingerencja stanowi naruszenie tego przepisu, chyba że jest "zgodna z prawem", realizuje jeden z prawnie uzasadnionych celów wymienionych w art. 8 ust. 2 i można ją uważać za "konieczną w demokratycznym społeczeństwie", [2002.01.08, decyzja ETPC, 50510/99, LEX nr 50239 - A. Schultz i M. Schultz v. Polska]. Wskazać przy tym należy, że pojęcie "rodzina" użyte w art. 8 nie ogranicza się wyłącznie do stosunków opartych na małżeństwie i może obejmować inne faktyczne więzi "rodzinne", w których strony żyją ze sobą razem poza małżeństwem. Dziecko urodzone w takim związku staje się ipso iure częścią takiej rodziny od chwili i na skutek narodzin. Dlatego pomiędzy dzieckiem i rodzicami istnieje więź stanowiąca życie rodzinne, nawet jeśli w chwili jego narodzin rodzice nie mieszkają już ze sobą lub gdy ich związek przestał już istnieć [2003.11.13 decyzja, ETPC 73865/01 LEX nr 81432 T.C. v. Polska, 1996.02.19 wyrok ETPC 23218/94 Lex 79965 GÜL v Szwajcaria ]. Oceniając powyższe, w niniejszej sprawie zdaniem Sądu, nie jest wykluczone, że decyzja organów administracji publicznej o wydaleniu skarżącego może okazać się niedopuszczalna, zważywszy na ochronę wynikającą z art. 8 Konwencji. W tym też kontekście należy uznać, że sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona i zarzut wskazany w skardze, że organ II instancji nie odniósł się do faktu, iż skarżący posiada dwoje małoletnich dzieci tj. sytuacji rodzinnej skarżącego oraz ewentualnej jej rozłąki jest uzasadniony. Na marginesie Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z treścią przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Mając na uwadze treść powołanego przepisu należy wskazać, że ewentualne przeprowadzenie w sprawie dowodu w postaci przesłuchania świadka i strony (o co wnosił w skardze pełnomocnik skarżącego) jest na tym etapie niedopuszczalne. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.